Θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε τις οργανώσεις που έδρασαν στον ελλαδικό χώρο, τη συγκρότηση και τη δομή τους, τις ιδεολογικές καταβολές τους, τη δράση τους, καθώς και τη σχέση τους με την κρατική εξουσία.
Αν και έχουμε αναφερθεί εκτενώς σε προηγούμενα άρθρα στις δωσιλογικές οργανώσεις της κατοχής, (βλέπε: Οι έλληνες πράκτορες των ναζί), θα ακολουθήσουμε μια χρονολογική σειρά από την δικτατορία του Μεταξά έως και τη δράση του ακροδεξιού παρακράτους μετά το 1974, καθώς, όπως είναι γνωστό, η Μεταπολίτευση δεν αποτέλεσε αρχή του τέλους για την τρομοκρατική δράση αυτών των ομάδων.
Η άκρα δεξιά δεν αποτέλεσε ποτέ ένα ιδεολογικά ομοιογενές σύνολο. Οι ομάδες που την απαρτίζουν παραμέρισαν συχνά τις διαφορές τους για να ανταποκριθούν στο κάλεσμα ενός ενοποιού «οδηγού», ικανού, σε συνθήκες κρίσης, να συσπειρώσει τις διάσπαρτες δυνάμεις των εξτρεμιστικών δεξιών οργανώσεων, τον αντικομμουνισμό.
Στην Ελλάδα οι οργανώσεις αυτές ποτέ δεν κατάφεραν να μαζικοποιηθούν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μπορέσουν να ανέλθουν στην εξουσία χωρίς τις ευλογίες του αστικού κράτους (δικτατορία του Μεταξά και χούντα των συνταγματαρχών), καθώς στις περισσότερες των περιπτώσεων αποτέλεσαν απλώς τμήματα του εγχώριου παρακράτους, δρώντας σε συγκεκριμένες περιόδους υπό την ανοχή ή με την συνεργασία του επίσημου κράτους.
Το αστικό πολιτικό σύστημα, εν γνώση του ή μέρους αυτού, αδειοδοτεί τη δράση του παρακράτους, όποτε πιστεύει ότι μια τέτοια απόφαση είναι προς το συμφέρον του. Οι παρακρατικές οργανώσεις και τα μέλη τους, μπορούν να επιδίδονται, με το ατιμώρητο στο κυρίως έργο τους· στην τρομοκράτηση των πολιτών της χώρας.
Στην Ελλάδα η άκρα δεξιά με το παρακράτος ταυτίστηκαν αρκετά νωρίς, ήδη από το 1916, όταν έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή της η πρωτοφασιστική παρακρατική οργάνωση των Επιστράτων του Ιωάννη Μεταξά.
Οι οργανώσεις αυτές, είτε φιλοβασιλικές είτε φιλοβενιζελικές, ύστερα από την εισβολή και ολοκληρωτική κατάληψη της χώρας από τις δυνάμεις του Άξονα, εμφανίστηκαν στο προσκήνιο, προσφέροντας τις υπηρεσίες τους στους κατακτητές, επιδιώκοντας να αποσπάσουν σημαντικά οφέλη.
Στα τέλη του 1943 συγκροτήθηκαν από τις κατοχικές αρχές οι πρώτες ένοπλες ομάδες δωσιλόγων, γνωστές ως «Τάγματα Ασφαλείας», που έδρασαν κυρίως στην πρωτεύουσα και τη νότια Ελλάδα.
Παρόμοια δράση με τους ταγματασφαλίτες ανέπτυξαν και στην υπόλοιπη Ελλάδα ολιγάριθμες ομάδες «εθνικιστών». Κοινό χαρακτηριστικό στοιχείο όλων των παραπάνω ήταν ο έντονος αντικομουνισμός τους.
«…Τα Δεκεμβριανά και ο Εμφύλιος εξασφάλισαν την είσοδό του (παρακράτους), με την ίδια ευκολία, στη μεταπολεμική εποχή. Η διαιρετική τομή μεταξύ της εθνικοφροσύνης και του κομμουνισμού, απενοχοποίησε πλήρως τον δοσιλογισμό. Έτσι, οι πάσης φύσεως δωσίλογοι εξασφάλισαν την ατιμωρησία τους και την ένταξή τους, χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα, στη δημόσια διοίκηση, στις ένοπλες δυνάμεις, στα σώματα ασφαλείας και στις μυστικές υπηρεσίες του μετεμφυλιακού κράτους, όπως επίσης και στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας, ενώ τα κάπως λαϊκότερα στοιχεία σε μία σειρά από επιδοτούμενες, με ποικίλους τρόπους, παρακρατικές οργανώσεις».
«…Οι μηχανισμοί αυτοί θα εξαπλωθούν στο στράτευμα, τη νεολαία, καθώς και στο υπόλοιπο φάσμα της κοινωνίας, ισχυροποιώντας με το χρόνο όλο και περισσότερο τη θέση τους. Η ανάπτυξη των μηχανισμών του παρακράτους και του κυβερνητικού αντικομμουνιστικού αγώνα, μέσω της συγκρότησης ιδιωτικών στρατών από τις μεταξικές δεξαμενές, καθώς και από αυτές της δωσιλογικής δεξιάς της Κατοχής κορυφώθηκε το 1963 με τη δολοφονία του βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη και σηματοδότησε ότι ακριβώς και το τέλος της Κατοχής για τον εθνικιστικό χώρο.
Οι παρακρατικές οργανώσεις μετά από αυτή την εξέλιξη είχαν πετύχει μια σημαντική νίκη σε βάρος της δημοκρατίας· η νίκη αυτή επιβεβαιώθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα, με το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, όπου το παρακράτος της άκρας δεξιάς μεταβλήθηκε σε επίσημο φορέα εξουσίας για επτά ολόκληρα χρόνια.
Η αποκατάσταση της δημοκρατίας, ωστόσο, δεν αποτέλεσε την αρχή του τέλους για το εγχώριο παρακράτος. Νοσταλγοί της δικτατορίας, ιδεολόγοι του εθνικοσοσιαλισμού και επίδοξοι φασίστες έκαναν κατά διαστήματα αισθητή την παρουσία τους στην ελληνική κοινωνία με διάφορα ακροδεξιά σχήματα, τα οποία έδρασαν στο περιθώριο υπό την ανοχή ή την στήριξη των κρατικών αρχών, εφόσον ήταν σε θέση να εξυπηρετήσουν τις δικές του ανάγκες σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους».
Πρώτο μέρος: Ακροδεξιές οργανώσεις δωσιλόγων στην Κατοχή.
1) Dienststelle 3000.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, στο κτίριο της οδού Σανταρόζα 3 ήταν η έδρα της υπηρεσίας Sicherheitsdienst ή S.D., που ήταν η Υπηρεσία Ασφαλείας των ναζιστικών Ες-Ες. Στο ίδιο κτίριο στεγάζονταν και η ομάδα αντικατασκοπίας Dienststelle 3000. Οι υπηρεσίες αυτές είχαν ως στόχο τη διενέργεια αντικατασκοπίας και τη δημιουργία ομάδων Ελλήνων σαμποτέρ, που θα ανατίναζαν βασικές υποδομές της πόλης αμέσως μετά την αποχώρηση των Ναζί από την Αθήνα. Η ομάδα σαμποτάζ έφτασε να αριθμεί 50-70 Έλληνες πράκτορες. Οι δολιοφθορές που έγιναν μετά την αποχώρηση των Γερμανών για να δημιουργήσουν μια κατάσταση χάους στην πρωτεύουσα ήταν η ανατίναξη του φράγματος του Μαραθώνα, των εγκαταστάσεων ηλεκτρικού ρεύματος σε Αθήνα και Πειραιά, καταστροφές στο λιμάνι του Πειραιά, στα ναυπηγεία Σκαραμαγκά και σε πολλές άλλες υποδομές.
Η ομάδα δημιουργήθηκε τον Μάιο του 1943 υπό τον Έλληνα αξιωματικό Γ. Παντέλογλου, αρχηγό της ΟΕΔΕ (Οργάνωση Εθνικών Δυνάμεων Ελλάδας), η οποία αποτέλεσε τον πυρήνα του υπό συγκρότηση αντάρτικου -όπως τον ονόμαζαν- στρατού, ο οποίος καταλαμβάνοντας θέση στην ορεινή Ελλάδα θα πολεμούσε ενάντια στους συμμάχους όταν αυτοί θα εισβάλαν στη χώρα. Μέσω της ΟΕΔΕ ο Παντέλογλου στρατολογούσε αντικομμουνιστές και γερμανόφιλους διευρύνοντας τον αρχικό πυρήνα των 70 περίπου ανδρών σε μια ομάδα 2500 περίπου ατόμων. Εκτελέστηκε από την ΟΠΛΑ στην οδό Μάρνης στις 26 Σεπτεμβρίου 1944.
Η Dienststelle 3000 είχε επίσης ομάδα πρακτόρων με αποστολή τον εντοπισμό των ελληνικών δικτύων διαφυγής προς τη Μέση Ανατολή. Γι’ αυτό το λόγο πράκτορες της είχαν μισθώσει βενζινοκίνητα καΐκια όπως το Αγία Μαρίνα, Άγιος Δημήτριος και Ευαγγελίστρια, τα πληρώματα των οποίων αποτελούνταν από Έλληνες ναυτικούς – πράκτορες της 3000. Αυτοί υπόσχονταν σε Εβραίους και αξιωματικούς του ελληνικού στρατού ότι θα τους φυγάδευαν στη Μέση Ανατολή. Λάμβαναν εξαιρετικά υψηλή αμοιβή ανά άτομο συνήθως σε χρυσές λίρες Αγγλίας και στη συνέχεια συνελάμβαναν αυτά τα άτομα και τα παρέδιδαν στους Γερμανούς.
Το Δεκέμβριο του 1947 έγινε η μεγάλη δίκη της οργάνωσης 3000. Η απόφαση του δικαστηρίου ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων που αποτυπώθηκε ακόμα και σε εφημερίδες της εποχής. Από τους 70 κατηγορούμενους οι 64 αθωώθηκαν. Αλλά και από τους μόλις 6 που δικάστηκαν μόνο ο ένας ήταν παρών. Συνεπώς από τα 70 άτομα που δικάστηκαν ως πράκτορες της ναζιστικής οργάνωσης 3000 καταδικάστηκε μόλις ένα σε ποινή φυλάκισης 9 ετών.
2) G.F.P. Η Μυστική Στρατιωτική Αστυνομία της Βέρμαχτ και η δράση των Ελλήνων πρακτόρων της.
Την περίοδο της Κατοχής στο κτίριο στη συμβολή των οδών Πατησίων 32 και Καποδιστρίου ήταν η έδρα της Geheime Feldpolizei (G.F.P.) που ήταν η Μυστική Στρατιωτική Αστυνομία της Βέρμαχτ. Στο κτίριο αυτό οδηγήθηκαν, προς ανάκριση, πολλοί αντιστασιακοί που πιάστηκαν από τους Έλληνες πράκτορες της υπηρεσίας κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, απεργιών και άλλων αντιστασιακών ενεργειών.
Η υπηρεσία αυτή ασχολούταν με θέματα κατασκοπείας, αντικατασκοπείας, προπαγάνδας και καταπολέμησης της αντίστασης. Οι Γερμανοί και έλληνες πράκτορες της G.F.P. κυκλοφορούσαν με πολιτικά, συγκέντρωναν πληροφορίες για τη δράση διάφορων ατόμων και έκαναν αιφνιδιαστικές συλλήψεις. Ακολουθούσε ανάκριση στα γραφεία της και εγκλεισμός στις φυλακές Αβέρωφ.
Ένας από τους φανατικούς πράκτορες της G.F.P. ήταν ο χωροφύλακας ειδικής ασφάλειας Θ. Μπουρτζάλας. Ήταν ένας από τους λίγους έλληνες εθελοντές που πολέμησαν με τη στολή της Βέρμαχτ στο ανατολικό μέτωπο ενάντια στον Κόκκινο Στρατό. Πολέμησε στο Στάλινγκραντ και κατάφερε όχι μόνο να επιζήσει αλλά και να επιστρέψει στην Αθήνα συνεχίζοντας τον αγώνα του κατά των Κομμουνιστών αυτή τη φορά ως πράκτορας της G.F.P. Αν και καταδικάστηκε σε τρεις φορές ισόβια αποφυλακίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’50.
Πέρα όμως από την αντικατασκοπεία και τον εντοπισμό των αντιστασιακών η δράση όλων αυτών των οργανώσεων στόχευε στο να πλήξει το ηθικό των Ελλήνων. Εξίσου αν όχι πιο σημαντική με την εξάρθρωση μιας αντιστασιακής ομάδας ήταν η τρομοκράτηση των κατακτημένων. Οι Γερμανοί και οι Έλληνες συνεργάτες τους έδιναν μεγάλη δημοσιότητα στις φρικαλεότητες τους. Οι μαζικές εκτελέσεις στο σκοπευτήριο της Καισαριανής διαφημίζονταν στον ελεγχόμενο Τύπο και οι απαγχονισμένοι αντιστασιακοί σε διάφορα μέρη της Αθήνας παρέμεναν για ώρες κρεμασμένοι από δέντρα για να τους δουν όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες.
