Αυτοί που νίκησαν το θάνατο, "οι 200 της Καισαριανής"

Αυτοί που νίκησαν το θάνατο, οι Διακόσιοι της Καισαριανής, οι διακόσιοι κομμουνιστές - "μάρτυρες", καθώς και όλοι εκείνοι που αντίκρισαν το εκτελεστικό απόσπασμα, χωρίς φόβο, με περηφάνια, που πότισαν με το αίμα τους τη γη δίνοντας τη ζωή τους για τη λευτεριά. Μπορεί τα χρόνια να πέρασαν, όμως η μνήμη οφείλει να παραμένει "ζωντανή", για να θυμάται αυτούς που επέλεξαν την αυτοθυσία, που αγωνίστηκαν, αντιστάθηκαν στο φασισμό, πολέμησαν τους ναζί κατακτητές, κλείστηκαν στις φυλακές, βασανίστηκαν και δε φοβήθηκαν ούτε το θάνατο.

Ολα ξεκίνησαν ένα εικοσιτετράωρο πριν από την Πρωτομαγιά του '44. Στις εφημερίδες της Κυριακής 30 Απρίλη, οι χιτλερικοί με πρωτοσέλιδα έκαναν γνωστό ότι: "Την 27-4-44 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους, κατόπιν μιας εξ ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν ανάνδρως ένα Γερμανό στρατηγό και τρεις συνοδούς του. Πολλοί Γερμανοί στρατιώται ετραυματίσθησαν. Ως αντίποινα θα εκτελεσθούν: 1) ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1-5-44, 2) ο τυφεκισμός όλων των ανδρών, τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάοι προς τη Σπάρτη έξωθεν των χωρίων. Υπό την εντύπωση του κακουργήματος τούτου, εθελονταί (ταγματασφαλίτες) εφόνευσαν αυτοβούλως 100 κομμουνιστάς".

Ολα άρχισαν να γίνονται πράξη στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου, όταν οι Γερμανοί σήμαναν το προσκλητήριο θανάτου. Μέσα από μαρτυρίες συγκρατούμενων, αλλά και από γράμματα εκτελεσμένων ηρώων, καταγράφονται οι συγκλονιστικές εκείνες στιγμές, αλλά και το θάρρος των αγωνιστών, που έφευγαν για πάντα, αφήνοντας πίσω τους αγαπημένους τους. Πάνω από όλα, όμως, γι' αυτούς ήταν ο όρκος του ΕΛΑΣίτη: "Ορκίζομαι ότι θα αγωνισθώ έως την τελευταία σταγόνα του αίματός μου για την πλήρη απελευθέρωση, ακεραιότητα και ανεξαρτησία της πατρίδας". Καλύτερα να πεθάνει κανείς στον αγώνα για λευτεριά, παρά να ζει σκλάβος, έγραφε στο στερνό του σημείωμα ο Νίκος Μαριακάκης. Και ο Μήτσος Ρεμπούτσικας, στο τελευταία του "αντίο" στους αγαπημένους του, έλεγε ότι ο θάνατός του δε θα πρέπει να τους λυπήσει, αλλά να τους ατσαλώσει πιο πολύ, γιατί ο άνθρωπος, όταν δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά, δεν "πεθαίνει ποτέ".

Ανάμεσα στους "διακόσιους" και ο Ναπολέων Σουκατζίδης, παρά το ότι του είχαν προτείνει να αφαιρεθεί από τον κατάλογο, εάν πρότεινε στη θέση του να πάει κάποιος άλλος. Εκείνος δε δέχθηκε. Η Χαρά Λιουδάκη, αρραβωνιαστικιά του Σουκατζίδη, θα πει, πολλές φορές μπορούσε ο Ναπολέων να δραπετεύσει, εκείνος όμως πάντα έλεγε "ή όλοι ή κανείς". Στον Σουκατζίδη θα αναφερθεί και ο συγγραφέας Ζήσης Σκάρος, αναφερόμενος στη στιγμή που αναγγελλόταν από τους Γερμανούς τ' όνομά του: "Ο Ναπολέων πέταξε από επάνω την τραγιάσκα του, φώναξε "ζήτω η λευτεριά παιδιά", και έτρεξε". Ο Ζήσης Σκάρος, περιγράφοντας το στρατόπεδο Χαϊδαρίου, θα πει πως ήταν ένα είδος αποθήκης ανθρώπων, από όπου οι ναζίδες έπαιρναν κάθε τόσο για εκτέλεση. Ο αξέχαστος βετεράνος του ΚΚΕ Κώστας Λουλές ήταν ένας από τους πρώτους που μεταφέρθηκαν στο στρατόπεδο. Οταν πήραν τους "διακόσιους", ήταν στις φυλακές Σωτηρίας, αλλά θα πει ότι από εκεί "ακούσαμε τους πυροβολισμούς, ακούσαμε την εκτέλεση, όλες τις εκτελέσεις τις ακούγαμε". Σ' αυτούς τους ανθρώπους, αλλά και σε χιλιάδες άλλους που έχουν εκτελεστεί, πρέπει - τόνιζε ο Κώστας Λουλές - να στέκει κανείς προσοχή. Τις μνήμες ξετυλίγουν και άλλοι συγκρατούμενοι των "διακοσίων", όπως ο Θανάσης Μερεμέτης, ο Στέλιος Μαυρομάτης, ο Μανώλης Μαντόπουλος και ο Αντώνης Φλουντζής. Μνήμες και μαρτυρίες σκληρές και οδυνηρές, γι' αυτούς που χάσανε τους δικούς τους. Οπως αυτή, της γυναίκας του Κ. Τσίρκα, που όταν έγινε η εκτέλεση ήταν στη Θεσσαλονίκη. Πήρε το παιδί της και ήρθε στην Αθήνα, ψάχνοντας να μάθει εάν ο άνδρας της ήταν ανάμεσα στους εκτελεσμένους. Το έμαθε αργότερα, όταν βρήκε το σακάκι του. "Αυτό το σακάκι φορούσε και με αυτό το σακάκι τον πήγαν για εκτέλεση".

