© 2017-2026 Εθνική Αντίσταση - ΔΣΕ - Το περιεχόμενο τις ιστοσελίδας διατίθεται με άδεια χρήσης CC BY-SA 4.0
Η ΟΠΛΑ ήταν ένα φύτρο της λαϊκής εξουσίας που γεννιόταν στις πόλεις και τα χωριά. Άρχισε ως σφιχτή οργάνωση για να αντιμετωπίσει ειδικές αποστολές, π.χ. φυγάδευση κρατουμένων όπως από τη «Σωτηρία», συλλήψεις στελεχών των Κουίσλιγκς, κ.λπ. Μετά την απελευθέρωση εξελίχθηκε σε λαϊκή αστυνομία με τον τίτλο «Λαϊκή Πολιτοφυλακή».
Η ΑΥΤΟΑΜΥΝΑ ήταν εφαρμογή της απόφαση της 12ης ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ το 1945. (Τρίχρονη εποποιία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, σελ. 149, έκδοση Ριζοσπάστη – Σύγχρονη Εποχή).
Μάλιστα απ’ ότι είναι γνωστό είναι η πρώτη πράξη στην Πελοπόννησο που οι καταδιωκόμενοι αγωνιστές απάντησαν ένοπλα στους ταγματασφαλίτες διώκτες τους.
Φυσικά με την πάροδο του χρόνου, αυτό το κύμα της ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ διογκώθηκε και αποτέλεσε τον πυρήνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Το ΚΚΕ διακήρυξε ότι το πολιτικό πρόβλημα στη χώρα μας να λυθεί μόνο με τα όπλα.
Η μελέτη της ιστορίας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ελάχιστοι ήταν οι Έλληνες δωσίλογοι – γερμανόφιλοι – φιλοναζιστές που τιμωρήθηκαν παραδειγματικά μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας. Οι περισσότεροι δωσίλογοι – ρουφιάνοι – συνεργάτες των Γερμανών διέφυγαν στο εξωτερικό (π.χ. Αριστείδης Ανδρόνικος, Ευάγγελος Κυριάκης, Κύρος Γραμματικόπουλος, Γεώργιος Καζάνας κ.α.) ή φυλακίστηκαν για ελάχιστο χρονικό διάστημα. Πολυάριθμοι Ταγματασφαλίτες – Γερμανοτσολιάδες όχι μόνο δεν καταδικάστηκαν εις θάνατον από την ελληνική δικαιοσύνη, αλλά κατέλαβαν κιόλας διάφορες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Διασταυρώνοντας ονόματα και στοιχεία από διάφορα ιστορικά βιβλία, φτιάχτηκε η παρακάτω λίστα, η οποία δεν είναι πλήρης. Μέσα σε αυτή τη λίστα υπάρχουν τα ονόματα ορισμένων ατόμων που ανήκαν στους γερμανόφιλους – φιλοναζιστές – δωσίλογους που εξοντώθηκαν από το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, την ΟΠΛΑ και το ΔΣΕ.
Ο Στέλιος Σπανός ή "Καρδάρας" υπήρξε ένα από τα ικανότερα μέλη της ΟΠΛΑ Αθήνας, μέλος του ΚΚΕ, σαμποτέρ και λαϊκός ήρωας της Κοκκινιάς.
Ο Στέλιος Σπανός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926 σε μια φτωχή οικογένεια προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Έμεναν οικογενειακώς στην Αγία Σοφία Πειραιά. Από μεροκάματο σε μεροκάματο, ο Στέλιος ζούσε "μεροδούλι μεροφάι" όπως λένε μέχρι την εποχή της Κατοχής που όρθωσε το ανάστημά του στον Γερμανό κατακτητή.
Η δράση του στην Εθνική Αντίσταση ξεκινά ως σαλταδόρος. Από εκείνα τα παιδιά που πήδαγαν σε γερμανικά καμιόνια και πέταγαν στους συντρόφους τους ότι πολύτιμο έβρισκαν, ενώ ακόμα το όχημα ήταν εν κινήσει. Αργότερα θα οργανωθεί στο ΕΑΜ Κοκκινιάς και στο ΚΚΕ. Θα δράσει ως σαμποτέρ, οπλισμένος μόνο με ένα "parabellum".