Στο έργο που βασίστηκε στη μελέτη κλινικών περιπτώσεων στα νοσοκομεία της κατοχικής Αθήνας, τέσσερις Έλληνες νευρολόγοι ψυχίατροι αναφέρουν ότι βασική επιδίωξη των κατακτητών ήταν να επιβάλουν ένα καθεστώς τρόμου, να δημιουργήσουν για τον πληθυσμό τέτοιες συνθήκες ώστε κάθε αίσθημα ασφάλειας να εξαφανιζόταν και τη θέση του να έπαιρνε ένας διαρκής αγχώδης φόβος που δεν θα επέτρεπε καμία άλλη σκέψη και κανένα άλλο συναίσθημα. Έτσι θα οδηγούνταν ο λαός σε μια πραγματική ψυχική οπισθοδρόμηση.
3) Γενική συνομοσπονδία παλαιών και νέων πολεμιστών
Την οργάνωση αυτή δημιούργησε η Ιταλική Πρεσβεία με σκοπό τη διάσπαση της αντίδρασης κατά των κατακτητών, με την πρόληψη ανταρσιών, απεργιών, σαμποτάζ κ.λπ. Συμμετείχε ο επίλαρχος Κονδάκης (πανταχού παρών και σε άλλες άλλων φιλοαξονικές οργανώσεις και σε ηγετικές θέσεις).
4) Εθνικά Αντικομμουνιστικά Σώματα Αγροτικών Δυνάμεων (ΕΑΣΑΔ)
Η οργάνωση με τα αρχικά ΕΑΣΑΔ εμφανίσθηκε το Μάρτιο ή Απρίλιο του 1944 αρχικά στο Βόλο, με αρχηγό τον Τάκη Μακεδόνα πρώην υπαξιωματικό της Χωροφυλακής. Σκοπός της ήταν η καταπολέμηση του κομμουνισμού. Συνεργάσθηκε όμως με τους Γερμανούς από τους οποίους ενισχύθηκε και εξοπλίσθηκε. Είχε 150 ένοπλα μέλη στην Καρδίτσα, περίπου 100 στο Βόλο. Στη Λάρισα είχε σχεδόν 250 οργανωμένα άτομα υπό ιερέα! Ασκούσε τρομοκρατία και διέπραξε φόνους. Ειδικότερα εκτέλεσε στη Λάρισα 14 άτομα σε αντίποινα για το φόνο ενός Έλληνα αξιωματικού από το ΕΑΜ. Στον Αμπελώνα (Καζακλάρ) εκτέλεσε 12 άτομα γιατί ο ΕΛΑΣ έκοψε τα χέρια ενός αντιφρονούντος αξιωματικού. Στο Βόλο απαγχόνισε 11 και εκτέλεσε 36 άτομα. Ο Τάκης Μακεδών, εκτελέσθηκε από άνδρες του ΕΛΑΣ το 1944.
5) Εθνική Ένωσις Ελλάς
Με πολιτικό αρχηγό το δικηγόρο Κωνσταντίνο Γούλα ανέπτυξε δράση κατά του ΕΑΜ και του κομμουνισμού, έχοντας την υποστήριξη των Γερμανών. Οι ιθύνοντες της οργάνωσης υπόσχονταν στους Γερμανούς γενική επιστράτευση της Ελλάδος και διέδιδαν ότι θα καταλάβουν την εξουσία. Είχαν καταρτίσει και ένοπλες ομάδες. Γραφεία της λειτουργούσαν στην οδό Ζαλοκώστα αλλά και στην οδό Σίνα. Παραρτήματα της οργάνωσης υπήρχαν στο Τρίκαλα και στα Ιωάννινα.
6) Εθνική Ένωσις Ελλάδος (ΕΕΕ)
Η ΕΕΕ ήταν μία αντιμοναρχική, αντικομουνιστική, αντισυνδικαλιστική και αντισημιτική οργάνωση με παραστρατιωτικές δομές, που είχε ιδρυθεί στις 20 Ιανουαρίου του 1927 στη Θεσσαλονίκη. Η οργάνωση είχε διαλυθεί από το μεταξικό καθεστώς, αλλά επαναλειτούργησε λίγες μέρες μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τους Γερμανούς, όποτε και μετονομάστηκε σε «Εθνικόν και Σοσιαλιστικόν Κόμμα της Ελλάδος», συνεχίζοντας όμως να διατηρεί ως σύμβολό της το βυζαντινό δικέφαλο αετό με τα «3 Ε», συνεργαζόμενη με τις γερμανικές αρχές.
Ηγετικά στελέχη της ήταν ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Γούλας από τη Θεσσαλονίκη, ο συνταγματάρχης Γρηγοράκης, ο Ι. Κοσμίδης, ο Βασίλης Σκανδάλης, ο Κώστας Σκανδάλης και ο Γεώργιος Αρβανιτάκης, καθώς και αρκετοί απόστρατοι αξιωματικοί, όπως ο εθνικοσοσιαλιστής και παλιός βενιζελικός αξιωματικός Γεώργιος Πούλος.
Ο Πούλος φιλοδοξούσε κάποια μέρα να αναλάβει ηγετικό αξίωμα στον κρατικό μηχανισμό και να διαδραματίσει ρόλο Φύρερ στη μελλοντική εθνικοσοσιαλιστική κοινωνία. Υπήρξε επίσης ιδρυτής ενός μικρού εθελοντικού τάγματος (Poulos Verband) που πολέμησε ως το τέλος στο πλευρό του γερμανικού στρατού.
Σταδιακά επέκτειναν τη δράση τους και στην περιοχή της Θεσσαλίας. Τον Αύγουστο του 1944 υπέστησαν ισχυρό πλήγμα όταν η οργάνωση ΟΠΛΑ εκτέλεσε το Βασίλη Σκανδάλη στα γραφεία της ΕΕΕ στου Ρέντη.
Λίγο πριν από το τέλος της Κατοχής, την αρχηγία της ΕΕΕ ανέλαβε ο καθηγητής Θεολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασίλειος Έξαρχος. Τα μέλη της οργάνωσης επιδίδονταν με ιδιαίτερο ζήλο στη διενέργεια προπαγάνδας κατά της Βρετανίας και υπέρ του Άξονα.
7) Εθνική Οργάνωση Κρήτης (ΕΟΚ).
Ιδρύθηκε Οκτώβρη του 1942 από τους Βρετανούς και την υπηρεσία της SOE. Τη νομαρχιακή επιτροπή Χανίων της Ε.Ο.Κ. την αποτελούσαν οι: Νικόλαος Σκουλάς (επαρχία Κυδωνίας), Χαρίδημος Πολυχρονίδης (επαρχία Κισσάμου), Ιωσήφ Βολουδάκης (επαρχία Σφακιών), Ιωάννης Σταυριανός και μετέπειτα Μιχαήλ Μποτονάκης (επαρχία Αποκορώνου), Εμμανουήλ Μπασιάς και Μάρκος Σπανουδάκης (επαρχία Σελίνου). Στην Ε.Ο.Κ ενσωματώθηκε τον Νοέμβριο του 1944 και η ΕΠΕΚ «Εθνική Πατριωτική Ένωση Κρήτης».
8) Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση (ΕΣΠΟ).
«…Η πιο γνωστή δωσιλογική ναζιστική οργάνωση που έδρασε στην Αθήνα την περίοδο της γερμανικής Κατοχής ήταν η «Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση» (ΕΣΠΟ), που ιδρύθηκε λίγο μετά τη γερμανική εισβολή το 1941 Η ΕΣΠΟ αναγνωρίστηκε από την πρώτη στιγμή από τις γερμανικές αρχές Κατοχής, οι οποίες την χρηματοδότησαν και της παραχώρησαν ένα τετραώροφο κτίριο στη συμβολή των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος, κοντά στην περιοχή της Ομόνοιας, για τη στέγαση των γραφείων της.
Οι Γερμανοί προσπάθησαν να προσεταιριστούν το στελεχιακό δυναμικό της εθνικοσοσιαλιστικής οργάνωσης προκειμένου να το χρησιμοποιήσουν ως όργανό τους. Στη βεράντα των γραφείων της οργάνωσης αναρτήθηκε η ελληνική σημαία, καθώς και οι σημαίες της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ιαπωνίας. Επίσης τοποθετήθηκε και μία πινακίδα, η οποία προέτρεπε τους Έλληνες να εγγραφούν «εις τους πρωτοπόρους της Νέας Τάξεως».
Πρώτος πρόεδρος και εκ των ιδρυτών της οργάνωσης υπήρξε ο Γεώργιος Βλαβιανός, τον οποίο αργότερα διαδέχθηκε ο γιατρός Σπύρος Στεροδήμος. Τα ηγετικά στελέχη της οργάνωσης ήταν φορείς της εθνικοσοσιαλιστικής ιδεολογίας και ανήκαν κυρίως στο χώρο της μεσαίας και αστικής τάξης. Την οργάνωση επίσης στελέχωναν και πρώην αξιωματικοί του στρατού, οι οποίοι είχαν γαλουχηθεί με τα φασιστικά ιδεώδη. Τα απλά μέλη της ΕΣΠΟ προέρχονταν κυρίως από το λούμπεν προλεταριάτο της εποχής, καθώς και από τον χώρο του υποκόσμου. Ακόμα στα μέλη της συγκαταλέγονταν και αρκετά παλαιά μέλη της «Εθνικής Οργάνωσης Νέων» (ΕΟΝ) του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά.
Η οργάνωση φιλοδοξούσε να αποτελέσει το φυτώριο του εθνικοσοσιαλισμού για τους Έλληνες και έτσι να μπορέσει να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση της χώρας, με τοποθετήσεις στελεχών της σε καίριες θέσεις.
Στο πεδίο δράσης της οργάνωσης εντάσσονταν η προπαγάνδα υπέρ της «μητέρας του εθνικοσοσιαλισμού» Γερμανίας και των υπόλοιπων δυνάμεων του Άξονα και εναντίον κομμουνιστών και Βρετανών. Στην οργάνωση λειτουργούσε επίσης και ομάδα κρούσης που διοικούταν από τον πρώην αξιωματικό του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού Αχιλλέα Κοντοράτο. Μέλη της ΕΣΠΟ χρησιμοποιήθηκαν επίσης από τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες (GFP) και (SD), ως πράκτορες καθώς και ως όργανα για διάφορες αντισημιτικές εκδηλώσεις.
Η ΕΣΠΟ σε αντίθεση με άλλες εθνικοσοσιαλιστικές οργανώσεις διακρίθηκε λόγω της συστηματικής προπαγάνδας που διεξήγαγε για τον προσηλυτισμό και τη μεταφορά Ελλήνων εργατών σε εργοστάσια πολεμικής βιομηχανίας στη Γερμανία.
Επίσης ένα ακόμα σημαντικό γεγονός για την ιστορία της δράσης της εν λόγω οργάνωσης αποτελεί και η προσπάθεια του ηγετικού της πυρήνα να οργανώσει μια ελληνική Λεγεώνα, η οποία μαζί με άλλους εθελοντές θα αποστελλόταν στο Ανατολικό Μέτωπο με σκοπό να συνδράμει τον γερμανικό στρατό στις επιχειρήσεις εναντίον της ΕΣΣΔ.
Στις 20 Σεπτεμβρίου 1942 η αντιστασιακή οργάνωση «Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων» (ΠΕΑΝ), του απόστρατου αξιωματικού της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας Κώστα Περρίκου, ανατίναξε τα γραφεία της ΕΣΠΟ με αποτέλεσμα να βρουν το θάνατο 43 Γερμανοί στρατιώτες και 29 μέλη της ΕΣΠΟ, καθώς και να τραυματιστούν άλλοι τρεις στρατιώτες και 27 μέλη της οργάνωσης.
Ανάμεσα στους τραυματίες ήταν και ο αρχηγός Σπύρος Στεροδήμος, ο οποίος πέθανε λίγες μέρες αργότερα.
Έπειτα από το θάνατο του Στεροδήμου, νέος επικεφαλής της οργάνωσης ανέλαβε ο εθνικοσοσιαλιστής και αντισημίτης γιατρός και συγγραφέας Αριστείδης Ανδρόνικος, ο οποίος υπήρξε ιδιαίτερα γνωστός στους φασιστικούς κύκλους της εποχής και αργότερα ανέλαβε θέση υπουργού στην προδοτική «κυβέρνηση» Τσιρονίκου που είχε σχηματιστεί στη Βιέννη.
Παρά τις προσπάθειες της νέας ηγεσίας για την ενδυνάμωση της οργάνωσης και παρά την οικονομική στήριξη που εξακολουθούσε να λαμβάνει από τις γερμανικές αρχές Κατοχής, η δράση της ΕΣΠΟ ατόνησε. Η ανατίναξη των γραφείων της, ο σοβαρός τραυματισμός και ο θάνατος ενός σημαντικού αριθμού μελών της, είχαν ως αποτέλεσμα την αδρανοποίηση και σταδιακά τη διάλυση της».
Η εκμετάλλευση του εξαθλιωμένου εργατικού δυναμικού της χώρας από τους Ναζί αλλά και από το ελληνικό υπουργείο Εργασίας ήταν ο λόγος που οδήγησε στην εκτέλεση του υπουργού Εργασίας Νικόλα Καλύβα από την ΟΠΛΑ στις 27 Ιανουαρίου 1944 στην πλατεία Κολωνακίου.