Ο κατάλογος είναι μακρύς:
(Ο Κατάλογος δημοσιεύθηκε και από την Κ.Ε. του Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ) στην έκδοση «Έπεσαν για τη Ζωή» (τόμος 4α, 2001), με τη ρητή επισήμανση ότι δεν είχε προηγηθεί πλήρης και ολοκληρωμένη έρευνα). [Σημ.: Εχει συμπληρωθεί με στοιχεία που έγιναν γνωστά μετά από τη δημοσίευση των φωτογραφιών].

1) Αγραφιώτης Αγησίλαος Του Κώστα. [Ακροναυπλιώτης]
Κάτοικος Κηφισιάς. Υπάλληλος του Υπουργείου Στρατιωτικών.

2) Αϊβατζίδης Γεώργιος Tου Αλεξάνδρου. [Ακροναυπλιώτης]
Ο Γεώργιος Αϊβατζίδης, από τα Σέρβια Κοζάνης. [Ακροναυπλιώτης] ήταν ζαχαροπλάστης και μέλος του Σωματείου Ζαχαροπλαστών. Είχε εξοριστεί στην Ακροναυπλία. Όπως έχει γραφτεί χαρακτηριστικά: «Μόλις ακούγεται το όνομα Αϊβατζίδης Γεώργιος πετιέται ένας άνδρας - Γεια σας αδέρφια, φωνάζει και σηκώνει τη γροθιά του ψηλά».
Γεννήθηκε σε χωριό της περιοχής Κάρς στην Μαύρη Θάλασσα. Ο πατέρας του Βασίλης, ήταν μάγειρας σε έναν τούρκο γαιοκτήμονα της περιοχής. Μαζί με τα αδέλφια του ήρθαν στην Ελλάδα με πλοίο, ωστόσο στο ταξίδι ο πατέρας τους πέθανε και έτσι ορφάνεψαν από μικρά. Στην Αθήνα, ο Γιώργος ρίχτηκε στην δουλειά και συγκεκριμένα στον κλάδο του επισιτισμού προκειμένου να βιοποριστεί αλλά και για να μπορέσει να σπουδάσει σε σχολή οικονομικών, στην οποία και γράφτηκε. Ωστόσο, λόγω της πολιτικής και συνδικαλιστικής του δράσης, συνελήφθη πριν από τον πόλεμο του 1940 και τελικά έφτασε στις φυλακές της Ακροναυπλίας, μαζί με άλλους κομμουνιστές, πρωτοπόρους αγωνιστές.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην διάρκεια του πολέμου του 1940, ο ίδιος μαζί με άλλους κομμουνιστές συγκρατούμενούς του, ζήτησαν να αποφυλακιστούν για να πάνε να πολεμήσουν στην πρώτη γραμμή του μετώπου, αίτημα που δεν έγινε δεκτό. Απεναντίας και μετά από ένα διάστημα, ο ίδιος μαζί με άλλους συντρόφους του μεταφέρθηκαν, στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου, όπου και την Πρωτομαγιά εκτελέστηκε στον Σκοπευτήριο της Καισαριανής, μαζί με τα υπόλοιπα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ από τους Γερμανούς ναζί.

3) Αλατζάς Νικόλαος Tου Γεωργίου. [Ακροναυπλιώτης]
Αγρότης. Γεννημένος το 1913. Από το Σουφλί.

4) Αλεξανδράτος Ανδρέας

5) Αλεξόπουλος Δημήτρης Κουρέας. [Ακροναυπλιώτης]
Από τη Λάρισα. Στέλεχος της ΚΟ Αθήνας του ΚΚΕ. Κουρέας στο στρατόπεδο. Γεννήθηκε τον Οκτώβρη του 1906 στο Στόμιο Λάρισας. Ο πατέρας του Θεόδωρος Αλεξόπουλος κατάγονταν από χωριό της Μεγαλόπολης Αρκαδίας και η μητέρα του Ευμορφία από την Καρίτσα Λάρισας. Ο Μήτσος Αλεξόπουλος ως στέλεχος του ΚΚΕ «γνώρισε» πολλές φυλακές της χώρας, όπως και τόπους εξορίας.
Το 1933 τον «συναντάμε» στη Γαύδο (με πολλούς ακόμη συντρόφους μεταξύ των οποίων ο Άρης Βελουχιώτης). Συνελήφθη από το καθεστώς Μεταξά και φυλακίστηκε. Ως στέλεχος της ΚΟ Αθήνας του ΚΚΕ, από τις φυλακές της Ακροναυπλίας (όπου εκτελούσε χρέη κουρέα) παραδόθηκε στους Γερμανούς και εκτελέστηκε με 200 συνολικά συντρόφους στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.
Γυναίκα του ήταν η Ελένη Αλεξοπούλου (1906-1991), στέλεχος του ΕΑΜ η οποία επίσης βρέθηκε εξόριστη στη Φολέγανδρο. Μαζί της απέκτησαν μία κόρη, τη Θεοδώρα Αλεξοπούλου- Χατζηευθυμίου (1930-2014).

