Η ΕΠΟΝίτισσα Αννα Παρλιάρου ετών 16.

Μαύρη μορφή – σύμβολο για τα εγκλήματα των προδοτών εγκληματιών συνεργατών των Γερμανών Ναζί κατακτητών στο Περιστέρι επί κατοχής ήταν ο αξιωματικός της αστυνομίας (ασφάλειας) Ευθύμιος Γερόσταθος. Ανάμεσα στα διαβόητα κατορθώματά του ήταν η παράδοση λίστας με μέλη του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ στην Γκεστάπο. Επίσης ο βασανισμός με τα ίδια του τα χέρια της 16χρονης ΕΠΟΝίτισσας Άννας Παρλιάρου: στις 6 Ιούλη του 1944 το Περιστέρι βρέθηκε κυκλωμένο από 4000 Γερμανούς, ταγματασφαλίτες και χωροφύλακες.

Οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους μέσα σε 3 ώρες συγκέντρωσαν στον Λόφο Αξιωματικών 5000 Περιστεριώτες κατόπιν διαταγής του Γερμανού διοικητή, γιατί είχαν πληροφορίες από τον Γερόσταθο και τους ρουφιάνους του πως στο Περιστέρι κρύβονταν ΕΛΑΣίτες με βαρύ οπλισμό, καθώς λίγες μέρες πριν είχε προηγηθεί η Μάχη της Παλιάς Αγοράς.

Ο προδότης Γερόσταθος και οι μπράβοι του βασάνισαν απάνθρωπα την 16χρονη Άννα κόβοντάς της το ένα στήθος και την έφεραν στο μπλόκο από το κολαστήριο του Γουδιού για να την αναγκάσουν να αναγνωρίσει αντιστασιακούς ανάμεσα στους κατοίκους. Η Παρλιάρου παρά τα φρικτά βασανιστήρια δεν υπέκυψε, δεν «έδειξε», αλλά αγκαλιάζοντας τους συντοπίτες της με το νεανικό βλέμμα της είπε «κουράγιο αδέλφια, δεν θα προδώσω κανέναν». Εκατοντάδες οδηγήθηκαν τότε στα στρατόπεδα του Χαϊδαριού και του Γουδιού από τον ίδιον τον Γερόσταθο και τον άλλο αρχιπροδότη, τον Πλυτζανόπουλο. Πολλοί μάλιστα (πάνω από 100) από τις «λίστες Γερόσταθου» από το Χαϊδάρι στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Γερμανία και στην Πολωνία. Ελάχιστοι επέζησαν.

Την Άννα Παρλιάρου συνέχισαν να την βασανίζουν και στο Γουδί για να την τιμωρήσουν επειδή δεν κατέδωσε.

Ο εγκληματίας προδότης Γερόσταθος λίγους μήνες αργότερα βρήκε το τέλος που του άξιζε σε αντίθεση με πολλούς άλλους προδότες εγκληματίες συνεργάτες των κατακτητών που έμειναν ατιμώρητοι περνώντας με το μέρος των Εγγλέζων και στελεχώνοντας το μεταπολεμικό κράτος.

Στα Δεκεμβριανά και αφού παρέδωσαν τον οπλισμό τους οι αστυνομικοί μετά από πολιορκία από τον ΕΛΑΣ του τμήματος (που τότε ονομαζόταν ΙΖ’ Αθηνών, ονομασία που έμεινε για πολλές δεκαετίες μεταπολεμικά), Περιστεριώτες συγγενείς των θυμάτων του Γερόσταθου τον άρπαξαν μέσα από τα χέρια των ΕΛΑΣιτών και εκτελέστηκε μετά από λαϊκό δικαστήριο.

Το Δελτίο πληροφοριών, (ΔΑΑ/20 Δεκ 1944) ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ, αναφέρει: «6) Κατά πληροφορίαν ο Αστυνόμος Γερόσταθος εις Περιστέρι εφονεύθη ως εξής: Ελασίται παρέδοσαν τούτον εις τον όχλον και αφού κατέστη λιπόθυμος εκ των κτυπημάτων ανδρών και γυναικών εδέθη διά σχοινίου εκ των ποδών και εσύρετο εις τας οδούς και τέλος νεκρός πλέον εκρεμάσθη εκ του λαιμού εις κοινήν θέαν».