Στην αρχή της η ΕΣΠΟ αριθμούσε περίπου 2500 άτομα στην πλειοψηφία τους νεαροί πρώην μέλη της μεταξικής νεολαίας. Για να καταστείλουν το αντιστασιακό κίνημα στους χώρους εργασίας, μέλη της ΕΣΠΟ προσλαμβάνονταν ως εργάτες στις επιταγμένες από τους Ναζί μονάδες παραγωγής. Έργο τους ήταν η εξάρθρωση των αντιστασιακών δικτύων μέσα στα εργοστάσια. Ήταν οι άνθρωποι που σε συνεργασία με την εργοδοσία παρέδιδαν στη Γκεστάπο ονομαστικές καταστάσεις οργανωμένων κυρίως του εργατικού ΕΑΜ. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση της Χαλυβουργίας Σταυριανού στο Κερατσίνι όπου εργάτης μέλος της ΕΣΠΟ κατέδωσε 18 συναδέλφους του ως μέλη του εργατικού ΕΑΜ.
Στις 17 Ιουνίου 1948, στη μεγαλύτερη δίκη μελών της ΕΣΠΟ δικάστηκαν 31 άτομα. Από τους 8 που καταδικάστηκαν σε διάφορες ποινές παρόντες στη δίκη ήταν μόνο οι 3.
9) Εθνικός Ελληνικός Στρατός (ΕΕΣ)
Ο ΕΕΣ ήταν ένοπλη δωσιλογική οργάνωση που με το πρόσχημα της αντιμετώπισης του κομμουνιστικού κινδύνου αιματοκύλησε τη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία. Την ηγεσία του ΕΕΣ αποτελούσαν οι εξής : Κυριάκος Παπαδόπουλος, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος και Μιχαήλ Παπαδόπουλος. Ο Μιχάλης Παπαδόπουλος ή Μιχάλαγας έδρασε στην Κοζάνη, ο Κώστας Παπαδόπουλος έδρασε στο Κιλκίς και ο Κυριάκος Παπαδόπουλος, γνωστός και ως Κισά Μπατζάκ στην Πιερία.
Το 1950 ο αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Βεντήρης ασχολήθηκε με τη διερεύνηση της κατοχικής δράσης του Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου, μετά από επιστολή που έστειλε ο ταξίαρχος Αργυρόπουλος και στην οποία τονιζόταν η δωσιλογική – προδοτική δράση του Κ. Παπαδόπουλου.
Το ΓΕΣ διέταξε τη διενέργεια ανάκρισης και την ανέθεσε στο διοικητή του Γ’ Σώματος Στρατού Θεόδωρο Γρηγορόπουλο. Το Νοέμβριο του 1950 είχε ετοιμαστεί το πολυσέλιδο πόρισμα της ένορκης διοικητικής εξέτασης. Το πόρισμα ανέφερε ότι το ένοπλο τμήμα του Κ. Παπαδόπουλου είχε εξοπλιστεί «αναμφισβητήτως εκ των Γερμανικών Αρχών Κατοχής μεθ’ ων είτε ο ίδιος προσωπικώς είτε διά μέσου τρίτων προσώπων της εμπιστοσύνης του ήλθεν εις επαφήν και ελάμβανε παρά τούτων εκάστοτε όπλα και πυρομαχικά».
10) Εθνικοσοσιαλιστική Οργάνωση "Ο Νέος Ελληνισμός".
Η Εθνικοσοσιαλιστική Οργάνωσις "Ο Νέος Ελληνισμός" (ΟΝΕ) ήταν μια ελληνική δωσιλογική, φιλοναζιστική οργάνωση που έδρασε κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (1941-1944) στη Θεσσαλονίκη.
Ιδρύθηκε στα τέλη του 1942 (ή αρχές του 1943) στη Θεσσαλονίκη από τον Αθανάσιο Παπαδόπουλο, καθηγητή μέσης εκπαίδευσης.
Η ΟΝΕ ήταν εθνικοσοσιαλιστική, αντικομμουνιστική και φιλοναζιστική. Στόχος της ήταν ο προσηλυτισμός της νεολαίας στις ναζιστικές αρχές. Ως έμβλημα χρησιμοποιούσε την ελληνική πολεμική σημαία με έναν αγκυλωτό σταυρό. Λειτουργούσε ως οργάνωση προπαγάνδας και διαφώτισης. Μέλη της συνεργάστηκαν με τις κατοχικές αρχές, ενώ η οργάνωση συμμετείχε σε βίαιες ενέργειες κατά τη διάρκεια της Λευκής Τρομοκρατίας.
Η ΟΝΕ εντάσσεται στο πλαίσιο των ελληνικών ακροδεξιών οργανώσεων που υποστηρίχθηκαν από τους Γερμανούς.
11) Εθνικοσοσιαλιστική Φρουρά Ελλάδος (ΕΣΦΕ)
Ήταν μια περιθωριακή εθνικοσοσιαλιστική (ναζιστική) οργάνωση που έδρασε στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944).
Στο επίκεντρο της ιδεολογίας της βρισκόταν ο εθνικοσοσιαλισμός, ο αντικομμουνισμός και η συνεργασία με τις κατοχικές γερμανικές δυνάμεις.
12) Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα Μακεδονίας-Θράκης.
Μια άλλη οργάνωση της Θεσσαλονίκης για την οποία δεν έχουμε αρκετές πληροφορίες έδρασε στην συμπρωτεύουσα και είχε ταχθεί ανοιχτά υπέρ των Γερμανών. Σώθηκε όμως ένα 11σέλιδο υπόμνημα της προς τον πρόξενο του Γ’ Ράιχ στη Θεσσαλονίκη με ημερομηνία 28 Δεκεμβρίου 1943. Επικεφαλής της οργάνωσης αυτής εφέρετο ο Γρηγόριος Παζιώνης, πρώην πολιτευτής, πρώην δήμαρχος Δράμας, πρώην νομάρχης Χαλκιδικής και Έβρου και κατά τη διάρκεια της Κατοχής έκτακτος επιθεωρητής της Υπηρεσίας Κοινωνικής Προνοίας της Γενικής Διευθύνσεως Μακεδονίας και γενικός διευθυντής Στεγάσεως. Γενικός γραμματέας ήταν ο Κωνσταντίνος Περιστέρης αντισυνταγματάρχης ε.α. πρώην καθηγητής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.
Στο υπόμνημα αυτό, που δια του προξένου το προόριζαν για τον πληρεξούσιο της Ναζιστικής Γερμανίας στην Ελλάδα δρ. Νοϊμπάχερ, ενημέρωναν τους Γερμανούς για την πολιτική κατάσταση της Ελλάδας και την εθνολογική κατάσταση των νομών Σερρών, Δράμας, Καβάλας, Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου. Ειδικότερα εξέφραζαν διαφωνίες για το ενδεχόμενο να παγιωθεί η βουλγαρική κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, αλλά υπογράμμιζαν συμπερασματικά, ότι θα ήταν τιμή για την Ελλάδα η συνεργασία της με τη Γερμανία για ανεξαρτησία και πρόοδο «δια της εφαρμογής και μέτρων ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ Κοσμοθεωρίας»!!!
13) Εθνικοσοσιαλιστικόν κόμμα Κοτζαμάνη
Ο Σωτήριος Κοτζαμάνης, γιατρός της Θεσσαλονίκης είχε κηρυχθεί ανοιχτά υπέρ της συνεργασίας με τους κατακτητές και ανέλαβε υπουργός στην κυβέρνηση Τσολάκογλου. Μέσω του γαμπρού του Γαρύφαλου κατοίκου Θεσσαλονίκης αποπειράθηκε να ιδρύσει Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα. Για να προσελκύσει οπαδούς έκανε αθρόους διορισμούς περίπου 1000 υπαλλήλων από τη Θεσσαλονίκη κυρίως, ως εφοριακών και αργόμισθων κατόπιν προσπάθησε να τους οργανώσει σε κόμμα. Σε συγκέντρωση μάλιστα στα γραφεία του κόμματος (Τσιμισκή 1) ο Γαρυφάλλου τους τόνισε ότι θα είναι τα στελέχη ενός νέου εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος. Οι υπάλληλοι έδειξαν απροθυμία και κάποιοι σαμποτάρισαν αυτήν τη σκοτεινή προσπάθεια.
Έτσι ναυάγησε παρά τις προσπάθειες, η ιδέα του Κοτζαμάνη για εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα. Ο Κοτζαμάνης που γλίτωσε μετά την αμνηστία που δόθηκε έφτασε και να πολιτεύεται στη Θεσσαλονίκη. Το 1954 ήταν υποψήφιος δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Πέθανε στην Αθήνα στις 28 Νοεμβρίου 1958.
14) Ειδική Ασφάλεια της Ελληνικής Χωροφυλακής. Η αιχμή του αντικομμουνιστικού μετώπου στην Αθήνα.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Ειδική Ασφάλεια της Ελληνικής Χωροφυλακής υπήρξε ο κύριος οργανωτής των ένοπλων επιχειρήσεων (κατοχικά μπλόκα, έρευνες σε σπίτια) ενάντια στα μέλη του ΕΑΜικού αντιστασιακού κινήματος. Στα κτίρια της οδού Ελπίδος 3 και 5 βρίσκονταν οι χώροι ανάκρισης και τα κρατητήρια της Ειδικής Ασφάλειας, τόποι μαρτυρίου για εκατοντάδες αντιστασιακούς. Στα κτίρια αυτά έχασαν τη ζωή τους από τα σκληρά βασανιστήρια τουλάχιστον 28 αντιστασιακοί.
Η Ειδική Ασφάλεια ιδρύθηκε το 1929 από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου με κύριο έργο την προάσπιση του κοινωνικού καθεστώτος απέναντι στον κίνδυνο του κομμουνισμού. Από την αρχή η δράση της έλαβε χαρακτήρα παρακρατικής οργάνωσης στην καρδιά του κρατικού μηχανισμού. Τον Ιούνιο του 1933 ο διοικητής της ταγματάρχης Α. Δικαίος οργάνωσε την απόπειρα δολοφονίας ενάντια στον ιδρυτή της Ελευθέριο Βενιζέλο.
Την περίοδο της δικτατορίας Μεταξά κάτω από την πολιτική δ/νση του περιβόητου Κων/νου Μανιαδάκη οι άνδρες της εφάρμοσαν εξαιρετικά σκληρές και παράλληλα πρωτότυπες πρακτικές δίωξης κατά των κομμουνιστών. Την τεχνογνωσία αυτή εκμεταλλεύτηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής ο υπουργός Εσωτερικών Αναστάσιος Ταβουλάρης και ο πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης για να μετατρέψουν την Ειδική Ασφάλεια από κρατική υπηρεσία σε ένοπλη αντικομουνιστική ομάδα κρούσης.
Το 1943 επανάφεραν στην υπηρεσία τον απόστρατο ταγματάρχη Α. Λάμπρου τον οποίον διόρισαν διοικητή της Ειδικής Ασφάλειας. Ο Λάμπρου προσλαμβάνοντας ως χωροφύλακες άνευ θητείας φανατικούς αντικομουνιστές, πράκτορες των γερμανικών υπηρεσιών ασφαλείας αλλά και άτομα του υποκόσμου συγκρότησε ομάδες κρούσης σε όλη την Αθήνα.
Συνολικά σε μπλόκα, ενέδρες, βασανιστήρια, εκτελέσεις σε σπίτια και χώρους εργασίας οι άνδρες της ειδικής σκότωσαν οι ίδιοι ή παρέδωσαν στους Ναζί προς εκτέλεση περισσότερα από 300 άτομα.
Η πιο πολύτιμη συνεισφορά της ειδικής στον κοινό αγώνα με τους Ναζί ενάντια στον κομμουνισμό ήταν αυτή της οργάνωσης των κατοχικών μπλόκων. Τα μπλόκα σχεδιάζονταν από άνδρες της ειδικής ασφάλειας και υλοποιούνταν από τα τάγματα ασφαλείας με την εποπτεία ολιγάριθμων Γερμανών αξιωματικών και στρατιωτών. Η διαδικασία ήταν η εξής. Πρώτα δυνάμεις των δυνάμεων ασφαλείας αναπτύσσονταν στη συνοικία κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η απαγόρευση κυκλοφορίας τους επέτρεπε να κινηθούν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τους κατοίκους. Μόλις ξημέρωνε καλούσαν με τηλεβόες τους άνδρες ηλικίας 15 έως 65 ετών να συγκεντρωθούν σε κάποιο κεντρικό σημείο προς έλεγχο ταυτοτήτων. Στη συνέχεια κατέφθαναν Γερμανοί και άνδρες της Ειδικής Ασφάλειας συνοδεύοντας τους περίφημους κουκουλοφόρους, άτομα δηλαδή που έχοντας καλυμμένο το πρόσωπό τους κατέδιδαν μέλη των ΕΑΜικών οργανώσεων. Αρχικά ο Γερμανός αξιωματικός καλούσε ονόματα μελών του ΕΑΜ βάση ονομαστικής κατάστασης που του είχαν παραδώσει άνδρες της Ειδικής Ασφάλειας. Αυτές τις πληροφορίες είχαν συλλέξει οι άνδρες της Eιδικής ανακρίνοντας και βασανίζοντας διάφορους αντιστασιακούς. Όσοι εντοπίζονταν οδηγούνταν σε ξεχωριστή ομάδα και στη συνέχεια εκτελούνταν από γερμανικό απόσπασμα αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και από άνδρες των ταγμάτων ασφάλειας. Στη συνέχεια κουκουλοφόροι αναλάμβαναν να εντοπίσουν όσους δεν εμφανίστηκαν οικειοθελώς κατά τη ανάγνωση των ονομάτων αλλά και άλλους που δεν υπήρχαν στην ονομαστική κατάσταση και ήταν μέλη του ΕΑΜ.