6) Αλεξόπουλος Ιωάννης Εργάτης. [Ακροναυπλιώτης]
Από το Αγρίνιο (παρατσούκλι «Όρνιο»).

7) Αλμπάνης Γεώργιος Αγρότης. [Αναφιώτης]
Από την Ευκαρπία Σερρών. Στέλεχος του ΚΚΕ.

8) Αμπελογιάννης Σπήλιος
Γεννήθηκε στο Ανεμοχώρι Ηλείας το 1922 και από μικρή ηλικία ήρθε και έμεινε στην περιοχή του Κολωνού, στην οδό Άστρους 93, σε σπίτι που σώζεται μέχρι σήμερα. Στην περιοχή υπάρχουν μεγάλοι πυρήνες του ΕΑΜ, ΕΛΑΣ και ΚΚΕ, η ευρύτερη περιοχή του Κολωνού αποκαλείτο Μικρή Μόσχα, λόγω της μεγάλης αντιστασιακής δράσης που υπήρχε.
Ανήσυχο πνεύμα ο Σπήλιος, έρχεται γρήγορα σε επαφή με αντιστασιακές ομάδες και εντάσσεται στο ΚΚΕ.
Η δράση του είναι πλούσια στην περιοχή, βγάζει λόγους, σταματά προβολές σε κινηματογράφο, ξεσηκώνει τον λαό ενάντια στον ντόπιο και ξένο κατακτητή.
Μαζί με συντρόφους του ανοίγει αποθήκες μαυραγορειτών και μοιράζει τρόφιμα στον κόσμο. Δεν σταματά να μιλά για τον μεγάλο απελευθερωτικό αγώνα της Εθνικής Αντίστασης, με καθοδήγηση του ΚΚΕ, οργανώνοντας πυρήνες αντίστασης και πάλης στην περιοχή. Όταν η μητέρα του τον ρώτησε για τη δράση του, ο Σπήλιος απάντησε κοφτά “όσα λιγότερα ξέρεις, τόσο καλύτερα”.
Λόγω της δράσης του γίνεται στόχος των ταγματασφαλιτών της περιοχής και των γερμανών κατακτητών. Παρ' όλες τις συμβουλές της οικογένειας και των συντρόφων του για μέτρα προφύλαξης, η απάντησή του ήταν οτι η απελευθέρωση έρχεται και όπλο μου έχω την γλώσσα μου.
Δεν έχει σταθερό τόπο κατοικίας, κρύβεται σε φιλικά σπίτια και ζει στην παρανομία, ενώ περιστασιακά εργάζεται σαν εργάτης στο Οβιδουργείο της Ελευσίνας ή όπου αλλού βρίσκει μεροκάματο.
Σε μπλόκο που στήνουν οι ταγματασφαλίτες τον Νοέμβρη του 1943, στην Πλατ. Αγίου Κων/νου, σημερινή πλατεία Πέτρουλα, συλλαμβάνεται φορτωμένος παράνομο υλικό.
Στο ίδιο μπλόκο βρίσκεται και ο αδελφός του, ο οποίος δεν συλλαμβάνεται, γιατί στόχος είναι ο Σπήλιος. Από την ταράτσα του σπιτιού του παρακολουθούν δικοί του άνθρωποι, χωρίς να μπορούν να παρέμβουν, το πρώτο λυντσάρισμα του. Τον ξυλοκοπούν άγρια και τον παραδίδουν στην Γκεστάπο. Κακοποιημένος, μεταφέρεται στην Μέρλιν όπου συνεχίζονται οι βασανισμοι, φάλαγγα, εικονικές εκτελέσεις και ξύλο.
Δεν καταφέρνουν να του αποσπάσουν μια λέξη, ένα όνομα. Μεταφέρεται στις φυλακές Χατζηκώστα. Η ζωή του κυλά από το αναρρωτήριο στο κελί και το αντίστροφο. Χαρακτηριστικά αναφέρω πως όταν ρώτησα τη μητέρα μου και αδελφή του αν επισκέφθηκε τον Σπήλιο στη φυλακή, μου είπε “ναι, θυμάμαι ότι δεν μπορούσε να περπατήσει. Τα πόδια του ήταν πρησμένα από σιδερένιες βέργες, περπατούσε στις μύτες των ποδιών”.
Στη διαδρομή προς την Καισαριανή οι μελλοθάνατοι πετούν μικροσημειώματα για τους οικείους τους. Ο Σπήλιος γράφει στο μαντήλι του με μπλε μολύβι “Αμπελογιάννης Σπήλιος του Κων/νου, οδός Άστρους 93. Έτσι πεθαίνουν οι τίμιοι Έλληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η ελευθερία.
Διαβάτη Έλληνα το ρούχο τούτο να το πάς στην παραπάνω διεύθυνση, είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου που ξέρει να πεθαίνει για τη λεφτεριά. Ζήτω ο Ελληνικός λαός”.
Το μαντήλι το 2018 παραδόθηκε στη Καισαριανή, στο Γενικό Γραμματέα του ΚΚΕ σύντροφο Δημήτρη Κουτσούμπα. Από τότε βρήκε την θέση του στο ιστορικό αρχείο του Κόμματος, μαζί με τα εκατοντάδες άλλα κειμήλια που αναδεικνύουν την μεγάλη προσφορά του Κόμματος στους λαϊκούς αγώνες διαχρονικά.

