Μια σκευωρία του 1952 η «Δίκη των αεροπόρων»:

17/09/1952
Εκδίδεται η απόφαση του Αεροδικείου για τους αεροπόρους («Δίκη των αεροπόρων»). Δύο καταδικάστηκαν σε θάνατο, τέσσερις σε ισόβια και οι υπόλοιποι σε λιγότερο βαριές ποινές.

Η ιστορία ξεκίνησε στις 13 Σεπτεμβρίου 1951 στη Σχολή Ικάρων, μ΄ ένα ατύχημα σε εκπαιδευτικό αεροπλάνο Texan T-6 (Harvard), από αυτά που χάρισαν οι Αμερικάνοι στο κυβερνητικό στρατό για το κτύπημα του ΔΣΕ.

Λίγες μέρες αργότερα, σε αίθουσα της σχολής βρέθηκε γραμμένο στον τοίχο σύνθημα υπέρ του ΚΚΕ.

Ο τότε αρχηγός του ΓΕΑ αντιπτέραρχος Εμμανουήλ Κελαϊδής διατάσσει ένορκη προανάκριση για «ενδείξεις δολιοφθοράς σε πολεμικό αεροσκάφος της Σχολής Αεροπορίας». Μια από τις χαρακτηριστικές υποθέσεις σκευωρίας μόλις είχε ανοίξει…

Η Ελλάδα βρίσκεται σε εμφυλιοπολεμικό κλίμα. Επικεφαλής των κυβερνήσεων είναι οι Σοφοκλής Βενιζέλος και Νικόλαος Πλαστήρας, εναλλάξ, υπό την εποπτεία της Αμερικανικής Αποστολής. Ο στρατός είναι τόσο ισχυρός ώστε να λειτουργεί ως πόλος εξουσίας. Στους κόλπους του δρα η μυστική οργάνωση ΙΔΕΑ (Ιερός Δεσμός Ελλήνων Αξιωματικών) για την «αποτροπή του κομμουνιστικού κινδύνου» που αποτέλεσε χρόνια αργότερα τη «μαγιά» του Πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου. Παράλληλα, η καταδίκη του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του σε θάνατο, κυριαρχούν ως είδηση στην επικαιρότητα.

Το σκηνικό ήταν κατάλληλο για κάποιους ακραίους αντικομουνιστικούς κύκλους να ξεκαθαρίσουν τις σχέσεις τους με τα φιλελεύθερα στοιχεία της Αεροπορίας. Οι Πλαστήρας και Παπανδρέου μιλούσαν για «κομμουνιστική συνωμοσία», παρότι επρόκειτο για κρατική προβοκάτσια!

Το 1952 η Ελλάδα είχε ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, συνέχιζε να δέχεται οικονομική βοήθεια από το Σχέδιο Μάρσαλ και προσπαθούσε να σταθεί σταθερά στο δυτικό στρατόπεδο. Κάθε ζήτημα που άγγιζε την «εθνική ασφάλεια» αποκτούσε υπαρξιακή διάσταση. Έτσι, η υπόθεση των Αεροπόρων παρουσιάστηκε ως μια κρίσιμη δοκιμασία για την πειθαρχία και τη συνοχή των Ενόπλων Δυνάμεων.

Γι’ αυτούς τους λόγους, συλλαμβάνονται και ανακρίνονται στην αερονομία του Παλαιού Φαλήρου, ο Θεοφάνης Μεταξάς αντισμήναρχος ε.α., οι σμηναγοί Ηλίας Παναγουλάκης και Ελευθέριος Ζαφειρόπουλος, οι υποσμηναγοί Γεώργιος Θεοδωρίδης και Γεώργιος Μαδεμλής , ο επισμηναγός Νικόλαος Δόντζογλου και ανθυποσμηναγός Παναγιώτης Λεμπέσης. Επίσης επτά υπαξιωματικοί και πέντε πολίτες μεταξύ αυτών και ο Φανούριος Τσώκος, ενώ δεν «προσήχθει» ο Δόκιμος Ικαρος Νίκος Ακριβογιάννης. Ένας από τους συλληφθέντες ο εκπαιδευτικός Χρήστος Δαδαλής, δεν άντεξε τα βασανιστήρια και πέθανε.