Χαρακτηριστική είναι η αφήγηση του Τζώρτζη Μαράτου όταν κατά τη διάρκεια μπλόκου στου Ζωγράφου οι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στο υπαίθριο κέντρο Γαρδένια στην κεντρική λεωφόρο:
«Οι τσολιάδες μας έβαλαν στη σειρά και δεν έλεγαν κουβέντα. Κατά τις 11 φάνηκε ένα γερμανικό αυτοκίνητο με Γερμανούς και έλληνες αξιωματικούς και κάποιον που φορούσε στο κεφάλι μια μαύρη κουκούλα. Και άρχισε η επιθεώρηση. Μπροστά πήγαινε αυτός με την κουκούλα για να μην αναγνωρίζεται και με δύο τρύπες στα μάτια για να βλέπει. Νεκρική σιγή. Κάποια στιγμή σηκώνει το δάχτυλο και δείχνει τον Νίκο του κουρέα. Όλοι ξέρουμε ότι ήταν ΕΑΜίτης. Κρύος ιδρώτας μας έλουσε. Αμέσως τον πιάνουν δύο και τον πάνε στην άκρη. Πιο πέρα δείχνει τον κύριο Ιωάννου τον δικηγόρο. Έπειτα τον κύριο Αγησίλαο τον δάσκαλο του δημοτικού. Έρχεται κοντά μας και μου φαίνεται ότι αναγνωρίζω τον παραγιό που δούλευε στον φούρνο του Πανταζόπουλου. Σαν αστραπή πέρασε από το μυαλό μου η ιδέα ότι μπορεί να του είχα πει καμιά άσχημη κουβέντα όταν μου ζύγιζε το ψωμί...»
Σε Καλογρέζα, Καισαριανή, Βύρωνα, Νέο Κόσμο, Δάφνη, Καλλιθέα, Περιστέρι, Κοκκινιά και Ταμπούρια (αυτά ήταν τα μεγάλα μπλόκα αλλά έγιναν και χιλιάδες μικρότερα) εκτελέστηκαν περίπου 500 άτομα επί τόπου ενώ άλλα 11000 οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Χαϊδάρι και από εκεί προς εργασία στη Γερμανία ή στις φυλακές Αβέρωφ και Χατζηκώστα.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι μεταπολεμικές δίκες ανδρών της Ειδικής Ασφάλειας ήταν με διαφορά οι περισσότερες από κάθε άλλη δωσιλογική οργάνωση. Αν και δικάστηκαν περισσότερα από 60 μέλη της και κάποια από αυτά καταδικάστηκαν σε θάνατο ή ισόβια κανένα δεν εκτελέστηκε και τα περισσότερα είχαν αποφυλακιστεί μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '50. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ο ίδιος ο διοικητής της Α. Λάμπρου. Αν και δικάστηκε 13 φορές, στις 10 δίκες αθωώθηκε. Καταδικάστηκε συνολικά 7 φορές σε θάνατο αλλά αποφυλακίστηκε με απανωτές χάρες του βασιλιά το Φεβρουάριο του 1952.
Η σύνδεση της Ειδικής Ασφάλειας με τον αντικομουνιστικό αγώνα των Ναζί αποτυπώθηκε και στις απώλειες που είχε. Η αστυνομία είχε μόλις 9 θύματα εκτελεσμένα από τη ΟΠΛΑ ή τον ΕΛΑΣ ενώ αντίστοιχα η Χωροφυλακή 177 εκ των οποίων οι 102 ανήκαν στην Ειδική Ασφάλεια.
15) Ελληνικόν Αίμα
Το «Ελληνικόν Αίμα» ήταν αντιστασιακή οργάνωση και ομώνυμη παράνομη εφημερίδα που κυκλοφόρησε στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (1941-1944). Ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1942 από τους δημοσιογράφους Λάζαρο Πηνιάτογλου, Κωνσταντίνο Βοβολίνη και Ιωάννη Μήλιο, με σκοπό την τόνωση του εθνικού φρονήματος, τη μάχη κατά των κατακτητών και την αντικομμουνιστική δράση.
Επιστολή προς το ΣΥΜΜΑΧΙΚΟΝ ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΝ (αποσπάσματα)
Αριθμ.φ. 19.- ‘ΕΜΕΙΣ, Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ’. Αλεξ. Κύρου Σελίδες 24, Δεκέμβριος 1943.
‘….Ο εμφύλιος πόλεμος θα γίνη μετά την εκδίωξιν των Γερμανών σε ακόμα μεγαλύτερη έκταση, αν δεν βοηθήσουμε σήμερα να εξαδυνατησθούν ή και να εξοντωθούν τελείως το κομμουνιστικό κόμμα και τα όργανα του, το ΕΑΜ, το ΕΛΑΣ και το ΕΠΟΝ.’
Αριθμ.φ. 21.- ‘ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ 1944’ Λ. Πηνιάτογλου. Σελίδες 40, Μάρτιος 1944.
‘…. Η περίπτωση όμως των ηγετών του ΚΚΕ είναι πολύ πιο περίεργη θα νόμιζε κανένας ότι κάποια σαρκαστική μοίρα θέλησε να τους δοκιμάσει κάτω από τις πιο ευνοϊκές συνθήκες, μόνον και μόνον για να τους εξευτελίση.’
γ) ‘ΕΚΤΟΣ ΣΕΙΡΑΣ΄ Το Ελληνικόν Αίμα ως μυστική εφημερίς παρηκολούθησε με ενθουσιασμο τον ανταρτικό αγώνα μόλις δημιουργούμενον και τον ενίσχυσε με όλας τας δυνάμεις του. Δεν εδίστασε όμως όταν αντελήφθη ότι το ΕΑΜ ήρχισε να επιδιώκη την μονοπώληση του ανταρτικού αγώνος διά τους καθαρώς ταξικούς του σκοπούς να καταγγείλη με θάρρος και ειλικρίνεια την αντεθνικήν συγκρότησιν του ΕΑΜ και να καταστήση επ΄ αυτής ενήμερον τον Ελληνικόν λαόν. Ουτω πλην της εφημερίδος Ελληνικόν αιμα και των εκδόσεων Ε.Ε.Α. προέβη εις μιαν ειδικήν έκδοσιν υπό τον τίτλον «Το ΕΑΜ απέναντι του έθνους» Το ειδικόν τούτο τεύχος εξεδόθη το πρώτον τον Ιούλιον του 1943, εγένετο δε Δευτέρα έκδοσις του τον Αύγουστοτου 1943. Διά του τεύχους τούτου, απεκαλύπτετο το κομμουνιστικόν περιεχόμενον του ΕΑΜ, κατηγγέλετο από τότε η συνεργασία του ΕΑΜ με τους Βουλγάρους και προδιεγράφετο ο ετοιμαζόμενος Δεκέμβριος.
ΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΑΡΧΗΓΟΙ της Εθνικής οργανώσεως ‘Ελληνικόν Αίμα’
Κ. Α. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ Ι. Α. ΜΗΛΙΟΣ
Περί του έργου το οποίον επετέλεσε το ‘Ελληνικόν Αίμα’ και περί της εν γένει αγωνιστικής προσπαθείας του εγένοντο κατά καιρούς πολλαί κρίσεις Ελληνικών και Ξένων προσωπικοτήτων. Ούτω ευθύς μετά την απελευθέρωσιν ελήφθη η κάτωθι επιστολή:
ΣΥΜΜΑΧΙΚΟΝ ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΝ
Γραφείον Αρχιστρατήγου
28 Οκτωβρίου 1944
Ο στρατηγός σερ Χένρυ Μαίτλαντ Ουϊλσων Ανώτατος Διασυμμαχικός Διοικητής του Μεσογειακού Θέάτρου Επιχειρήσεων, έλαβε την επιστολή και τα ταύτη συννημένα και αποσταλέντα παρά του ‘ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ’ και μεγάλως ικανοποιήθη διά την αποστολήν των.
Ο αρχιστράτηγος απευθύνει προς όλους όσοι ηργάσθησαν διά το ‘ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΙΜΑ’ τα συγχαρητήρια του και τον θαυμασμόν του διά το μέγα έργον το οποίον επετέλεσαν κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής
(Υπογρ. ΤΣΑΜΜΑΝ ΓΟΥΟΚΕΡ)
Αντιισυνταγματάρχης
Α! υπασπιστής του Αρχιστρατήγου
Εν γένει, οι διευθυντές του Ελληνικού Αίµατος οραµατίζονταν µια σύγχρονη, µοντέρνα εφηµερίδα, ενταγµένη µέσα στο γενικότερο πλαίσιο/αίτηµα της –όποιας εκείνης της εποχής– ανασυγκρότησης.
Ωστόσο, πρώτιστα, το Ελληνικόν Αίµα ήταν µια πολιτική εφηµερίδα. Εξ αρχής, από την Απελευθέρωση, τίθεται ξεκάθαρα απέναντι στην κοµµουνιστική προοπτική και απειλή (ένα σαφές πολιτικό πρόταγµα που διαφαινόταν ήδη από τα κατοχικά χρόνια).
Στις 24 Ιουλίου 1945, δηµοσιεύεται το άρθρο «Ο αρχηγός του Κ.Κ.Ε., κ. Ζαχαριάδης, υπέγραψεν εις Αθήνας νέον προδοτικόν σύµφωνον µε τας βαλκανικάς κοµµουνιστικάς κυβερνήσεις». Ο Ζαχαριάδης αποκαλείται ευθέως «εθνικός προδότης» και οι διευθυντές της εφηµερίδας παραπέµπονται σε δίκη για συκοφαντία.
Αν και τελικά οι κατηγορούµενοι αθωώθηκαν, στην αίθουσα του Α' Τριµελούς Πληµµελειοδικείου, τον Οκτώβριο.
16) Ενωση Φίλων Χίτλερ (ΕΦΧ)
Η «Ενωσις Φίλων Χίτλερ» (ΕΦΧ) ιδρύθηκε κατά πάσα πιθανότητα πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρχηγός της ήταν ο καθηγητής της Σχολής Ικάρων Καλαντζής. Την περίοδο της κατοχής αρχηγός έγινε ο έφεδρος ανθυπασπιστής Δανάλης, με βοηθούς του το δημοσιογράφο Χρήστο Μπαρδόπουλο (ο οποίος ήταν σύνδεσμος με το Γραφείο Προπαγάνδας και την SD) και το Μπριντάκη. Η ΕΦΧ συνεργαζόταν με το γερμανικό φρουραρχείο, με την ΟΕΔΕ και την Μπουντ. Διέθετε γραφεία στην οδό Παπαρρηγοπούλου 9 και παράρτημα στη Θεσσαλονίκη. Εξέδιδε την εφημερίδα «Ελληνική Ηχώ». Μετά το 1943 ενσωματώθηκε στην Μπουντ.
Το 1944 ο Χρήστος Μπαρδόπουλος διέφυγε στη Ναζιστική Γερμανία. Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη από το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων, αλλά έμεινε στη φυλακή μόνο τρία χρόνια. Πέθανε στην Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του 1980.
17) Ενωσις Αντικομμουνιστικών Οργανώσεων Ελλάδος
Η οργάνωση αυτή διοικούνταν από τον αστυνομικό Διευθυντή Α΄, Βασιλόπουλο. Την χρηματοδοτούσαν οι Γερμανοί.
18) Εταιρία Φίλων της Γερμανίας
Οργάνωση που περιλάμβανε μέλη από όλες τις τάξεις της Ελληνικής κοινωνίας. Θεωρούνταν το φυτώριο των πρακτόρων της Γκεστάπο. Ήταν γενικά δραστήρια αντεθνική οργάνωση.
Κατά την περίοδο της Κατοχής στην Ελλάδα (1941-1944), οι "Φίλοι της Γερμανίας" δεν λειτούργησαν ως μια ενιαία, επίσημη "εταιρία" με αυτό το όνομα, αλλά ως διάφορες φιλοναζιστικές, δοσιλογικές οργανώσεις που συνεργάζονταν στενά με τις γερμανικές αρχές κατοχής (Wehrmacht, SD) με αντάλλαγμα προνόμια, χρήμα ή ιδεολογική ταύτιση.
19) Ξίλια (Η οργάνωση «Εθνική Αλβανική Διοίκηση της Τσαμουριάς» (Këshilla)
Κατά τη διάρκεια της Κατοχή της Ελλάδας από τον Άξονα μεταξύ 1941 και 1944 τμήματα των μουσουλμάνων Τσάμηδων στο Νομό Θεσπρωτίας, συνεργάστηκε με τις δυνάμεις κατοχής. Η Φασιστική Ιταλική καθώς και η Ναζιστική Γερμανική προπαγάνδα τους υποσχέθηκε η περιοχή θα απονεμηθεί στην Αλβανία μετά το τέλος του πολέμου. Ως αποτέλεσμα αυτής της φιλοαλβανικής προσέγγισης, πολλοί μουσουλμάνοι Τσάμηδες υποστήριξαν ενεργά τις δυνάμεις του άξονα και διέπραξε πλήθος εγκλημάτων κατά του τοπικού πληθυσμού τόσο στην Ελλάδα όσο και Αλβανία. Εκτός από τη συγκρότηση τοπικής διοίκησης και ένοπλων ταγμάτων ασφαλείας.