9) Αναστασιάδης Ελευθέριος Δικηγόρος [Ακροναυπλιώτης].
Από την Κρήτη. Κάτοικος Αθήνας. Ανάπηρος της Αλβανίας με ακρωτηριασμένα τα δύο πόδια του. Στέλεχος του ΚΚΕ.
Στο βιβλίο του ΚΚΕ αναφέρεται ότι στις 3-5-1944 εκτελέστηκε στην Καισαριανή η Ασπασία Ανυσίου επειδή έκρυβε στο σπίτι της τον Ελευθ. Αναστασιάδη. Πριν τον εκτελέσουν έγραψε πάνω στο ξύλινο πόδι του: «Ειδοποιήστε τη χήρα μητέρα μου, Κατίνα Αναστασιάδου, οδός Λομβάρδου 2, Αθήναι, ότι πεθαίνω για την Ελλάδα μας». (Ο Φλούντζης τον έχει Ακροναυπλιώτη, χωρίς να διευκρινίζει πότε κρατήθηκε εκεί.)

10) Αναστασιάδης Παναγιώτης («Γάσπαρης»). [Ακροναυπλιώτης]
Οικοδόμος. Πρόσφυγας, ποντιακής καταγωγής. Κάτοικος Καλλιθέας. Υποψήφιος βουλευτής Αττικής με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών (ΕΜΕΑ) στις εκλογές του 1935.

11) Ανδρεάκης Γεώργιος

12) Ανδρεάκης Πέτρος

13) Ανδρώνης Πέτρος Τσαγκάρης.
Από το Οίτυλο Μάνης. Κάτοικος Αθήνας. Αρχειομαρξιστής, βασικό στέλεχος της ΚΟΜΛΕΑ και αργότερα του ΚΑΚΕ, συνδικαλιστής, υποψήφιος βουλευτής στις εκλογές του 1933 στο Οίτυλο. Κατά τη δικτατορία του Μεταξά διέφυγε στο εξωτερικό. Στην Κατοχή επέστρεψε στην Ελλάδα και συνελήφθη στις 14-4-1944.

14) Ανουσάς Ιωάννης
Μαθητής της Σεβαστοπούλειου Σχολής. 17 χρόνων. Γεννήθηκε στον Μανταμάδο Λέσβου. Κάτοικος Αθήνας. Στέλεχος του ΚΚΕ και της ΕΠΟΝ.

15) Αντωνέλης Ιγνάτιος Ηλεκτρολόγος. [Αναφιώτης]
Γεννήθηκε στον Μανταμάδο Λέσβου το 1903. Στέλεχος του ΚΚΕ. Το 1936 εξορίζεται στην Ανάφη.

16) Αντωνιάδης Αθανάσιος

17) Αποστολίδης Στάθης. [Ακροναυπλιώτης ή Αναφιώτης]
Από την Αθήνα. Στέλεχος του ΚΚΕ.

18) Αποστολίδης Τάσος Εργάτης. [Ακροναυπλιώτης]
Ο Τάσος Αποστολίδης είναι ένας από τους «200». Ήταν εργάτης από την Αθήνα και παράλληλα καλός ζωγράφος και σκιτσογράφος. Στην Ανάφη είχε αναλάβει την εικονογράφηση και τα «κλισέ» όλων των εντύπων της Ομάδας Συμβίωσης. Είχε δημιουργήσει και άλμπουμ με ζωγραφική από όλες τις στιγμές και τα στιγμιότυπα της ζωής των εξορίστων. Γύριζε πάντα, ακόμα και την ώρα των υπηρεσιών, με το καλλιτεχνικό μπλοκ και το μαύρο κραγιόν στην τσέπη και αποτύπωνε κάθε περιστατικό και σκηνή της Ομάδας και του χωριού.
Στον Αποστολίδη κατέφευγαν οι χωροφύλακες για να τους ζωγραφίσει τις προσωπογραφίες τους. Αυτός δεχόταν με «ευχαρίστηση», αλλά τους πληροφορούσε ότι του είχαν τελειώσει τα απαιτούμενα υλικά και έτσι οι χωροφύλακες έκαναν τη σχετική παραγγελία σε μελάνια, χαρτιά κ.λπ. Με αυτά τα υλικά έβγαινε η χειρόγραφη εφημερίδα «Αντιφασίστας», οι εφημερίδες τοίχου και άλλα έντυπα των εξορίστων.
Τα έντυπα της Αναφιώτικης ΟΣΠΕ (Ομάδα Συμβίωσης Πολιτικών Εξορίστων) τα εικονογραφούσε μαζί με τον εξίσου ταλαντούχο Γιάννη Κεφαλίδη από την Καλαμαριά Θεσσαλονίκης.
Με αφορμή τα εξώφυλλα και τα σκίτσα του Αποστολίδη βλέπει κανείς τον τρόπο που οργανώνονταν στις εξορίες και τις φυλακές η

διαφώτιση, η ιδεολογική δουλειά κ.ά. Αντιλαμβάνεται κανείς ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι, τι έζησαν και πώς ωρίμασαν πολιτικά και κοινωνικά μέσα από τους αγώνες του Μεσοπολέμου, τις διώξεις των δημοκρατικών - κοινοβουλευτικών κυβερνήσεων και της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, την οργανωμένη συμβίωση σε φυλακές και εξορίες. Βρίσκει δηλαδή μέσα στις εφημερίδες των εξορίστων κάποια από τα στοιχεία που εξηγούν αυτά που πρωτοαντικρίσαμε πριν λίγες μέρες στις φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής, στη στάση και το βλέμμα τους.