Μετά τα Δεκεμβριανά

Η απολογία της Αννας Παρλιάρου στο δικαστήριο, που οδηγήθηκε μετά το Δεκέμβρη του '44 και τη Συμφωνία της Βάρκιζας, διδάσκει για τον ηρωισμό και το μεγαλείο των κομμουνιστών, λαϊκών αγωνιστών.

«Είναι πρώτη φορά που πατώ το πόδι μου σε δικαστήριο και μάλιστα τόσο μεγάλο. Ενα πράγμα μού προξενεί κατάπληξη. Οτι σήμερα στην πατρίδα μας επικρατεί μεγάλη σαπίλα. Εκείνοι που πάλεψαν πραγματικά για τη λευτεριά της απ' τον φοβερό ξένο κατακτητή, σέρνονται και σαπίζουν στις φυλακές. Ενώ εκείνοι που προδίνανε και σκότωναν το λαό μας με τουφέκια και αυτόματα γερμανικά, οι δοσίλογοι και οι εγκληματίες πολέμου, είναι τα χαϊδεμένα παιδιά του σημερινού κράτους και χρησιμοποιούνται σαν όργανα και κατήγοροι των λαϊκών αγωνιστών. Ανήκω, κύριοι ένορκοι, στην παράταξη εκείνη που όσοι βρίσκονται στις γραμμές της, μόνο την αλήθεια ξέρουν να λένε. Είμαι ΕΠΟΝίτισσα από την άνοιξη του 1943 και το θεωρώ ντροπή γιατί δεν μπήκα νωρίτερα. Δουλεύοντας σε ΕΠΟΝίτικη δουλειά στο Περιστέρι, δεν άργησα να γίνω μέλος του τιμημένου ΚΚΕ. Εδωσα ό,τι μπορούσα για τη Λευτεριά της Πατρίδας μου. Και αυτό είναι το "έγκλημά" μου. Γι' αυτό το "μεγάλο έγκλημα" ο άνθρωπος για τον οποίο με κατηγορείτε σήμερα ότι σκότωσα μαζί με τους συγκατηγορούμενούς μου, με παρέδωσε στους Γερμανούς. Στο Γουδή που με κλείσανε οι "πατριώτες" εκείνοι που σήμερα ασφαλώς υπηρετούν στον "εθνικό" στρατό, πέρασα απ' τη χειρότερη δοκιμασία. Οι απαίσιοι αυτοί δήμιοι βασάνισαν το σώμα μου, μα ποτέ δεν μπόρεσαν να βεβηλώσουν την ψυχή μου. Με κατηγορούν για ηθικό αυτουργό για λιντσάρισμα του Γεροστάθου. Ηθικός αυτουργός είναι ο ίδιος ο Γερόσταθος, που με την προδοτική του στάση προκάλεσε την αγανάκτηση του λαού».

Με πρωτοβουλία της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, μια μαρμάρινη πλάκα προς τιμήν της Αννας Παρλιάρου τοποθετήθηκε στο σημείο όπου συνελήφθη, εξαιτίας της αντιστασιακής δράσης της, τον Μάιο του 1944. Στην επιγραφή η Παρλιάρου χαρακτηρίζεται «ΗΡΩΙΔΑ ΕΠΟΝΙΤΙΣΣΑ», ενώ αναγράφεται πως «ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΑΣΙΣΤΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ».

Πληροφορίες για τους βασανιστές της μας δίνει η ίδια η Παρλιάρου σε γράμμα της προς το περιοδικό Νέα Γενιά, το όργανο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ, τον Αύγουστο του 1945. Αφού υπογράμμισε ότι οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ Περιστερίου το 1943, αναφέρθηκε στη σύλληψή της (Μάιος 1944) και τα βασανιστήρια που υπέστη από τα Τάγματα Ασφαλείας. Παράλληλα, σχολιάζοντας την καταδίκη της ως ηθικής αυτουργού του λιντσαρίσματος του Ευθύμιου Γερόσταθου, τον Δεκέμβριο του 1944, χαρακτήρισε τον αστυνόμο του αστυνομικού τμήματος Περιστερίου, ο οποίος τη συνέλαβε την βασάνισε και την παρέδωσε στους «τσολιάδες», «προδότη», «χαφιέ», «συνεργάτη του Καταχτητή» και «σαδιστή».

Η Αννα έφυγε απ’ τη ζωή το 1991 και ήταν πάντα μπροστά, πρωτοπόρο μέλος του Κόμματος.