Τις ανακρίσεις ανέλαβε τότε ο επισμηναγός Μητσάκος, ο οποίος εφαρμόζοντας κάθε παράνομο πρόσφορο μέσο, με βασανισμούς, τρομοκρατήσεις, προ-χρονολογώντας έγγραφα κλπ. προσπάθησε και συνέλεξε ψευδείς «ομολογίες» δια των οποίων στις 15 Ιουλίου 1952 εκδόθηκε βούλευμα κατά είκοσι ενόχων «κομμουνιστικής οργάνωσης» που «είχε αρχίσει να συγκροτείται από το 1950, αλλά συγκεκριμένες δολιοφθορές άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 1951». Σύμφωνα με το ίδιο πόρισμα οι ένοχοι «εκτελούσαν εντολές της ηγεσίας του ΚΚΕ που βρίσκονταν στο εξωτερικό».Οι παρακρατικοί που είχαν αναλάβει την υπόθεση έπρεπε να συνδέσουν τους κατηγορούμενους με το ΚΚΕ. Και δεν δίστασαν να θυσιάσουν ακόμη και ανθρώπινη ζωή γι΄ αυτό.

Αυτή η ιστορία, κατασκευάστηκε από τον ΙΔΕΑ και τον Κελαϊδή, οι οποίοι δεν σταμάτησαν ούτε στιγμή τις προσπάθειες για να εμφανίσουν δήθεν «κομμουνιστική συνωμοσία» στην πολεμική αεροπορία. Άλλωστε, ευρισκόμενοι σε πλήρη συνεργασία με τη CIA, είχαν καταφέρει να συστήσουν το παρακράτος που από δω και πέρα θα εκτελούσε όλες τις δύσκολες αποστολές. Έτσι, σε συνεργασία με τον Τομ Καραμεσίνη, σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα, αποφάσισαν να κατασκευάσουν επιπλέον "στοιχεία" που θα ενοχοποιούσαν τους αθώους αεροπόρους για εγκλήματα κατασκοπείας.

Στρατολόγησαν τον Ίκαρο Νίκο Ακριβογιάννη και τον έστειλαν στις 7 Απριλίου 1952 στην Αλβανία για δήθεν εθνική αποστολή με την ιδιότητα του φυγάδα κομμουνιστή. Στη συνέχεια τον κατέδωσαν στις αλβανικές αρχές, ως διπλό πράκτορα. Ο Ακριβογιάννης καταδικάσθηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε στις 15 Απριλίου 1953.

Όπως αναφέρει σε υπόμνημα που υπέβαλε το Μάρτιο του 1976 στο Αρχηγείο Αεροπορίας ο ταξίαρχος αεροπορίας Β.Δέδες : «…Ο Ακριβογιάννης εμυήθη 20-30 ημέρας τουλάχιστον προ της αποδράσεώς του και καθ΄ον χρόνο σκοπίμως ετέλει υπό εξέτασιν της πτητικής του ικανότητος. Η μύησίς του εγένετο υπό παράγοντας της Σχολής Αεροπορίας, οι οποίοι και τον έπεισαν με δελεαστικά ανταλλάγματα να μεταβή εις Αλβανίαν, εξασφαλίζοντας έτσι το μέλλον του, επί εθνική αποστολή κατασκοπείας, κατά την οποίαν ούτος θα εμφανίζετο ως φυγάς κομμουνιστής».

Την επόμενη μέρα ανέλαβαν οι “πρόθυμες γραφίδες” να στηρίξουν την υπόθεση, γράφοντας «για την ανακαλυφθείσα κομμουνιστική δράση στην Αεροπορία» ακόμη και για καταρρίψεις αεροσκαφών από τους συνωμότες!