19) Βαγενάς Απόστολος του Γεωργίου Καπνεργάτης. [Αναφιώτης]
Από τη Νιγρίτα Σερρών. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής στο Σωματείο Καπνεργατών. Εξόριστος στην Ανάφη και αργότερα στην Ακροναυπλία. [Ακροναυπλιώτης]. Κατά τη μεταφορά του στον τόπο εκτέλεσης άφησε το εξής σημείωμα: «Δεν σας ξέχασα ποτές. Για σας και τον Ελληνικό λαό έδωσα και τη ζωή μου. Σήμερα 1η Μάη 1944. Σας φιλώ για τελευταία φορά. Α. Βαγενάς».

20) Βαλασόπουλος Βαλάσης Ή Βλάσσης. [Ακροναυπλιώτης]
Ο Βαλάσης Βαλασόπουλος γεννήθηκε το 1910 από φτωχή αγροτική οικογένεια στο χωριό Αρφαρά Καλαμάτας. Στα 17 του χρόνια, αφού τελειώνει το Σχολαρχείο στο χωριό του, πηγαίνει στην Καλαμάτα και πιάνει δουλειά σε τυπογραφείο. Ομως, επειδή αρρωσταίνει, αλλάζει δουλειά, φεύγει για την Αθήνα και εργάζεται ως εμποροϋπάλληλος, ενώ ταυτόχρονα πηγαίνει στη Νυχτερινή Σχολή Εμποροϋπαλλήλων. Το 1935 τ' αδέλφια του του προτείνουν να του ανοίξουν μαγαζί στην Αγίου Μάρκου, όμως αυτός αρνείται και τους λέει: «Εγώ έχω πάρει άλλο δρόμο». Είχε ήδη ενστερνιστεί τη μαρξιστική θεωρία και είχε γίνει μέλος του ΚΚΕ. Παίρνει μέρος σε λαϊκές κινητοποιήσεις και το 1938 συλλαμβάνεται από την Ασφάλεια των Μεταξά - Μανιαδάκη. Για δυο μήνες χάνονται τα ίχνη του, τελικά εντοπίζεται κάπου στους Αμπελοκήπους όπου τον κρατούν και τον βασανίζουν φρικτά. Όταν οι δικοί του τον αντικρίζουν δεν τον αναγνωρίζουν, όμως παρ' όλα αυτά κρατάει ψηλά το ηθικό του και ορκίζεται στα ιδανικά του και την τιμή του ΚΚΕ.
Τον στέλνουν στην Ακροναυπλία, όπου συναντά πολλούς συντρόφους του. Και οι μεταγωγές συνεχίζονται. Πάει στις φυλακές της Πύλου και από εκεί στη Λάρισα, όπου παραδίνεται από τους εθνοπροδότες «Ελληνες», με τους συντρόφους του, στα νύχια των κατακτητών Ιταλών και Γερμανών. Εκεί συναντά έναν συγγενή του καθηγητή, ο οποίος όταν απολύεται προσπαθεί να τον σώσει: «Πάση θυσία σώστε τον Βαλάση, είναι υπόδειγμα ανθρώπου». Ομως, ο αγωνιστής Βαλασόπουλος παραμένει κρατούμενος και μεταφέρεται στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, με διοικητή τον κτηνάνθρωπο Ροντόμσκι.
Το Μάρτη του 1944 μαζί με άλλους συγκρατούμενούς τους αποτελεί ομάδα εργασίας για υλοτόμηση πεύκων από την Πάρνηθα και κοπής τους σε ξυλάδικο της οδού Λιοσίων. Εκεί συναντώ ως επισκέπτης συχνά τον Βαλάση και προσπαθώ να τον πείσω να δραπετεύσει. Ομως αντιδρά και μου λέει: «Μπορώ να φύγω, μα δεν πρέπει». Είναι αμετάπειστος. Το Σάββατο 29 Απρίλη ξαναπάω στο ξυλάδικο με σκοπό πάλι να του πω για την απόδραση, αλλά αυτός με ένα ατάραχο και γαλήνιο ύφος μου λέει σιγά: «Αύριο ή τη Δευτέρα θα μας εκτελέσουνε». Εμεινα άφωνος, δεν το περίμενα. Τον αγαπούσα και τον ζήλευα για την τόση πίστη και παλικαριά του. Ηταν ένας πραγματικός κομμουνιστής - επαναστάτης. Θυμάμαι ότι κοντά στ' άλλα, μου είπε: «Πήρα το σωστό δρόμο και θα τον συνεχίσω».
Δεν έφυγα, δεν μπορούσα να φύγω. Εμεινα εκεί και τους κοίταζα όλους με θαυμασμό, πώς φόρτωναν, με μια πρωτοφανή φυσικότητα, τα ξύλα στο αυτοκίνητο. Περίμενα ώσπου ανέβηκαν όλοι τους στο καμιόνι. Εκείνος σήκωσε το χέρι του με φυσικότητα, μου χαμογέλασε και μου 'πε: «Καλή σου τύχη».
Πρωτομαγιά του '44 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής γράφεται ο επίλογος του δράματος των 200 παλικαριών του στρατοπέδου του Χαϊδαρίου με την εκτέλεσή τους. Ανάμεσά τους ήταν και ο αξέχαστος κομμουνιστής Βαλάσης Κ. Βαλασόπουλος.