Η παραστρατιωτική οργάνωση Këshilla και μια ομάδα που ονομαζόταν Balli Kombetar Cam(Χωροφυλακή) δρούσαν στην περιοχή, επανδρωμένες από ντόπιους μουσουλμάνους Τσάμηδες. Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά: πολλοί Ελληνες και Αλβανοί πολίτες έχασαν τη ζωή τους και μεγάλος αριθμός χωριών κάηκαν και καταστράφηκαν. Με την υποχώρηση των δυνάμεων του Άξονα από την Ελλάδα το 1944, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού των Τσάμηδων κατέφυγε στην Αλβανία, επιθέσεις εκδίκησης κατά των υπόλοιπων Τσάμηδων πραγματοποιήθηκαν από Έλληνες αντάρτες και χωρικούς. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, στα ειδικά δικαστήρια δωσιλόγων καταδικάστηκαν 2.106 Τσάμηδες σε θάνατο ερήμην. Ωστόσο, τα εγκλήματα πολέμου παρέμειναν ατιμώρητα αφού οι εγκληματίες είχαν ήδη διαφύγει στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τον Γερμανό ιστορικό Norbert Frei, η μουσουλμανική μειονότητα Cham θεωρείται ως η "τέταρτη δύναμη κατοχής" στην Ελλάδα.
20) Οργάνωση Εθνικοφρόνων Σοσιαλιστών (ΟΕΣ) – ΤΡΙΑΙΝΑ
Ο Ιάκωβος Διαμαντόπουλος αποτέλεσε και τον αρχηγό της Οργάνωσης Εθνικόφρονων Σοσιαλιστών-Τρίαινα (ΟΕΣ). Η ΟΕΣ ήταν μια ανοιχτά εθνικοσοσιαλιστική οργάνωση με έντονα αντικαπιταλιστικό λόγο και στην οποία ίσχυε η αρχή του αρχηγού. Η στόχευση της απευθύνονταν κυρίως στην νεολαία της εποχής και κατάφερε να προσελκύσει αρκετά μέλη από αυτή. Χαρακτηριστικό της ιδεολογίας της ήταν ο τίτλος της εφημερίδας της οργάνωσης που δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης της ιδεολογίας της, ο Εθνικοσοσιαλιστής, όπου μάλιστα στο πρώτο της φύλο έχει αφιέρωμα στον Hitler και στο Mein Kampf. Ο Διαμαντόπουλος δε, θα είναι ανάμεσα στους προσκεκλημένους του δείπνου που παρατέθηκε στη διάρκεια της επίσκεψης του Hermann Göring, όπου και θα δηλώσει πως οι εθνικοσοσιαλιστές σε ολόκληρο το κόσμο είναι ενωμένοι προ του κοινού εχθρού.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής θα επανεμφανιστεί ως αντιστασιακή(;) οργάνωση με το όνομα Τρίαινα που μάλιστα αναγνωρίστηκε και από το νόμο της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ για την εθνική αντίσταση. Ο ίδιος ο Διαμαντόπουλος μετά τον πόλεμο εκλέχθηκε με το Κόμμα των Φιλελευθέρων και την Ένωση Κέντρου στη συνέχεια, συμμετείχε στις κυβερνήσεις Στεφανόπουλου και Αθανασιάδη-Νόβα που προέκυψαν αμέσως μετά τα Ιουλιανά του 1965.
21) Οργάνωση Εθνικών Δυνάμεων Ελλάδας (ΟΕΔΕ).
Η ΟΕΔΕ ήταν μια χιτλερική οργάνωση με πλούσια δωσιλογική – προδοτική δράση. Ιδρύθηκε το 1942. Αρχηγός της οργάνωσης αυτής ήταν ο Παντέλογλου και σύνδεσμος με τη γερμανική αστυνομία ο Νικ. Μπούγαλης. Σκοπός της ΟΕΔΕ (Οργάνωση Εθνικών Δυνάμεων Ελλάδος) ήταν η επιλογή και στρατολόγηση κατάλληλων πρακτόρων για τις γερμανικές υπηρεσίες AST και SD. Αξίζει να αναφέρουμε ότι τα μέλη της ΟΕΔΕ διατηρούσαν στενούς δεσμούς με διάφορες άλλες ναζιστικές οργανώσεις, όπως η ΕΣΠΟ και η Μπουντ.
Τα γραφεία της ΟΕΔΕ αρχικά βρίσκονταν στην οδό Κατακουζηνού, ενώ αργότερα μεταφέρθηκαν στη συμβολή των οδών Εμμ. Μπενάκη και Ακαδημίας. Τα μέλη της ΟΕΔΕ είχαν εφοδιαστεί από τους κατακτητές με γερμανικές ταυτότητες και αποτελούσαν τμήμα του γερμανικού δικτύου αντικατασκοπείας. Εκπαιδεύονταν στον τομέα της ναζιστικής προπαγάνδας, στην υποκλοπή σημάτων από τον ασύρματο, στις δολιοφθορές, στις παρακολουθήσεις αντιστασιακών κ.α. Συμμετείχαν συχνά σε συλλήψεις αντιστασιακών και απάνθρωπα βασανιστήρια.
Τα γραφεία της ΟΕΔΕ στον Πειραιά βρίσκονταν στην οδό Αγ. Κωνσταντίνου. Αρχηγός του εκεί παραρτήματος ήταν ο Διονύσιος Βύρων. Άλλα στελέχη της ΟΕΔΕ Πειραιά ήταν οι Παντελής Νούλης, Τάκης Ξάνθος, Τάκης Μπέλλος κ.α. Οι δύο τελευταίοι καταδικάστηκαν το 1946 από το Ειδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων Πειραιά σε ισόβια κάθειρξη. Ο Διονύσιος Βύρων συνελήφθη το 1947.
Στην αρχή, αρχηγός της ΟΕΔΕ ήταν ο δημοσιογράφος Γεώργιος Ριζόπουλος. Αυτός ήταν ένας πλούσιος Αθηναίος που στην αρχή ήταν ιταλόφιλος και στη συνέχεια έγινε γερμανόφιλος.
Ο άλλος γνωστός αρχηγός της ΟΕΔΕ, ο Γεώργιος Παντέλογλου, ήταν και μέλος της ΕΣΠΟ. Αυτός κατάφερε να αυξήσει τον αριθμό μελών της ΟΕΔΕ και η οργάνωση λειτούργησε μέχρι τη μέρα που οι Γερμανοί κατακτητές έφυγαν από την Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Ιάσωνα Χανδρινό, ο αρχηγός της ΟΕΔΕ Γιώργος Παντέλογλου δολοφονήθηκε από μέλη της ΟΠΛΑ στις 26 Σεπτεμβρίου 1944.
Ο δεύτερος στην ιεραρχία της ΟΕΔΕ, Νικ. Μπούγαλης, κλείστηκε στις φυλακές της Καλλιθέας για 6 χρόνια με την κατηγορία της κατασκοπείας. Τα γραφεία της ΟΕΔΕ ανατινάχθηκαν από την ΠΕΑΝ στις 15 Αυγούστου του 1942 ένα μήνα πριν την ανατίναξη της ΕΣΠΟ».
Η έκρηξη έγινε τον Αύγουστο του 1942 και το εσωτερικό του κτιρίου της ΟΕΔΕ καταστράφηκε ολοσχερώς. Οι συμμετέχοντες στη βομβιστική επίθεση ήταν οι τα μέλη της ΠΕΑΝ Μυτιληναίος, Μιχαηλίδης και Μούρτος.
22) Οργάνωση Πρωτοπόρων Νέας Ευρώπης (ΟΠΝΕ)
Η Οργάνωση Πρωτοπόρων Νέας Ευρώπης (ΟΠΝΕ) ήταν μια δωσίλογη, εθνικοσοσιαλιστική οργάνωση που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1941, λίγο μετά την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, από τους αδελφούς Κύρου, τον Αλ. Γιάνναρο (πρώην αρχηγός της "Οργάνωσης Ελλήνων Εθνικιστών"), τον Κονδάκη, τον Κριμπά και το Γ. Ριζόπουλο. Ακόμα και ο Ματούσης εντάχθηκε στην ΟΠΝΕ. Τα γραφεία της οργάνωσης στην οδό Πατησίων 133 ανατινάχθηκαν στα Δεκεμβριανά του 1944.
Η οργάνωση κινούνταν σε εθνικοσοσιαλιστικές αρχές, υποστηρίζοντας τη "Νέα Ευρώπη" υπό γερμανική κυριαρχία. Στόχευε στον προσηλυτισμό και την προώθηση των κατοχικών σκοπών. Ο Αλ. Γιάνναρος, έχοντας δημιουργήσει προπολεμικά (από το 1931) μια φασιστική οργάνωση στα πρότυπα του Μουσολίνι, επανήλθε το 1941, προσπαθώντας να παίξει ρόλο στη νέα τάξη πραγμάτων.
Τα μέλη της οργάνωσης έκαναν προπαγάνδα υπέρ των κατακτητών και συμμετείχαν σε εκδηλώσεις που εξυπηρετούσαν τη γερμανική προπαγάνδα. Ο Γιάνναρος είχε προταθεί από τους Γερμανούς για κατοχικός πρωθυπουργός το 1941, αλλά τελικά απορρίφθηκε επειδή έθεσε όρους για την ακεραιότητα των ελληνικών εδαφών (Βουλγαρική/Ιταλική κατοχή), με αποτέλεσμα να προτιμηθεί ο Γεώργιος Τσολάκογλου.
23) Οργάνωση Χ (Χίτες)
Από το φθινόπωρο του 1943, αρκετά μέλη της «Χ» άρχισαν να εγγράφονται «άνευ ουδεμίας διατυπώσεως» στην Ειδική Ασφάλεια ως χωροφύλακες άνευ θητείας και να προμηθεύονται υπηρεσιακές ταυτότητες και πιστόλια. Μάλιστα πολλά μέλη της «Χ» απορροφήθηκαν στον οργανωτικό σκελετό της Ειδικής Ασφάλειας. Δύο μέλη της «Χ» που εντάχθηκαν στην Ειδική Ασφάλεια του Πειραιά, στα Ταμπούρια και τα Μανιάτικα, ο Βαγγέλης Μπουγιούρης και ο Βασίλης Αγραφιώτης, με παρότρυνση του φερόμενου ως αρχηγού της «Χ» Πειραιά Μαντούβαλου έφτασαν στον βαθμό του Μοίραρχου και καθοδήγησαν σε μεγάλο βαθμό τη δίωξη και τη φυσική εξόντωση μελών του ΕΑΜ στον Πειραιά. Οι Γερμανοί έδειχναν ανοχή στη «Χ» χάρη στην προνομιακή της σχέση με την Ειδική Ασφάλεια και τη μηδαμινή αντιστασιακή της δράση. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η «Χ» δεν είχε, και δεν επιδίωξε να έχει, καμία σχέση με τα Τάγματα Ασφαλείας. Και ο Ι. Χανδρινός δέχεται ότι τον Ιούνιο του 1944 ταγματασφαλίτες επιχείρησαν να συλλάβουν τον Γρίβα, αλλά αυτός έφυγε από την πίσω πόρτα. Το γεγονός περιγράφει ο Γρίβας στα απομνημονεύματά του.
"Αυτόν τον καιρό (άνοιξη 1943) κάνουν την εμφάνισή τους και οι 'μπουραντάδες' αστυνομικοί με τις χαρακτηριστικές κάσκες των SS, οι 'μαντουβαλαίοι' στον Πειραιά, τα κοινωνικά αποβράσματα της Ειδικής Ασφάλειας, οι 'Χίτες' του Γρίβα, οι εδεσίτες του Παπαγεωργίου και μια σειρά άλλοι εθνοπροδότες με επικεφαλής 'εθνοσωτήρες της 'Στρατιωτικής ιεραρχίας' σαν τους Βεντήρη, Σπηλιωτόπουλο, Ζερβέα, Αντωνόπουλο, Σταθόπουλο, όλοι στην υπηρεσία του Ράλλη και μέσον αυτού των Γερμανών και ταυτόχρονα των Αγγλων." ("Η νικηφόρα επανάσταση που χάθηκε", εκδόσεις "Παπαζήση", Αθήνα 1977-1979, τ. Α', σελ. 433)
Ανάλογη είναι η εκτίμηση και του νέου ιστορικού Mark Mazower: "Στους δρόμους κάτω από το ναό του Θησείου, οι ένοπλοι της "Χ" αντάλλασσαν πυρά με τα περίπολα του ΕΛΑΣ κι έπαιρναν μέρος σε σημαίνουσες επιχειρήσεις πλάι στα Τάγματα Ασφαλείας. 'Σήμερα είναι με τους Γερμανούς, αύριο, όταν ξανάρθει ο ευλογημένος ο βασιλιάς, μ' αυτούς που θα τον φέρουν πίσω'. Ετσι εκτιμούσε το πιστεύω τους ένας παρατηρητής." ("Στην Ελλάδα του Χίτλερ", εκδόσεις "Αλεξάνδρεια", Αθήνα 1994, σελ. 378).