Στις 10 Ιουλίου 1952 εκδίδεται το παραπεμπτικό βούλευμα, με το οποίο οδηγούνται στο εδώλιο του Αεροδικείου 19 άτομα. Κατά το βούλευμα, οι κατηγορούμενοι είχαν δημιουργήσει οργάνωση, που δρούσε από το 1950 και εκτελούσε εντολές της ηγεσίας του ΚΚΕ. Η όλη δίκη ήταν μια σκευωρία που βασίστηκε πάνω σε αυτήν την «απόδραση».

Η «Δίκη των Αεροπόρων» άρχισε στις 22 Αυγούστου 1952 και ολοκληρώθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου. Μάταια οι κατηγορούμενοι αξιωματικοί έδειχναν στους Αεροδίκες τα μετάλλια και τα παράσημα, που είχαν λάβει στα πεδία των μαχών. Το δικαστήριο αποφάσισε την ενοχή τους και επέβαλε την ποινή του θανάτου στον σμηναγό Παναγουλάκη και τον υποσμηναγό Θεοδωρίδη. Σε τέσσερις κατηγορουμένους επέβαλε ισόβια, σε δύο εικοσαετή κάθειρξη, σε δύο δεκαετή κάθειρξη, ενώ οι υπόλοιποι κηρύχθηκαν αθώοι.

Η διεθνής αντίδραση υπήρξε έντονη. Ξένος Τύπος έκανε λόγο για «πολιτική δίκη», ενώ ΟΗΕ, Διεθνής Ερυθρός Σταυρός και αμερικανικοί διπλωματικοί κύκλοι άσκησαν πιέσεις να μην εκτελεστούν οι θανατικές ποινές. Οι ποινές δεν εκτελέστηκαν και το 1953 η υπόθεση οδηγήθηκε στο Αναθεωρητικό.

Το Μάρτιο του 1953 η «υπόθεση των Αεροπόρων» φτάνει στο Ανώτατο Αναθεωρητικό Δικαστήριο. Η δίκη ωστόσο αναβάλλεται «λόγω σημαντικών αιτίων και για κρείσσονες αποδείξεις». Κυβερνήτης της χώρας είναι ο Αλέξανδρος Παπάγος. Η δίκη στο αναθεωρητικό ξεκινά τελικά στις 30 Σεπτεμβρίου, με δέκα κατηγορούμενους αυτή τη φορά. Οι εργασίες της εν λόγω υπόθεσης ολοκληρώνονται στις 28 Νοεμβρίου 1953. Όλα τα στοιχεία που παρουσιάζονται αποδεικνύουν την ύπαρξη σκευωρίας πίσω από το δυστύχημα στη σχολή Ικάρων. Παρόλα αυτά, οι δικαστές δέχονται την ύπαρξη συνωμοσίας και τιμωρούν τους κατηγορουμένους με ελαφρύτερες ποινές: δύο καταδικάζονται σε ισόβια, έξι σε ποινές πρόσκαιρης κάθειρξης και δύο αθωώνονται.

Ο φάκελος της υπόθεσης των αεροπόρων κλείνει οριστικά το Νοέμβριο του 1955, όταν η κυβέρνηση Καραμανλή αποφασίζει να χορηγήσει αμνηστία τόσο στους καταδικασθέντες όσο και στους σκευωρούς. Μερικά χρόνια αργότερα, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής λέει στον αμνηστευθέντα αξιωματικό και συμπατριώτη του από τις Σέρρες Γεώργιο Μαδεμλή κατά τη διάρκεια συνάντησής τους, ότι γνώριζε πως «είναι αθώοι».

Η οριστική δικαίωση και αποκατάσταση για τους αεροπόρους ήρθε 30 χρόνια μετά, στις 27 Ιουλίου 1983, αν βέβαια είναι δυνατό να γίνεται λόγος για δικαίωση ηρώων πολέμου, που χρησιμοποιήθηκαν ως πιόνια από το κράτος, το οποίο υπηρετούσαν....

Πηγές:
Φάρος του Θερμαϊκού
Ημεροδρόμος
tvxs
Ριζοσπάστης