21) Βάλβης Σπύρος.
Στο ηρώο της Παλαιάς Πεντέλης μνημονεύεται ως "αγωνιστής από την Πεντέλη" .

22) Βάλβης Χαράλαμπος.
Στο ηρώο της Παλαιάς Πεντέλης μνημονεύεται ως "αγωνιστής από την Πεντέλη" .

23) Βαλεντάκης Ιωάννης Του Μανώλη. [Ακροναυπλιώτης]
Από την Κρήτη. Ιδιωτικός υπάλληλος. 38 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ, της Εργατικής Βοήθειας Πειραιά και των Συνδικάτων (των Εκτελωνιστών).

24) Βαρθολομαίος Αντώνιος Του Αλκιβιάδη. [Ακροναυπλιώτης]
Εμποροϋπάλληλος. Από την Αθήνα. 44 χρόνων. Αθλητής. Στέλεχος του ΚΚΕ. Εκτελούσε χρέη στρατοπεδάρχη στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

25) Βασάλος Τηλέμαχος. [Αναφιώτης]
Γεννήθηκε το 1915 στην Τένεδο. Κάτοικος Μυτιλήνης. Στέλεχος της ΟΚΝΕ Λέσβου και του ΚΚΕ. Επί Κονδύλη εξορίζεται στην Ανάφη. Επί Μεταξά συλλαμβάνεται και ξαναστέλνεται στην Ανάφη.

26) Βεκίδης Ζαφείρης Τσαγκάρης. [Αναφιώτης]
Από τη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος του ΚΚΕ, μέλος της διοίκησης του Σωματείου Υποδηματεργατών, γραμματέας του Ενωτικού Εργατικού Κέντρου Θες/νικης. Εξόριστος στην Ανάφη το 1935, συμμετείχε στην απεργία πείνας των εξορίστων για να τους δοθεί αμνηστία. Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Παλλαϊκό Μέτωπο στις εκλογές του 1936. Είχε ενεργό ρόλο στα γεγονότα του Μάη του ’36. Προϊστάμενος στα μαγειρεία στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

27) Βλαχάκης Χρήστος Εργάτης.[Ακροναυπλιώτης] Από την Ήπειρο.

28) Βουδούρης Θέμος. [Ακροναυπλιώτης]
Τορναδόρος. Κάτοικος Αμφιάλης Πειραιά.

29) Γαντές Μιχαήλ, Ανθυπασπιστής.

30) Γάτσος Αθανάσιος

31) Γεωργακόπουλος Πλούταρχος. [Ακροναυπλιώτης]
Αυτοκινητιστής. Από την Αθήνα.

32) Γεωργιάδης Περικλής [Ακροναυπλιώτης]
Πρόσφυγας, γεννήθηκε το 1910 στη Σαμψούντα Μ. Ασίας. Σε μικρή ηλικία είδε τον πατέρα του να κρεμιέται από τους Τούρκους στην πλατεία της Σαμψούντας. Κάτοικος Ποντολίβαδου Καβάλας. Συλλαμβάνεται το 1936 και εκτοπίζεται σε Ανάφη και Φολέγανδρο, και στη συνέχεια στην Ακροναυπλία.

33) Γηγίνης Ευάγγελος
Από τη Νίκαια Πειραιά.

34) Γιαννακουρέας Δημήτριος [Αναφιώτης]
Τσαγκάρης. Από την Αθήνα. Αρχειομαρξιστής στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Στη συνέχεια αναφέρεται ότι προσχώρησε στο τροτσκιστικό ρεύμα (αλλού ότι παρέμεινε αρχειομαρξιστής).

35) Γιάνναρης Στέφανος Ή Γιανναράκης.
Μνημονεύεται ως αγωνιστής από την Πεντέλη.

36) Γιαννόπουλος Σπύρος [Ακροναυπλιώτης]
Καπνεργάτης. Στέλεχος του Συνδικάτου Καπνεργατών Πειραιά.

37) Γιόλκας Ευάγγελος Ή Γιόλπας.
Από τη Ραχούλα Καρδίτσας. Αναφέρεται Γούλκας Βαγγ, κρατούμενος στη Λάρισα στις αρχές του 1943.

38) Γκάλκος Γεώργιος Ή Γκάλγκος, που μάλλον είναι το σωστό.
Με καταγωγή από τη Ζίτσα Γιαννίνων. Μνημονεύεται ως αγωνιστής από την Πεντέλη.

39) Γκινές Κώστας [Ακροναυπλιώτης]
Σερβιτόρος. Από τη Δράμα (ή Καβάλα ή Ξάνθη).

40) Γκότσης Γεώργιος [Ακροναυπλιώτης]
Έφεδρος υπολοχαγός, τοπογράφος του Υπουργείου Γεωργίας. Από τους Αρμενιούς Μεσσηνίας. Στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Σημ.: Ο Φλούντζης τον έχει Ακροναυπλιώτη, χωρίς να διευκρινίζει πότε κρατήθηκε εκεί.

41) Γούτας Γεώργιος Ή Γούσας. Νεολαίος [Ακροναυπλιώτης].

