Τιτίκα Σαριγκούλη

Στις 22 Γενάρη 2021, έφυγε από τη ζωή η αγαπημένη ηθοποιός και συγγραφέας Τιτίκα Σαριγκούλη. Προσωπικότητα ξεχωριστή, πηγαία, ανυπόταχτη, υπηρέτησε με πάθος την τέχνη της για έξι δεκαετίες μέσα από το θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Η Τιτίκα (Ευσεβεία) Σαριγκούλη γεννήθηκε στις 30 του Νοέμβρη 1934, στην Αθήνα, όπου και μεγάλωσε.
Η προσωπικότητά της δεν είχε απλώς νεανικότητα, αλλά τη γνήσια επαναστατική φρεσκάδα ενός ανθρώπου που οραματίζεται ένα καλύτερο μέλλον. Παρόλο που καταγόταν από αστική οικογένεια ποτέ δεν συμβιβάστηκε με την ιδέα ότι υπάρχουν φτωχοί και αδικημένοι. Έδωσε μάχες μέχρι τέλους για να πολεμήσει την αιτία του κακού. Τον καπιταλισμό. Πάντα στο πλευρό του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας.

Η Τιτίκα ήταν ένας άνθρωπος ελεύθερος, γενναίος και μαχητικός. Ποτέ δεν μασούσε τα λόγια της και δεν δίσταζε να εκφράσει τις απόψεις της όπου κι αν βρισκόταν. Μια γυναίκα που δεν χωρούσε στον στενό κορσέ αυτής της σκληρής πραγματικότητας και είχε πάρει απόφαση από τα νεανικά της χρόνια να κάνει τα πάντα για να την αλλάξει. Να κάνει τον κόσμο δίκαιο. Και φυσικά είχε την πολιτική γνώση και τη σοφία να μην αυταπατάται ότι αυτό μπορεί να το κάνει μόνη της με προσωπικό αγώνα ή μέσω μόνο της τέχνης της. Έτσι από νωρίς πήρε θέση δίπλα στο ΚΚΕ και τους αγώνες του.

Το βιογραφικό της πλούσιο. Όπως και η ζωή της. Η καταγωγή της ήταν από τη Σμύρνη. Το όνομα Τιτίκα επέμενε να της το δώσουν ο μεγάλος αδερφός της που μόλις είχε διαβάσει τους «Άθλιους» του Ουγκώ και είχε εντυπωσιαστεί από την ιστορία της Τιτίκας. Αυτό δείχνει βέβαια ότι στο σπίτι τους υπήρχε ως συνήθεια το διάβασμα και έντονη η ευαισθησία απέναντι στους φτωχούς ανθρώπους της βιοπάλης. Ο ίδιος ο αδερφός της αργότερα έγινε ΕΠΟΝίτης, επηρεάζοντας πολιτικά την κατά 9 χρόνια μικρότερη αδερφή του.

Η Τιτίκα ήταν ακόμη παιδί όταν βγήκε στο πεζοδρόμιο για να μοιράσει αντιστασιακές προκηρύξεις. Μάλιστα στα 16 της μόλις χρόνια είχε στείλει δώρο στον Στάλιν μια σημαία που είχε φτιάξει η ίδια.

Την έδιωξαν από πολλά σχολεία. Ήταν από μικρή δυναμική και ασυμβίβαστη. Αργότερα θέλησε να σπουδάσει αρχαιολόγος, αλλά δεν μπόρεσε λόγω των πολιτικών της φρονημάτων.
Έτσι όπως έλεγε, μπήκε τυχαία σε μια σχολή που είδε μπροστά της. Ήταν η Δραματική σχολή Αθηνών. Εκεί σπούδασε τη δραματική τέχνη βάζοντας τα θεμέλια για μια θεατρική, κινηματογραφική και τηλεοπτική καριέρα που άρχισε το 1960 με τη συμμετοχή της στην ταινία «Το μυστικό του κόκκινου μανδύα». Ακολούθησαν δύο ακόμη συμμετοχές στον κινηματογράφο τα επόμενα χρόνια στις ταινίες «Φαίδρα» και «Πρώτο καρδιοχτύπι». Την ίδια περίοδο άρχισε να ασχολείται και με τη συγγραφή.

Έγραψε πάνω από 60 βιβλία με τελευταία τον "Κίλωνα τον Αθηναίο" και "Βασιλιάς Κωνσταντίνος ο Μέγας: Τραγωδία σε πέντε πράξεις". Ήταν για χρόνια δραστήριο μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών.