Ο Θόδωρος Ξηροτάγαρος γεννήθηκε στις 23.7.1923 στην Παλαιά Κοκκινιά στον Πειραιά.
Ο πατέρας του ήταν μαραγκός και είχε 11 αδέλφια εκ των οποίων επέζησαν μόνο δύο. Η φτώχεια και η ανέχεια τον προβλημάτισαν και από μικρός εντάχθηκε στο κίνημα.
Την περίοδο της γερμανικής κατοχής οργανώνεται στην Εθνική Αντίσταση και εντάσσεται στην ΟΠΛΑ, όπου με ηρωισμό πολέμησε τους ξένους και ντόπιους φασίστες. Την ίδια περίοδο οργανώνεται στο ΚΚΕ.
Το αστικό κράτος τον συλλαμβάνει. Λόγω της νεαρής του ηλικίας γλιτώνει το εκτελεστικό απόσπασμα, αλλά καταδικάζεται σε ισόβια.
Αποφυλακίζεται το 1964. Την περίοδο της Χούντας συλλαμβάνεται και βασανίζεται άγρια στα κρατητήρια της Ασφάλειας.
Οι Κοκκινιώτες συναγωνιστές του τον θυμούνται και τον περιγράφουν ως άξιο μαχητή και παλικάρι. Μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμεινε πιστός στα ιδανικά του Μαρξισμού - Λενινισμού, στις θέσεις και τις αρχές του Κόμματος.
Η σεμνότητά του, το ήθος και η προσφορά του στο λαϊκό κίνημα θα μείνουν φωτεινά παραδείγματα για τις νέες γενιές των κομμουνιστών, που συνεχίζουν να παλεύουν για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Δύο ημέρες πριν, ο συνδικαλιστής του Εργατικού ΕΑΜ (ΕΕΑΜ) Σταμάτης Μαστρογιαννάκος, είχε μπει με "τσαμπουκά" στα γραφεία του Υφυπουργείου Εργασίας και είχε ανοιχτά απειλήσει τον Καλύβα (με τον οποίο είχε ανοιχτούς λογαριασμούς από την δεκαετία του 1930), για τον νόμο που προωθούσε η κυβέρνηση Ράλλη, που καταργούσε την απαγόρευση των απολύσεων εργατών από τις επιχειρήσεις που απασχολούνταν.
Εννοείται ότι μετά την εκτέλεση του Καλύβα - (η οποία μάλιστα χαιρετίστηκε από το Λονδίνο και την Ουάσιγκτον, για να τα λέμε και όλα, χωρίς να αφήνουμε την προπαγάνδα της μπουρζουαζίας να συσκοτίζει την κρίση μας) - ένας από τους πρώτους που πιάστηκαν ως ύποπτοι ήταν ο Σταμάτης Μαστρογιαννάκος.
Όταν η ΟΠΛΑ συνέφερε τους Άγγλους, αποτελείτο από πατριώτες που εκτελούσε προδότες. Και το Λονδίνο και όλες οι αγγλοαμερικανικές εφημερίδες πανηγύριζαν για τα κατορθώματά της. Όταν δεν συνέφερε πια, αποτελείτο από εγκληματικά κομμουνιστικά στοιχεία που έπρεπε να καταδικαστούν σε θάνατο.
Οι New York Times, θριαμβολογούν για την εκτέλεση του υφυπουργού Εργασίας της κυβέρνησης Ράλλη, από τρεις νέους ...πατριώτες (της ΟΠΛΑ δηλαδή, αλλά μετά τον Δεκέμβριο, το ξέχασαν).