42) Δαλδογιάννης Σταμάτιος [Ακροναυπλιώτης]
Γεννημένος το 1892 στη Θράκη, εγκαταστάθηκε η οικογένειά του στη Δράμα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Αργότερα μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη όπου εργάζονταν ως σερβιτόρος. Εντάχθηκε στο ΚΚΕ και ασχολήθηκε με το συνδικαλισμό για να αναδειχθεί στη θεση του Ειδικού Γραμματέα του σωματείου καφεζυθεστιατορίων. Για τη συνδικαλιστική και πολιτική του δράση εξορίστηκε στον Άη Στράτη το 1935. Στις 23-6-1936, μετά τα γεγονότα του Μάη 1936 συνελήφθη εκ νέου στη Θεσσαλονίκη και φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία.

43) Δανδινίδης Χριστόφορος [Ακροναυπλιώτης]
Οικοδόμος – σοβατζής. Από την Πάτρα.

44) Δασκαλόπουλος Γεώργιος («Σκάνδαλος»). [Ακροναυπλιώτης]
Από τη Χώρα Μεσσηνίας. Επισιτιστής. Κάτοικος Αθήνας.

45) Δημητριάδης Δημήτριος Του Κώστα. [Αναφιώτης]
Ο Δημήτρης Δημητριάδης Γεννήθηκε γύρω στα 1910 στο Καρς του Καύκασου και ήρθε το 1923 ως πρόσφυγας στην Πτολεμαΐδα. Ασχολήθηκε με τη γεωργία, ήταν παντρεμένος με την Έλλη Τσαχειρίδου- Δημητριάδου και είχε δυο παιδιά την Ραμόνα (Ανδρομάχη) που γεννήθηκε το 1935 και τον Κλεάνθη που γεννήθηκε το 1937.

Η συνδικαλιστική και πολιτική του δράση, σύμφωνα με τις πηγές, ξεκινάει το 1932 που βρίσκεται σε όξυνση η οικονομική κρίση του συστήματος που άρχισε το 1929.
Στην Πτολεμαΐδα όπως και στις υπόλοιπες περιοχές το διάστημα αυτό η φτώχεια και η ανέχεια των αγροτών και των άλλων λαϊκών οικογενειών τσακίζει κόκαλα. Κατά τα μέσα Φλεβάρη οι αγρότες της Πτολεμαΐδας ξεσηκώνονται ζητώντας, οικονομικές ενισχύσεις, δωρεάν καλαμπόκι κ.α

Η Χωροφυλακή της Πτολεμαΐδας συλλαμβάνει αυτούς που θεωρεί ηγέτες των αγροτών και πρωταίτιους των κινητοποιήσεων. Οι συλληφθέντες είναι ο Δημήτρης Δημητριάδης, ο Αλέκος Θεοδωρίδης, ο Ν. Ιωαννίδης, Ο Γ. Χονδροματίδης και ο Θ. Χαλκίδης.

Στις 4 Απρίλη έγινε το δικαστήριο και οι κατηγορούμενοι Δημήτρης Δημητριάδης, Αλέκος Θεοδωρίδης και Ν. Ιωαννίδης καταδικάστηκαν, με βάση το ιδιώνυμο, σε 10 μήνες φυλακή ο καθένας και δέκα μήνες εξορία.

Δεν γνωρίζουμε αν οι ποινές που επέβαλε το δικαστήριο εκτίθηκαν τελικά επειδή τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου ο Δημήτρης Δημητριάδης συνελήφθη ξανά μαζί με άλλους πέντε πρωτοπόρους αγρότες κομμουνιστές. Ο λόγος ήταν ότι την 1η Αυγούστου, παγκόσμια ημέρα αντιπολεμικής δράσης τότε, αναρτήθηκαν στην Πτολεμαΐδα, όπως και στις άλλες πόλεις, αφίσες και κόκκινες σημαίες. Η χωροφυλακή τότε συνέλαβε 6 κομμουνιστές θεωρώντας ότι αυτοί είναι υπεύθυνοι για αυτές τις ενέργειες. Οι συλληφθέντες, οι οποίοι οδηγήθηκαν στις φυλακές της Κοζάνης ήταν οι: Γρ. Νικολαΐδης, Φίλιππας Παπαδόπουλος, Ν. Ιωαννίδης, Δημήτρης Δημητριάδης, Ηλ. Φαλεάδης και Θ. Χαλκίδης.

Αργότερα η Επιτροπή Ασφαλείας αποφάσισε να στείλει εξορία «εις νήσον τινά» τον Δημήτρη Δημητριάδη μαζί με τον Νίκο Πλακοπίτη (επίσης εκτελέστηκε στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944) το Γ. Κοκολιό, Χ. Μενίδη από τη Σιάτιστα και τον Γ. Γκουστουμάνη. Οι παραπάνω κομμουνιστές άσκησαν έφεση και αφέθηκαν ελεύθεροι με την υποχρέωση να δίνουν παρόν δυο φορές την ημέρα.

Οι «περιπέτειες» του Δημήτρη Δημητριάδη και των συντρόφων του θα συνεχιστούν και το 1933 όταν θα συλληφθεί ξανά με άλλους τρεις αγρότες κομμουνιστές επειδή έκαναν έναν χορό για ενίσχυση της Εργατικής Βοήθειας. Οι σύντροφοί τους μαζεύτηκαν και πήγαν στην Υποδιοίκηση χωροφυλακής Πτολεμαΐδας να διαμαρτυρηθούν για τις άδικες συλλήψεις αλλά αντί να βρουν το δίκιο τους συνελήφθησαν άλλοι οχτώ αγρότες και στάλθηκαν όλοι μαζί στις φυλακές της Κοζάνης. Στη δίκη καταδικάστηκαν οι Λ. Σαλονικίδης και Θ. Σιδηρόπουλος σε δυο χρόνια και τρεις μήνες φυλακή και από ένα χρόνο εξορίας στον καθένα. Στους Δ. Δημητριάδη και Γ. Χονδροματίδη 18 μήνες φυλακή και από ένα χρόνο εξορία. Στους Φ. Παπαδόπουλο, Μιχ. Χονδροματίδη, Γ.Μιχαηλίδη, Κ. Βουνοτρυπίδη, Γαβρ. Ιωαννίδη και Γ. Κοσμίδη δυο χρόνια φυλακή.