Από πολλές μαρτυρίες στη δίκη των δωσίλογων μαθαίνουμε ότι τα γερμανικά όπλα τα προμηθευόταν η "Χ" μέσω της κυβέρνησης Ράλλη: "Κατά το πλείστον τα όπλα αυτά τα επήρεν η "Χ" κατ' Αύγουστον ή Σεπτέμβριον του 1944." (Κατάθεση του Κ. Ροδοκανάκη του ΕΔΕΣ, βλ. Λευτέρη Αποστόλου "Η παρωδία της δίκης των δοσιλόγων", εκδόσεις "Ο Ρήγας", Αθήνα, Ιούνης 1945, σελ. 67)
Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι οι πηγές αυτές είναι μονόπλευρες. Επικαλούμαστε, λοιπόν, τη μαρτυρία του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα Lincoln Mac Veagh. Σε απόρρητη έκθεσή του για τη "Χ", ο Mac Veagh (26/10/1945) αναφέρεται σαφώς στη συνεργασία της με τους κατακτητές. "Καθώς μεγάλωνε ο έλεγχος των κομμουνιστών πάνω στον ΕΛΑΣ, η "Χ" γινόταν όλο και περισσότερο μια καθαρά αντί-κομμουνιστική οργάνωση. Λέγεται ότι συνεργάστηκε με τους Γερμανούς, δίνοντάς τους πληροφορίες για τα πιθανά μέρη που βρίσκονται οι κομμουνιστές ηγέτες, και την ίδια στιγμή δεχόταν κάποια όπλα από τις γερμανικές αρχές, με τα οποία διεξήγε κατά καιρούς οδομαχίες κατά των Ελασιτών. Οσο μειωνόταν ο έλεγχος των Γερμανών πάνω στην Αθήνα, αυξάνονταν οι σποραδικές συγκρούσεις μεταξύ ΕΛΑΣ και "Χ", κι αυτό ήταν σε βάρος της "Χ"." (Yiorgos Chouliaras, Dan Georgakas, "Documents: Dispatches of Lincoln Mac Veagh", στο Journal of the Hellenic Diaspora, Vol. XII/No 1, Spring 1985).
Μια αναπάντεχη επιβεβαίωση της παντελούς απουσίας αντιστασιακής δράσης από τη "Χ" περιέχεται στο βιβλιαράκι "Ο άγνωστος πόλεμος της Χ" (εκδόσεις "Μάχη", 1988), το οποίο εκδόθηκε από ακροδεξιό εκδοτικό οίκο για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Διαβάζουμε, λοιπόν, στον επίλογο αυτού του απολογητικού βιβλίου με τον χαρακτηριστικό τίτλο:
"Είναι φυσικό ο καλύτερος ανταρτοπόλεμος να οργανώνεται και να διεξάγεται από τον καλύτερο αντάρτη. Κι αυτό τον τίτλο, του καλύτερου αντάρτη, τον κατέχει αναμφισβήτητα ο Γεώργιος Γρίβας. Τον κέρδισε στο Θησείο τον Δεκέμβριο του 1944, όπου επικεφαλής 150 μόνο επιλέκτων αντιμετώπισε επιτυχώς επί ημέρας τις επιθέσεις πολλαπλασίων κομμουνιστών, υποχρεώνοντάς τους να αφήσουν στο πεδίο της μάχης πάνω από 200 νεκρούς."
Ιδού, λοιπόν, το "αντάρτικο" του Γρίβα. Σύμφωνα με τους οπαδούς και τους θαυμαστές του, ο αρχηγός της "Χ" βγήκε στο κλαρί μετά την απελευθέρωση, για να σκοτώσει όχι Γερμανούς, αλλά Ελληνες. Και τους "τίτλους" του δεν τους κέρδισε κατά τη διάρκεια της Κατοχής, αλλά την περίοδο της αγγλικής επέμβασης.
Μια τρομοκρατική οργάνωση
Σ' αυτό το σημείο συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί. Η "Χ" έγινε γνωστή ως όργανο των πιο αντιδραστικών πολιτικών κύκλων και διέπρεψε σε δολοφονικές μεθόδους κατά των κομμουνιστών (με την πιο διασταλμένη έννοια του όρου).
Τρεις μόλις μέρες μετά την απελευθέρωση, μια ομάδα "Χιτών" πυροβόλησε στα τυφλά, πάνω σε μια διαδήλωση και δολοφόνησε 7 πολίτες. "Οι συγκρούσεις των εξοπλισμένων από τους Αγγλους πια δεξιών ομάδων (χθεσινών συνεργατών των Γερμανών) και ειδικά της "Χ", γίνονται καθημερινό φαινόμενο στην Αθήνα. Στις 15/11/1944, μια διαδήλωση με αίτημα την τιμωρία των προδοτών και την εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού από τους συνεργάτες του κατακτητή, χτυπήθηκε στην πλατεία Ομονοίας από "Χίτες". Αποτέλεσμα 7 νεκροί και πολλοί τραυματίες." (Περικλή Ροδάκη, "Δεκέμβρης 1944", εκδόσεις "Επικαιρότητα", Αθήνα 1984)
Η κυβέρνηση Παπανδρέου και οι Αγγλοι, ενώ στα λόγια παραδέχονται την ανάγκη να αφοπλιστεί η "Χ", τη θεωρούν χρυσή εφεδρεία και την προστατεύουν: "Πώς γίνεται ώστε παρά τις δηλώσεις του κ. Κατσώτα, ότι θα διαλυθούν οι θρασύτατες συμμορίες των ενόπλων εγκληματιών της "Χ", αυτές δεν διαλύονται, αλλά αντίθετα εξοπλίζονται περισσότερο;" αναρωτιέται ο Κώστας Καραγιώργης στις 22/11/1944, από τις στήλες του "Ριζοσπάστη". Την απάντηση θα την πάρει δέκα μέρες αργότερα. Η "Χ" θα ενταχθεί στον "εθνικό σχεδιασμό" των Δεκεμβριανών, και θα αποτελέσει την κύρια παραστρατιωτική δολοφονική και εκβιαστική οργάνωση στην περίοδο της τρομοκρατίας μετά τη Βάρκιζα.
Η θλιβερή αυτή οργάνωση δεν θα μας απασχολούσε σήμερα, αν το όνομα του Γρίβα δεν είχε "ξεπλυθεί", εξαιτίας της ανάμειξής του στο Κυπριακό. Πατώντας σ' αυτό το "ξέπλυμα" και ποντάροντας στη συλλογική αμνησία που προκάλεσε το μετεμφυλιακό κράτος και η δικτατορία, οι νοσταλγοί της "Χ" κάνουν δειλά δειλά την εμφάνισή τους. Δεν είναι μόνο οι υπέργηροι δοσίλογοι, που θέλουν να διηγούνται παραμύθια στα εγγόνια τους. Από κοντά και οι εναπομείναντες χουντοβασιλικοί, ο φέρελπις Ελλην Λεπέν Μάκης Βορίδης, και επικεφαλής ο απαραίτητος Γιώργος Καρατζαφέρης. Η ιστορία ξαναγράφεται. Αυτή τη φορά, με τα πόδια.
Η άγνωστη "Χ"
Μια οργάνωση, για την οποία πολλά έχουν λεχθεί από την εποχή της Κατοχής, με την επωνυμία "Χ". Αυτή η οργάνωση, που έγινε αργότερα γνωστή σαν όργανο "αμέσου δράσεως" της μοναρχικής Δεξιάς, κάτω από την ηγεσία του συνταγματάρχη Γρίβα, έχει ισχυρισθεί ότι ήταν αντιστασιακό κίνημα κατά την Κατοχή. Αν ο ισχυρισμός αυτός αλήθευε, θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν η μοναδική οργάνωση της Δεξιάς που δρούσε στην Αθήνα. Στην πραγματικότητα, όμως, το όνομά της ήταν άγνωστο, ακόμα και λίγο πριν φύγουν οι Γερμανοί. Αλλά και τότε, πάλι, το όνομα αυτό δεν σήμαινε τίποτα, που να είχε σχέση με Αντίσταση. Μόνο στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια απόκτησε μια ορισμένη σημασία: την απαίσια σημασία μιας Κου Κλουξ Κλαν. Κι αυτή επομένως η οργάνωση δεν έχει θέση σ' αυτή την παρουσίαση (των αντιστασιακών οργανώσεων).
Κρις Γούντχαουζ ("Το μήλο της έριδος", εκδόσεις "Εξάντας", Αθήνα 1976)
24) Πανελλήνια Οργάνωσις Λαϊκών Αγωνιστών Αγκυλοσταυριτών
Μια παράξενη οργάνωση ήταν η Πανελλήνια Οργάνωσις Λαϊκών Αγωνιστών Αγκυλοσταυριτών, που ενώ ήταν ανοιχτά εθνικοσοσιαλιστική οργάνωση υιοθετώντας ως σύμβολο τους την σβάστικα, και παράλληλα ήταν και φανατικοί μοναρχικοί, με αρκετά μέλη της να προέρχονται από την ΟΕΕ. Σημαντική μορφή της ΟΕΕ ήταν ο Αλέξανδρος Γιάνναρος, γιός του εκδότη της Εσπερινής και της Πρωινής. Ιδρυτής της ΟΕΕ που όταν αυτή διαλύθηκε συνέχισε δημιουργώντας την Οργάνωση Μελανοχιτώνων με εθνικοσοσιαλιστικό προσανατολισμό. Δίχως να αποτελεί από μόνη της κάτι σημαντικό αποτελεί τον συνδετικό κρίκο με το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα του Γεωργίου Μερκούρη. Προερχόμενος από το Λαϊκό Κόμμα, αποχωρεί το 1932 και ίδρυσε το Ελληνικό Εθνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, όπως ήταν ο πλήρης τίτλος του κόμματος του.
Αν και δεν κατόρθωσε πολλά με το κόμμα του, συμμετείχε στην Φασιστική Διεθνή στο Μοντρέ της Ελβετίας τον Δεκέμβριο του 1934, ωστόσο η δραστηριότητα του κόμματος διακόπηκε με την απαγόρευση των κομμάτων από τη δικτατορία του Μεταξά, αλλά ιδρύθηκε ξανά στην Κατοχή λίγες μέρες μετά την κατάληψη της Αθήνας από τους Γερμανούς, και συμμετείχε στην προσπάθεια δημιουργίας μιας Ελληνικής Εθελοντικής Λεγεώνας για να πολεμήσει στο Ανατολικό Μέτωπο. Οι προσπάθειες του Μερκούρη ανταμείφθηκαν με τον διορισμό του στη θέση του διοικητή της Εθνικής Τράπεζας μέχρι και το θάνατο του το Δεκέμβρη του 1943.
Την ίδια περίοδο ο υπαρχηγός της οργάνωσης στην Θεσσαλονίκη, ο δικηγόρος Νικόλαος Ζωγράφος αρθρογραφούσε στο επίσημο όργανο της κατοχικής διοίκησης την εφημερίδα Νέα Ευρώπη, και αργότερα εντάχθηκε στη ΕΕΕ του Γεώργιου Πούλου, που αργότερα μετονομάστηκε σε Εθνικό και Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας, και ιδρυτή του διαβόητου Εθελοντικού Τάγματος Πούλου (Poulos Verband).
25) Πατριωτική Αντικομμουνιστική Ταξιαρχία
Έδρασε κυρίως στην Αθήνα και κυρίως στις συνοικίας Κολωνού και Σκουζέ. Ιδρυτής ήταν ο Παναγόπουλος όργανο των γερμανών. Η δύναμη της έφτανε περί τους 50 άνδρες, οι οποίοι οπλοφορούσαν με άδεια των ελληνικών και γερμανικών αρχών.
26) Ριζοσπαστική Εθνική Οργάνωσις Ρ.Ε.Ο.
Αυτή η οργάνωση, ιδρύθηκε στα Μαζέικα (Κάτω Κλειτορία) της Αχαΐας. Η κεντρική επιτροπή της οργανώσεως διώχθηκε από την ελληνική αστυνομία γιατί προπαγάνδιζε υπέρ του άξονα. Η δίωξη έγινε αυτοπροσώπως από τον ανώτατο διοικητή Χωροφυλακής Δυτικής Ελλάδος Γρηγόριο Δημουλά. Πρόλαβε όμως να καταστρέψει τα αρχεία της στα Μαζέικα και να μεταφερθεί στην Αθήνα. Στην πρωτεύουσα κάτω από την προστασία των γερμανοϊταλικών στρατευμάτων κατοχής άρχισε να συνεργάζεται με την ΕΣΠΟ και την ΟΕΔΕ. Επικεφαλής της το 1943 ήταν ο Σοφοκλής Κοντός ή Κόντος και νομικός σύμβουλος ο Ευγενόπουλος.