Το "ξύρισμα" του δωσίλογου εγκληματία Ζαχαράκη από την ΟΠΛΑ
Το 1943, στην πόλη του Πειραιά η Γκεστάπο καμάρωνε για ένα νέο της απόκτημα, που είχε σκορπίσει τον τρόμο σε όλη την περιοχή. Ο λόγος για τον κατάπτυστο ταγματάρχη των ταγμάτων ασφαλείας Ζαχαράκη που δρούσε ως βασανιστής της Γκεστάπο του Πειραιά. Ο Ζαχαράκης, όπως έλεγε ο ίδιος, ήταν ειδικός στο "πάστωμα" των θυμάτων του, τα οποία αφού διάνοιγε με ξυράφι, τους έριχνε στις πληγές χοντρό αλάτι της θάλασσας. Τόσο μεγάλο ήταν το πάθος του για αίμα, που στο λαιμό του κρέμαγε σε μια χρυσή αλυσίδα ένα ξυράφι. Οι Γερμανοί φίλοι του τον φώναζαν χαϊδευτικά "φλάισερ" (χασάπης).
Η ΟΠΛΑ είχε λάβει γνώση για τον Ζαχαράκη και των εγκλημάτων του από τις οργανώσεις του ΕΑΜ και σύντομα η επιτροπή λαϊκής δικαιοσύνης του ΕΑΜ Πειραιά είχε διενεργήσει δίκη και έρευνα και εκδώσει καταδικαστική απόφαση για το πρόσωπο του Ζαχαράκη. Ποινή : Θάνατος. Στην ΟΠΛΑ λοιπόν φθάνει το ανάλογο έγγραφο με την υπογραφή "ΚΕΣ" που σήμαινε κατεπείγον. Η ΟΠΛΑ είχε παρακολουθήσει και μελετήσει το πρόγραμμα του Ζαχαράκη και υπολόγιζε πως το χτύπημα θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο. Ο ταγματάρχης συνοδεύονταν πάντα από ισχυρή φρουρά 3-4 ράλληδων ή Γερμανών και κυκλοφορούσε πάντα με αυτοκίνητο. Η μόνη αδυναμία του στόχου ήταν το συνήθειό του να ξυρίζεται τακτικά σε έναν κουρέα στην περιοχή της Καστέλας, όμως και εκεί τον περίμενε πάντα έξω από το μαγαζί το αυτοκίνητό του με 3-4 άνδρες. Έτσι αποφασίστηκε ότι το χτύπημα έπρεπε να δοθεί στο κουρείο, το πλέον αδύναμο σημείο του καθημερινού προγράμματος του ταγματάρχη.
Ο Σήφης Παύλου Βαρδινογιάννης γεννήθηκε το 1889 στον Άγιο Ιωάννη Σφακίων, ο Σήφης Βαρδινογιάννης, ήταν αδελφός του εμπόρου Ιωάννη Παύλου Βαρδινογιάννη, πατέρα των γνωστών εφοπλιστών. Ηταν γιατρός και πολιτικός παράγοντας του Βενιζελισμού στον Πειραιά. Διατέλεσε επί σειρά ετών πρόεδρος της «Αδελφότητας Κρητών Πειραιώς “H Ομόνοια”», η οποία αποτελούσε το ισχυρότερο τότε προπύργιο του βενιζελισμού εκτός Κρήτης, -το κτίριο της οποίας είναι δωρεά του Ελ. Βενιζέλου στο σωματείο-, ενώ κατά την γερμανική κατοχή ανέλαβε αρχηγός του ΕΔΕΣ Πειραιά.
Ωστόσο, από το 1943, άρχισε να συνεργάζεται με τις κατοχικές δυνάμεις ασφαλείας, θορυβημένος από τη ραγδαία εξάπλωση και ενίσχυση του ΕΑΜ. Όντας άνθρωπος με παραδοσιακά πολύ καλές προσβάσεις σε όλο τον τοπικό κρατικό μηχανισμό του Πειραιά, ο Βαρδινογιάννης χρησιμοποιούσε την επιρροή του για να εξασφαλίζει στα μέλη του ΕΔΕΣ Πειραιά ταυτότητες της Ειδικής Ασφάλειας, ενώ είχε εξαρχής τη δυνατότητα να αποφυλακίζει κρατουμένους της Γενικής Ασφάλειας Πειραιώς κατά βούληση.