Το 2004 επανήλθε στον κινηματογράφο παίζοντας στην ταινία «Τεστοστερόνη» του Γιώργου Πανουσόπουλου, ενώ το 2005 συμμετείχε στην κωμωδία «Η χορωδία του Χαρίτωνα» και στη διεθνή παραγωγή «Opa!» που μέρος των γυρισμάτων έγιναν στην Ελλάδα.

Την ίδια χρονιά έκανε το τηλεοπτικό της ντεμπούτο στην κωμική σειρά «Οδός Παραδείσου 7» με το ρόλο της ηλικιωμένης Νίνας. Ακολούθησαν κι άλλες τηλεοπτικές συμμετοχές σε επεισόδια των σειρών «Μαρία η άσχημη», «Οι ιστορίες του αστυνόμου Μπέκα», «Αν μ’ αγαπάς», «Singles 2,1/2» κ.ά.

Έγινε ιδιαίτερα γνωστή και αγαπητή στο ευρύ κοινό τη περίοδο 2007-2008, με ρόλο της αθυρόστομης και δυναμικής γιαγιάς Τζούλιας στην κωμική σειρά «Μπαμπά μην τρέχεις» σε σκηνοθεσία Θοδωρή Παπαδουλάκη που προβλήθηκε από το Mega.

Για την Τιτίκα η μόρφωση και το παίδεμα του μυαλού ήταν τρόπος ζωής. Δεν μπορούσε να αποδεχτεί ότι κάποιος μπορεί να είναι ηθοποιός αν το διάβασμα δεν είναι καθημερινός του σύντροφος, η γνώση δεν είναι το αέναο ζητούμενο του. Αναδείκνυε την έλλειψη θεατρικής παιδείας και μιλούσε για τις συνέπειες αυτής της έλλειψης στους ηθοποιούς αλλά και το κοινό.

Η δημιουργικότητά της ήταν ασίγαστη. Η φλόγα στα μάτια της μπροστά στις μαγευτικές δυνατότητες του ανθρώπου και ο θυμός με το σύστημα που τις εμποδίζει να εκφραστούν ήταν γι’ αυτήν το ισχυρό κίνητρο μιας συνεχούς ανάγκης καλλιτεχνικής αναζήτησης. Είτε μέσα από τη συγγραφή, είτε παίζοντας ή και σκηνοθετώντας στο θέατρο. Η τελευταία της παράσταση ήταν η συμμετοχή της στο κλασικό έργο του Λόρκα "Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα" που παρουσιάστηκε και στην έδρα της ΚΕ του ΚΚΕ στον Περισσό.

Η Τιτίκα υπερασπίστηκε με σθένος τη Σοβιετική Ένωση και την προσφορά της στην ανθρωπότητα. Έδινε συνεχή μάχη και δημόσια απέναντι στον αντικομμουνισμό και τη συκοφαντία στο πρώτο εργατικό κράτος και τα επιτεύγματά του. Πίστεψε βαθιά στην αναγκαιότητα του Επιστημονικού Σοσιαλισμού - Κομμουνισμού ως ανώτερης μορφής κοινωνικής οργάνωσης.

Άλλωστε αυτό που είπε η ίδια σε συνέντευξή της στον "Ριζοσπάστη" ήταν:
"Σωτήρες για το λαό δεν υπάρχουν. Οι σωτήρες ανήκουν στο κεφάλαιο και είναι μόνο για τα μονοπώλια. Ο μόνος «σωτήρας» για το λαό είναι οι αγώνες του και η πάλη του ενάντια στα μονοπώλια που του ρουφούν το αίμα. Και η συνισταμένη όλων αυτών των αγώνων είναι το λαϊκό κίνημα που πάντα εκφράζουν τα Εργατικά και Κομμουνιστικά Κόμματα. Επομένως άλλος δρόμος και «Σωτήρας» από το ΚΚΕ για τις λαϊκές τάξεις δεν υπάρχει αν θέλουμε να κρατήσουμε την ψυχή μας εμείς οι απλοί άνθρωποι ακόμα".