Το έργο της ΡΕΟ προ της καταλήψεως της Ελλάδος ήταν η προπαγάνδα υπέρ του Άξονα, η διάδοση των ειδήσεων του φασιστικού ραδιοφωνικού σταθμού του Μπάρι και του ναζιστικού ραδιοσταθμού του Βερολίνου κατά την διάρκεια του πολέμου, η δημιουργία κλίματος ηττοπάθειας στους νέους επιστράτους κ.λπ. Γενικά η ΡΕΟ ενεργούσε στο εσωτερικό μέτωπο της Ελλάδος ως τμήμα της 5ης φάλαγγας. Μετά την είσοδο των Γερμανών πρόδωσε στα στρατεύματα κατοχής, αγγλόφιλους, σαμποτέρ, και πράκτορες των ελληνικών μυστικών πατριωτικών οργανώσεων προκαλώντας τη σύλληψη 380 ατόμων. Επίσης, υπέδειξαν τις αποθήκες όπου υπήρχαν εμπορεύματα, δέματα, ελαστικά αυτοκινήτων, πετρέλαια, βενζίνες, σιδερικά κ.λπ. Με το… αζημίωτο. Η οργάνωση πάντα έπαιρνε ποσοστά από τα κατασχεθέντα είδη!!!
Ιδρυτικά μέλη της (πέραν του Κόντου) αναφέρονται οι Παναγιώτης Καμπέρος (έμπορος ραπτομηχανών), Χρήστος Οικονόμου, Αντώνιος Κώρης, Σταύρος Βρυώνης, Νικόλαος Νικολάου, Παναγιώτης Σακελαρόπουλος, Αλέξανδρος Πουρνάρας, Παναγιώτης Κουκότσης, Π. Δουφεξής, Φώτιος Χρόνης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος, Χρήστος Μήντζιας, Δημήτριος Σιατολίας, Βασίλειος Χρονόπουλος, Γεώργιος Παππάς και Χαράλαμπος Μπαρδίκας.
27) Ριζοσπαστικός Όμιλος Ρ.Ο.
Οργάνωση χωρίς πολιτική ισχύ, αλλά με χρηματοδότηση των Γερμανών. Προΐστατο ο Σταμάτιος Μερκούρης. Έκανε αγώνα κατά του κομμουνισμού και υπέρ των Γερμανών. Αυτοί μηχανεύτηκαν την κυκλοφορία ενσήμων για την οικονομική τους ενίσχυση, παρά τα χρήματα των Γερμανών.
28) Ρουμανική Λεγεών Ρ.Λ. ή Κ.Κ. (Κουτσοβλαχικό Κίνημα)
Μια περίεργη και σκοτεινή κίνηση έγινε κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην περιοχή της Πίνδου, προσπαθώντας να εκμεταλλευθεί τους Κουτσόβλαχους. Η κίνηση του Κουτσοβλαχικού κινήματος είχε σαν βάση την προπολεμική δραστηριότητα του Ρουμανικού Προξενείου Ιωαννίνων το οποία είχε πλαισιωθεί από κάποιους Κουτσόβλαχους των ανατολικών Ζαγορίων και της περιοχής Μετσόβου και είχε υπό την προστασία του τον «Κουτσοβλαχικό Σύλλογο». Είχαν επιτύχει μάλιστα την ίδρυση Ρουμανικού Γυμνασίου και Οικοτροφείου, με την καλλιέργεια Ρουμανικής συνείδησης μεταξύ των κατοίκων τους οποίους θεωρούσε ως Ρουμανική μειονότητα. Απόφοιτοι αυτού του Ρουμανικού Γυμνασίου στέλνονταν για ανώτερες σπουδές στη Ρουμανία και επέστρεφαν με διπλώματα επιστημόνων. Με την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου πράκτορες των Ιταλών άρχισαν να κινούνται ανθελληνικά. Με την έναρξη της Ιταλικής κατοχής φάνηκαν οι πραγματικές προθέσεις τους, που ήταν η δημιουργία ανεξάρτητης Ηπείρου και ονομασία «Πριγκιπάτο της Πίνδου, με πρωτεύουσα τη Σαμαρίνα, προσαρτημένης υπό τύπον προτεκτοράτου στην Ρουμανία και ίδρυσαν συνεργαζόμενοι με τους Ιταλούς τη λεγόμενη «Ρουμανική Λεγεώνα».
Στην ίδρυση αυτής της Λεγεώνα πρωτοστάτησαν διάφοροι όπως οι Αλκιβιάδης Διαμάντης, Νικόλαος Ματούσης δικηγόρος από τη Λάρισα πρώην κομμουνιστής, Περδίκης, ο φερόμενος ως αρχηγός των Κουτσοβλάχων Βασίλειος Ραπουτίκας, ο πρόεδρος κτηνοτρόφων Θεσσαλίας Μ. Μπάρδας με το δικηγόρο γιο του, ο Μπαλοδήμος κ.ά. Η Ρουμανική Λεγεώνα είχε αρχικά περίπου 5.000 άνδρες. Οι 400 άνδρες στη Λάρισα φορούσαν ιταλικές στολές, είχαν ιταλικό οπλισμό και στα δίκοχα τους είχαν το ενδεικτικό κεφαλαίο γράμμα Λ.
Διέπραξε η Λεγεώνα αυτή πολλές ωμότητες σε βάρος του πληθυσμού των περιοχών όπου δρούσε, κλοπές, επιτάξεις, εκβιασμούς, βιασμούς, προδοσίες πατριωτών και φόνους. Ο Ματούσης παλαιός κομμουνιστής και ο Διαμάντης πρώην αξιωματικός και κατάσκοπος των Ιταλών κατά τον πόλεμο, οργάνωσαν τις ομάδας «οδηγών» της ιταλικής Μεραρχίας Τζούλια στην περιοχή της Πίνδου. Η ιστορία του Πριγκιπάτου της Πίνδου άρχισε από το 1917 όταν η Ιταλία η οποία κατείχε την περιφέρεια του Αργυρόκαστρου επιχείρησε να δημιουργήσει ένα κρατίδιο, με τη βοήθεια του Κουτσόβλαχου Αλκιβιάδη Διαμάντη, από τη Σαμαρίνα ο οποίος είχε σπουδάσει τη Ρουμανία. Ο Αλκιβιάδης Διαμάντης επέστρεψε στην Ελλάδα το 1942 και ίδρυσε στη Λάρισα οργάνωση Βλάχων της Κάτω Βαλκανικής. Η οργάνωση αυτή υποστήριζε τους Ιταλούς και Γερμανούς κατακτητές και προσπάθησε να προσεταιριστεί Βλάχους της Λάρισας και άλλων περιοχών της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας. Τελικά όταν δραστηριοποιήθηκαν και δυνάμωσαν οι αντιστασιακές οργανώσεις και κυρίως το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ, πολέμησαν και διέλυσαν τη Ρουμανική Λεγεώνα. Ο Διαμάντης επέστρεψε στη Ρουμανία όπου συνελήφθη αργότερα από το Σοσιαλιστικό καθεστώς, καταδικάσθηκε και το 1948 εκτελέσθηκε. Στην Ελλάδα είχε καταδικαστεί δις εις θάνατον από το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων της Λάρισας (1946) και δις εις θάνατον από το Εφετείο Ιωαννίνων (1948).
Ο Νικόλαος Ματούσης εγκατέλειψε και αυτός την Ελλάδα για τη Ρουμανία. Ένα χρόνο αργότερα, το 1943 φυλακίστηκε από τη νέα Ρουμανική κυβέρνηση που προέκυψε μετά τη λήξη του πολέμου. Στην Ελλάδα είχε καταδικαστεί και αυτός σε θάνατο από τα Ειδικά Δικαστήρια Δωσιλόγων. Το 1964, μετά από αίτηση της Ελλάδας, παραδόθηκε από τη Ρουμανία στις ελληνικές αρχές και ζήτησε να δικαστεί εκ νέου. Στη δίκη αθωώθηκε (εκείνη την εποχή, δόθηκε χάρη σε αρκετούς αν μπορούσαν να αποδείξουν ότι δεν ήταν κομμουνιστές - έτσι ως φυλακισμένος σε μια κομμουνιστική χώρα, είχε τέτοια καλή μαρτυρία). Υπέρ του Ματούση στη δίκη αυτή κατάθεσε ο αρχηγός του «πατριωτικού και ηρωικού ΕΔΕΣ Αθηνών» συνταγματάρχης Απόστολος Παπαγεωργίου-Φιλώτας με τον οποίο είχε σχέσεις[41]. Αφέθηκε ελεύθερος και τα πολιτικά δικαιώματά του αποκαταστάθηκαν πλήρως την επόμενη δεκαετία. Μέχρι το θάνατό του, το 1991, έζησε στην Αθήνα και στη Λάρισα.
Ο Βασίλης Ραποτίκας σκοτώθηκε από τον ΕΛΑΣ στο τέλος Μαΐου ή στις αρχές Ιουνίου 1943.
Τα μέλη της Ρωμαϊκής Λεγεώνας που δεν έφυγαν στη Ρουμανία, δικάστηκαν στα Ειδικά Δικαστήρια Δωσιλόγων τα οποία συστάθηκαν από το 1945 μέχρι το 1947. Κατηγορήθηκαν ως δωσίλογοι 617 άνθρωποι και από αυτούς καταδικάστηκαν οι 152, ενώ δεν έλαβαν ποινή 91 λόγω δεδικασμένου (είχαν ήδη καταδικαστεί για άλλα αδικήματα) και για 55 έπαυσε η δίωξη λόγω θανάτου (σε αρκετές περιπτώσεις, τους είχαν σκοτώσει οι αντιστασιακοί). Αθώοι κρίθηκαν οι 319.
29) Σουμπερίτες
Μία από τις ομάδες των δωσιλόγων, που μάλλον θεωρούνταν ιδιαίτερα απεχθής, ήταν εκείνη που τα μέλη της συμμετείχαν στο διαβόητο, ομώνυμο Τάγμα του Γερμανού υπαξιωματικού Φριτς Σούμπερτ, ο οποίος επέδειξε ιδιαίτερη σκληρότητα προς τον κατεχόμενο πληθυσμό.
Ο Φριτς Σούμπερτ υπήρξε ένας από τους χειρότερους εγκληµατίες πολέµου που έδρασαν στα Βαλκάνια, άτοµο µυθοποιηµένο όσο ελάχιστα, για την αιμοσταγή δράση στην κατοχική Ελλάδα, κυρίως στην Κρήτη και στη Μακεδονία. Το «Σώμα Κυνηγών», οι Σουμπερίτες, που συγκρότησε ο διαβόητος ο γερμανός επιλοχίας της Στρατιωτικής Αστυνομίας, Feldgendarmerie Σούμπερτ, στελεχώθηκε κυρίως από γερμανόφιλους δωσιλόγους αλλά και βαρυποινίτες από φυλακές της Κρήτης.
Η δράση του Σώματος Σούμπερτ στην Κρήτη κυρίως εντοπίζεται στους τελευταίους μήνες του 1943, όταν μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών είχε εξαρθεί η αντιανταρτική δράση εκ μέρους των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής.
Οι φρικαλεότητες της ομάδας του Σούμπερτ συνεχίστηκαν σε πολλά χωριά με κακοποιήσεις και εμπρησμούς σπιτιών και με δεκάδες θύματα και βασανισμούς όπως στο Μετόχι Βορού Μονοφατσίου.
Τον Ιούλιο του ’43 στα Μεσκλά Κυδωνίας ο Σούμπερτ κάνει μια επιδρομή με γερμανοντυμένους Κρουσανιώτες και βασανίζει Μεσκλιανούς.
30) Σύνδεσμος» (Bund-Μπουντ).
Στα κτίρια της οδού Παπαρηγοπούλου 5 και 7 στεγάστηκαν την περίοδο της Κατοχής η ναζιστική οργάνωση αντικατασκοπίας «Μπουντ» και οι έλληνες πράκτορές της. Στα κτίρια αυτά βασανίστηκαν δεκάδες αντιστασιακοί κατά τη διάρκεια ανακρίσεων, πριν σταλούν στη Γερμανία προς καταναγκαστική εργασία ή στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής προς εκτέλεση.
Η Μπουντ (που σημαίνει σύνδεσμος) ιδρύθηκε πριν τον πόλεμο και ήταν υπηρεσία αντικατασκοπείας. Οι ελληνικές αρχές γνώριζαν τη δράση της για λογαριασμό της ναζιστικής Γερμανίας αλλά δεν παρεμπόδισαν το έργο της. Όταν κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου αποφάσισαν να συλλάβουν κάποια από τα μέλη της ήταν πλέον αργά. Μετά την είσοδό τους στην Αθήνα, οι Ναζί αποφυλάκισαν τους έμπειρους κατασκόπους τους, οι οποίοι ανέλαβαν την ανασυγκρότηση της οργάνωσης.
Η οργάνωση είχε δικό της δίκτυο κατασκόπων που έδρασε στην Αθήνα και τη Μέση Ανατολή. Το δίκτυο αυτό ήταν υπό τις διαταγές του Γερμανού φρουράρχου Αθηνών Φρίτσε. Έργο τους ήταν να εντοπίζουν τις διαδρομές διαφυγής Ελλήνων πολιτών και στρατιωτικών προς τη Μέση Ανατολή. Δεκάδες από αυτούς πιάστηκαν εν πλω και παραδόθηκαν στους Γερμανούς προς εκτέλεση. Επίσης, μέλη της Μπουντ εντόπιζαν Έλληνες πράκτορες που υπηρετούσαν στις συμμαχικές δυνάμεις. Ήταν άτομα που επιχειρούσαν να φέρουν ασυρμάτους στην κατεχόμενη Ελλάδα με στόχο την επικοινωνία της ελληνικής Αντίστασης με τους Βρετανούς και την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση στο Κάιρο.
Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το φθινόπωρο 1943 η δράση της Μπουντ αναβαθμίστηκε με τη συγκρότηση ομάδων κρούσης που έκαναν συλλήψεις και εκτελέσεις. Στο σκέλος της δίωξης των κομμουνιστών πρωτοστάτησε ο Α. Αγήνορας. Ο Αγήνορας είχε εμπλοκή σε τουλάχιστον 25 υποθέσεις που δικάστηκαν μεταπολεμικά και αφορούσαν σε καταδόσεις και δολοφονίες μελών του ΕΑΜ, ληστείες περιουσιών Εβραίων εμπόρων, συλλήψεις ατόμων και αποστολή τους στη Γερμανία προς καταναγκαστική εργασία. Η τύχη του Αγήνορα είναι άγνωστη. Κατά μία εκδοχή εκτελέστηκε από τον ΕΛΑΣ στη Μακεδονία κατά μια άλλη εκδοχή έφυγε στη Γερμανία.
Οι ομάδες κρούσης της Μπουντ είχαν καθαρά αντικομουνιστική δράση. Συνέλεγαν στοιχεία για τις κινήσεις μελών του ΕΑΜ από διάφορους μυστικούς πληροφοριοδότες που είχαν στις συνοικίες. Προτιμούσαν περιπτεράδες, θυρωρούς, οδηγούς ταξί και ιδιοκτήτες κουρείων. Στη συνέχεια, σε συνεργασία με την Ειδική Ασφάλεια της Ελληνικής Χωροφυλακής και τη Γκεστάπο, πράκτορες της Μπουντ έκαναν εφόδους σε σπίτια και καταστήματα πραγματοποιώντας συλλήψεις. Ακολουθούσαν ανακρίσεις και βασανιστήρια στα γραφεία της Μπουντ στην Παπαρηγοπούλου ή σε αυτά της Γκεστάπο στην οδό Μέρλιν.
Οι πληροφορίες που αντλούσαν μετά από σκληρά βασανιστήρια που πολλές φορές οδηγούσαν στο θάνατο των συλληφθέντων τους επέτρεπαν να οργανώνουν ακόμα μεγαλύτερες επιχειρήσεις κατά μελών του ΕΑΜ και άλλων αντιστασιακών οργανώσεων όπως τα μπλόκα ολόκληρων συνοικιών. Μεταξύ των θυμάτων της Μπουντ ήταν και η 17χρονη Ηρώ Κωνσταντοπούλου.
31) Τάγμα Χωροφυλακής Χανιών του Δημήτριου Παπαγιαννάκη
Το Τάγμα Χωροφυλακής Χανίων, γνωστό και ως «Τάγμα Παπαγιαννάκη», ήταν ένα ένοπλο δωσιλογικό σώμα που συγκροτήθηκε στην κατεχόμενη Κρήτη κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Διοικητής ο Ταγματάρχης της Ελληνικής Χωροφυλακής, Δημήτριος Παπαγιαννάκης του Μιχαήλ, γεννημένος το 1898 στην Κρύα Βρύση Χανίων.
Συγκροτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1944 από τοπικές δωσιλογικές αρχές, με την υποστήριξη της γερμανικής κατοχικής διοίκησης.
Η γερμανική διοίκηση ανέθεσε στον Παπαγιαννάκη τη δημιουργία του σώματος εθελοντών χωροφυλάκων, με πρόσχημα την επιβολή της τάξης στην ύπαιθρο του Νομού Χανίων. Στην πράξη, το Τάγμα λειτούργησε ως δύναμη αντιπερισπασμού κατά των αντάρτικων ομάδων (κυρίως του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ).
Το Τάγμα ενεπλάκη σε συγκρούσεις με αντάρτες. Στις 16 Ιουνίου 1944, δυνάμεις του ΕΛΑΣ καθηλώσαν 49 χωροφύλακες του Παπαγιαννάκη κοντά στα Παλιά Ρούματα, οι οποίοι τελικά παραδόθηκαν.
Στα αρχεία σώζονται επιστολές και εκθέσεις του Δ. Παπαγιαννάκη, όπου υπερασπίζεται τη δράση του τάγματος για την προάσπιση της δημόσιας τάξης, αρνούμενος τη συνεργασία με τις δυνάμεις κατοχής και δηλώνοντας την αντίθεσή του στον «Κομμουνισμό».
Ο Δημήτριος Παπαγιαννάκης σκοτώθηκε από κομμουνιστές στα Χανιά στις 16 Οκτωβρίου 1946, κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου.
31) Τάγματα Ασφαλείας
Η ενδυνάμωση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στον ελλαδικό χώρο προκαλούσε προβλήματα στη δράση των δυνάμεων κατοχής και των ελλήνων δωσίλογων, έτσι τον Ιούνιο του 1943 δημιουργήθηκαν από τον Ιωάννη Ράλλη τα Τάγματα Ασφαλείας, με κύριο στόχο την αντιμετώπιση των Ελασιτών και την άμυνα της υπαίθρου. Οι ταγματασφαλίτες, υπάγονταν διοικητικά στην κυβέρνηση Ράλλη και συγκεκριμένα στο Υπουργείο Εσωτερικών, παρόλα αυτά ενεργούσαν κατόπιν εντολών του Ανώτερου Διοικητή των SS και της Αστυνομίας στην Ελλάδα, αντιστράτηγου Walter Schimana.
Τα Τάγματα Ασφαλείας στελεχώθηκαν σε μεγάλο βαθμό από πρώην αξιωματικούς του στρατού, οι οποίοι είτε εντάχθηκαν οικειοθελώς, είτε εκβιάστηκαν για να γλιτώσουν τη φυλακή ή το απόσπασμα. Παρά τις κοινές αντικομουνιστικές θέσεις που μοιράζονταν, παρουσίαζαν αξιοσημείωτες ιδεολογικές διαφορές, με αποτέλεσμα να καλλιεργείται έτσι και ένας ανταγωνισμός μεταξύ τους. Από τη μια μεριά βρίσκονταν οι βενιζελικοί απότακτοι του 1935, οι οποίοι συσπειρώθηκαν γύρω από τον Πάγκαλο και τον Στυλιανό Γονατά και αποτελούσαν τον αρχικό πυρήνα των Ταγμάτων, ενώ από την άλλη οι βασιλόφρονες και οι μεταξικοί οι οποίοι, αν και άργησαν να προσχωρήσουν στο νέο σώμα, στην πορεία κατάφεραν να το θέσουν ολοκληρωτικά υπό τον έλεγχο τους.
Επικεφαλής των Ταγμάτων Ασφαλείας τέθηκε ο Μανιάτης φιλοβασιλικός συνταγματάρχης Διονύσιος Παπαδόγκονας. Οι απλοί ταγματασφαλίτες προέρχονταν κατά κύριο λόγο από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, από λούμπεν στοιχεία των πόλεων, καιροσκόπους, μικροαστούς, αγρότες και ορισμένους γερμανόφιλους, συμπαθούντες της κοσμοθεωρίας των κατακτητών.81 Τις ομάδες των ταγματασφαλιτών συμπλήρωναν εγκληματίες και άτομα του υποκόσμου, αντικομουνιστές και πρώην στελέχη άλλων εθνικιστικών δωσιλογικών οργανώσεων, όπως τα υπολείμματα του ΕΣ «Ελληνικός Στρατός». Στενές σχέσεις με τα Τάγματα Ασφαλείας είχαν συνάψει επίσης πρώην μέλη του «ΕΔΕΣ Αθήνας» υπό την ηγεσία των Χαράλαμπου Παπαθανασόπουλου και Α. Παπαγεωργίου…»
«… Οι ταγματασφαλίτες ξεπερνούσαν τις 20.000 και ως την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1944, εμφανίζονταν ως η μόνη καλά εξοπλισμένη και οργανωμένη δύναμη στην Ελλάδα που ήταν σε θέση να αποτρέψει την κατάληψη της εξουσίας από το ΕΑΜΕΛΑΣ.83 Παρά τις όποιες προσπάθειες Γερμανών και «γερμανοτσολιάδων» να διαλύσουν τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ κάτι τέτοιο δεν επετεύχθη. Αντιθέτως οι σκληρές μάχες μεταξύ των μαχητών του ΕΛΑΣ και των Ταγμάτων Ασφαλείας είχαν ως αποτέλεσμα την συντριβή των τελευταίων ιδίως στην περιοχή της Πελοποννήσου προς τα τέλη του 1944 όπου τα Τάγματα Ασφαλείας υπέστησαν τεράστιες απώλειες».
32) Υ.Β.Ε.-Π.Α.Ο. (ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ’’ –‘’ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ’’)
Η ΠΑΟ υπήρξε μετεξέλιξη της ΥΒΕ («Υπερασπισταί Βορείου Ελλάδος»), μιας οργάνωσης που συγκροτήθηκε το καλοκαίρι του 1941 από αξιωματικούς του στρατού και που τελούσε αρχικά «υπό τας διαταγάς της Κυβερνήσεως του Καΐρου». Οντας οργάνωση βαθύτατα αντικομμουνιστική, δεν άργησε να έρθει σε σύγκρουση με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Απόρρητη Εκθεση των Βρετανών αναφέρει πως «οι τριβές (σ.σ. με τον ΕΛΑΣ) ξανάρχισαν τον Σεπτέμβριο (σ.σ. του 1943), όταν πρώτα στην περιοχή της Κοζάνης ομάδες της ΠΑΟ άρχισαν να συνεργάζονται με τους Γερμανούς, και όταν ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος τον Οκτώβριο. Ο ΕΛΑΣ έκανε επίθεση με όλες του τις δυνάμεις εναντίον της ΠΑΟ, πράγμα που κατέληξε στην ουσιαστική εξαφάνιση της τελευταίας ως το τέλος του χρόνου.
Από τότε μερικές ομάδες της ΠΑΟ έχουν αναβιώσει με γερμανικά όπλα και γερμανική στήριξη και τα μέλη της κάνουν στην Μακεδονία και στον Εβρο τις ίδιες δουλειές που κάνουν αλλού τα Τάγματα Ασφαλείας. Οι σχετικές ενδείξεις οδηγούν αναμφισβήτητα στο συμπέρασμα ότι ορισμένες πρώην μονάδες της ΠΑΟ τώρα συνεργάζονται ολόψυχα με τους Γερμανούς σε επιχειρήσεις κατά του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί από τους Γερμανούς ως στρατός φρουράς».
Μια άλλη ξεχωριστή ομάδα της ΠΑΟ διατηρούσε «στενές σχέσεις με εθνικιστικές οργανώσεις στην Αθήνα». Αιτιολογώντας τη στήριξη της ΠΑΟ από τις δυνάμεις Κατοχής, η ίδια Εκθεση εξηγούσε: «Στρατιωτικώς, το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι Γερμανοί το 1943 ήταν ο ΕΛΑΣ. Ηταν προφανώς ασήμαντο γι’ αυτούς ποιος έκανε αντίσταση στον ΕΛΑΣ και ήταν κατά συνέπεια πρόθυμοι να υποστηρίξουν μια οργάνωση σαν την ΠΑΟ».
«Βεβαίως θα ηδύναντο να αντιταχθή», έγραφε η ΠΑΟ στον Πρόεδρο της Κυβέρνησης του Καΐρου (15 Μάη 1944) σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, «ότι όφειλον ούτοι αντί να δεχθούν πυρομαχικά από τον εχθρόν, να επιστρέψουν στα χωριά των αποστρατευόμενοι. Τούτο [όμως] δύναται να υποστηριχθή μόνον από τον μη έχοντα σαφή γνώσιν της διαμορφωθείσης εν Βορείω Ελλάδι καταστάσεως». Διαβεβαίωνε δε πως «η ΠΑΟ παρέμεινεν αρραγής και συνεχίζει το εθνικόν της έργον μετά της αυτής θέρμης και επιμονής ως και πρότερον, αποτελούσα την μόνην εθνικήν οργάνωσιν της Βορ. Ελλάδος». Τέλος, εξέφρασε την επιθυμία όπως «το Συμμαχικόν Στρατηγείον Μέσης Ανατολής και η Κυβέρνησίς μας χρησιμοποιήση την σοβαράν ταύτην δύναμιν προς όφελος του διεξαγόμενου αγώνος και επ’ αγαθώ της Ελληνικής Πατρίδος».
Οι ίδιοι οι Βρετανοί, παρότι -όπως είδαμε και πρωτύτερα- συγκατέλεγαν την ΠΑΟ μεταξύ των δωσιλογικών οργανώσεων, είχαν προτείνει ακόμα και την ένταξή της στο Κοινό Γενικό Στρατηγείο της ελληνικής αντίστασης. Καθ’ όλη την περίοδο του 1943-1944 η ΠΑΟ συνέχιζε να έχει επαφές με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής και την Ελληνική Κυβέρνηση του Καΐρου, προμηθεύοντάς τους με τις «αποδείξεις» της «προδοσίας» του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ
ή να το εκτυπώσετε (Εκτύπωση)
Αν σας άρεσε το άρθρο, μπορείτε να το διαδώσετε