Στη φωτογραφία είναι ο Ακίνδυνος Αλβανός από την Αγία Παρασκευή Λέσβου. Πολέμησε τους ναζί και εκτελέστηκε από το εμφυλιοπολεμικό κράτος. Από το κράτος το οποίο είχαν αναλάβει οι πρώην συνεργάτες των Γερμανών ως σύμμαχοι πλέον των Άγγλων. Πριν από την εκτέλεσή του αρνήθηκε να κοινωνήσει, υποδεικνύοντας στον ιερέα να πάει στην πλευρά των στρατιωτικών όπου «βρίσκονται οι αμαρτωλοί που πρέπει να πάρουν άφεση αμαρτιών». Αρνήθηκε επίσης να του δέσουν τα μάτια κι όταν ο επικεφαλής του αποσπάσματος υπίλαρχος Γκίλας τον ειρωνεύτηκε ότι δεν ήταν πια «ο Ακίνδυνος ο επικίνδυνος», του όρμησε με τις χειροπέδες και τον χτύπησε τρέποντάς τον σε φυγή.
Ο Ακίνδυνος Αλβανός στάθηκε με θάρρος απέναντι στους στρατοδίκες και τον Βασιλικό Επίτροπο και είπε: «Με την 4η Αυγούστου περνώ όλα τα βασανιστήρια των ασφαλειών και κλείνομαι στο κάτεργον της Ακροναυπλίας, στην ελληνική Βαστίλλη. Επ' αόριστον με έκλεισαν έως ότου κάνω δήλωση... Δεν αποκήρυξα τον κομμουνισμό, γιατί επίστευα και πιστεύω ότι μονάχα μ' αυτόν θα εύρει ο λαός την καλυτέρευση της ζωής που περιμένει (...)
Δεν το θεωρώ ότι εμείς θέλαμε να χύσουμε αίμα - ανεξάρτητα είτε δεξιός είτε αριστερός - αλλά άλλοι είναι οι αίτιοι σήμερα στις πόλεις, στα χωριά και στα βουνά.
Σκοπός μου ήταν να φρενάρω τη λυσσασμένη επίθεση της μοναρχοφασιστικής κλίκας που κυβερνά τη χώρα μας με τα ξένα όπλα που τη φέραν στην Αρχή.
(...) Δεν θεωρώ την πράξη αυτή όπως και όλες τις άλλες εγκληματικές, γιατί εκείνοι που πολεμούν δεν κάνουν εγκλήματα, πολεμούν για ένα σκοπό.
Από την αρχή που μπήκα στον αγώνα δεν αγωνίστηκα για το ατομικό μου απλώς συμφέρον, αλλά για το γενικό, για την καλυτέρευση του γενικού συμφέροντος, για να καλυτερέψει και το ατομικό. Φιλοτομαριστής δεν είμαι γιατί το απέδειξα στις τόσες κακουχίες και τόσα βάσανα. Εγώ τράβηξα αποφασιστικά γι' αυτό που πιστεύω για το λαό».
Στην σελίδα αυτή θα βρείτε σπάνια βιβλία για την Εθνική Αντίσταση, τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας και την Εθνική Αλλυλεγγύη.
Kαλή ανάγνωση.
Στην σελίδα αυτή θα παρουσιάζουμε οπτικοακουστικό υλικό που έχει διασωθεί από την δράση του Ε.Α.Μ, Ε.Λ.Α.Σ, Ε.Λ.Α.Ν, Ε.Π.Ο.Ν και Δ.Σ.Ε καθώς και αφιερώματα.
ή να το εκτυπώσετε (Εκτύπωση)
© 2017-2026 Εθνική Αντίσταση - ΔΣΕ - Το περιεχόμενο τις ιστοσελίδας διατίθεται με άδεια χρήσης CC BY-SA 4.0
Αν σας άρεσε το άρθρο, μπορείτε να το διαδώσετε