Δεν θα μπορούσε να λείψει από τις ευχές για τα 100 χρόνια του ΚΚΕ, με το δικό της, πάντα ιδιαίτερο τρόπο: «Το κυριότερο όλων είναι ότι το ΚΚΕ, από την ίδρυσή του κιόλας, αγκάλιασε την εργατική τάξη, τη μόνη τάξη που μπορεί να αντισταθεί και να πολεμήσει μέχρι τέλους τον καπιταλισμό. Τρανό παράδειγμα η Οκτωβριανή Επανάσταση. Γι’ αυτό και πολεμιέται τόσο η Επανάσταση, όσο και η οικοδόμηση του σοσιαλισμού στα χρόνια του Στάλιν, μέχρι και τις μέρες μας. (…) Το νέο αίμα του Κόμματος να φτάσει την υπόθεσή μας ακόμα πιο μακριά!».

Πριν τις βουλευτικές εκλογές του 2019 τόνιζε χαρακτηριστικά: «Όσο το ΚΚΕ βγαίνει ενισχυμένο από την κάθε εκλογική αναμέτρηση, τόσο και οι αγώνες του λαού δυναμώνουν, διεκδικώντας – μισθωτοί, συνταξιούχοι και άνεργοι – όσα έχουν κερδηθεί με αίμα και θυσίες. Μια και το μόνο όπλο στα χέρια του λαού που έχει απομείνει, ύστερα από την ανατροπή του σοσιαλισμού, είναι ο δρόμος του αγώνα. Και αυτό το όπλο ήταν και παραμένει το μόνο αντίπαλο δέος του καπιταλισμού».

Το 2015 ο ΓΓ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας της απένειμε τιμητικό έπαινο μετά την παράσταση "Βάκχες" του Ευριπίδη στο θέατρο της Πετρούπολης για τη συνολική της καλλιτεχνική και αγωνιστική της δράση. «Το Κομμουνιστικό Κόμμα ήταν πάντα ο φορέας του πολιτισμού. Το σοβιετικό κράτος υπήρξε το πρώτο κράτος που ίδρυσε Υπουργείο Πολιτισμού. Η εποχή της Σοβιετικής Ένωσης και του μεγάλου Στάλιν έβγαλε τους μεγάλους σκηνοθέτες , τους μεγάλους ηθοποιούς, τους μεγάλους συντελεστές της τέχνης. Ας λυσσομανάει η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, που έχουν ματοκυλίσει τον κόσμο, και συγκρίνουν τον φασισμό με τον κομμουνισμό, το Στάλιν με το Χίτλερ. Η εποχή του Στάλιν έβγαλε τους μεγάλους δασκάλους της Τέχνης» είπε με πάθος κατά την απονομή η Τιτίκα Σαριγκούλη.

Από τις φονικές πυρκαγιές που έκαψαν την Ανατολική Αττική και είχαν ως αποτέλεσμα να θρηνήσουμε 95 ανθρώπους, αλλά και δεκάδες άλλοι να χάσουν τις περιουσίες τους. Η Τιτίκα Σαριγκούλη, ήταν από εκείνους που είδαν το σπίτι τους να καίγεται ολοσχερώς. «Δεν θα σταθώ στα καμένα τα δικά μου, όταν υπάρχουν ζωές χαμένες, όπως η γειτόνισσά μου η Ρίτσα που κάηκε ζωντανή γιατί δεν πρόλαβε να φύγει από το σπίτι της, καθώς και τόσοι άλλοι άνθρωποι…» εξομολογήθηκε και πρόσθεσε: «Δεν νοιάζομαι τόσο για τα ντουβάρια, ούτε για το παράθυρο και την πόρτα που κάηκαν. Με νοιάζουν τα βιβλία μου που κάηκαν, αλλά και τα δέντρα μου και τα φυτά μου. Ευτυχώς, δεν είχα ζώα. Κάηκαν 27 ελιές και πάρα πολλά πεύκα, ανάμεσα στα οποία και το πιο αγαπημένο μου πεύκο, ο Μιλτιάδης, όπως το έλεγα, το οποίο φύτεψα το 1980 και το περιποιόμουν με όλη μου την αγάπη».

Αυτή η ισχυρή προσωπικότητα, η ελεύθερη γυναίκα, η μαχήτρια δεν φοβήθηκε ούτε τον θάνατο.

Μάλιστα, σε μια ερώτηση δημοσιογράφου για το αν φοβάται τον θάνατο, απάντησε: "Γιατί να τον φοβάμαι; Όταν με φέραν στη ζωή με ρώτησαν αν φοβάμαι τη ζωή; Τι να φοβηθώ;".

Στους αγώνες του σήμερα και του αύριο θα θυμόμαστε πάντα την ευχή της: "Το νέο αίμα του Κόμματος να φτάσει την υπόθεσή μας ακόμα πιο μακριά!".