Στις 20 Ιουνίου οι 12 αγρότες Κομμουνιστές ειδοποιήθηκαν ότι θα μεταφερθούν στις φυλακές της Λάρισας όπου θα γίνει το εφετείο. Οι φυλακές της Κοζάνη αντιλαλούν από τον ύμνο της Διεθνούς που τραγουδάν οι φυλακισμένοι Κομμουνιστές δείχνοντας έτσι ότι δεν τους τρομάζουν οι απειλές της αστικής τάξης. Στο εφετείο που έγινε στη Λάρισα στις 20 Ιουλίου παρέμειναν οι ίδιες ποινές που προαναφέρθηκαν.

Στη δικτατορία του Μεταξά ξανά συλλαμβάνεται και η πρόταση του διοικητή Χωροφυλακής Κοζάνης είναι να εξορισθεί ως αμετανόητος Κομμουνιστής.
Τελικά αυτό μάλλον δεν θα υλοποιηθεί αλλά θα συλληφθεί πάλι το 1938 για να σταλεί σιδηροδέσμιος εξορία στην Ανάφη.

Η γυναίκα του Έλλη έχοντας τα δυο μωρά στην αγκαλιά της (Ο Κλεάνθης ήταν 10 μηνών και η Ανδρομάχη 2,5 χρονών) θα βγει μαζί με άλλους συγγενείς στην κεντρική Πλατεία της Πτολεμαΐδας για να τον αποχαιρετήσουν. Αυτή θα είναι και η τελευταία φορά που θα ανταμώσει η οικογένεια.

Η γυναίκα του Δημήτρη Δημητριάδη, Έλλη Δημητριάδη-Τσαχειρίδου δολοφονήθηκε άνανδρα, αφού πρώτα κακοποιήθηκε, στις 5 Αυγούστου του 1943, σε χαράδρα της θέσης «Κουρί» Πτολεμαΐδας, από Έλληνες Ναζί συνεργάτες των κατακτητών της ομάδας του ταγματασφαλίτη Γιώργου Πούλου, μαζί με άλλα πέντε νεαρά στελέχη του ΕΑΜ και του ΚΚΕ.

Ο Δημήτρης Δημητριάδης εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής μαζί με άλλους 200 αγωνιστές η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ήταν κομμουνιστές, μέλη του ΚΚΕ. Στήθηκε παλικαρίσια στον τοίχο της Καισαριανής με την ακλόνητη πεποίθηση ότι «Από τα άψυχα κορμιά μας θα βγουν χιλιάδες μαχητές που θα χτυπήσουν το άδικο και τον φασισμό» όπως χαρακτηριστικά έλεγε όταν ήταν εξόριστος στην Ανάφη.

46) Δήμος Κώστας Του Βασίλη. [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Από τα Γιάννινα.

47) Δούκας Σπυρίδων

48) Δροσόπουλος Θεόδωρος

49) Ελευθεριάδης Ηλίας [Ακροναυπλιώτης]
40 χρόνων. Τροχιοδρομικός. Κάτοικος Καλλιθέας. Στέλεχος του ΚΚΕ.

50) Ζάγκας Χρήστος (Τάκης), 39 χρόνων. [Ακροναυπλιώτης]
Ο Χρήστος Ζάγκας, γεννήθηκε στην Άρτα και ήταν ο δεύτερος γιος από μια οικογένεια που αριθμούσε έξι παιδιά. Από νεαρή ηλικία, μόλις τελείωσε το Γυμνάσιο εντάχθηκε στον αντιφασιστικό αγώνα και στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Συνελήφθη από τη δικτατορία του Μεταξά, και παρόλο που αναφέρεται ως κτηματίας, είχε αποποιηθεί λόγω ιδεολογίας την πατρική περιουσία.
Μετά τη φυλάκισή του στην Ακροναυπλία και τη μεταγωγή του στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου κατάφερε να αποδράσει όπου κατέφυγε στο σπίτι του μεγάλου του αδελφού στην Κυψέλη, επί της οδού Κομανού 2. Με τη βοήθεια της νύφης του Ερμιόνης Ζάγκα θα μετέβαιναν στα Βίλλια Αττικής. Και οι δύο συνελήφθησαν στο πρακτορείο των Λεωφορείων απέναντι από τον ηλεκτρικό σταθμό του Θησείου. Η σύλληψη έγινε από έλληνες ταγματασφαλίτες, μετά από κατάδοση της φουρνάρισσας της γειτονιάς. Η Ερμιόνη φυλακίσθηκε για αρκετό χρονικό διάστημα. Ο Χρήστος μεταφέρθηκε στην οδό Μέρλιν όπου βασανίστηκε και ακολούθως τον πήγαν στο Χαϊδάρι. Ο μόνος από τους δραπέτες της 31-3-1944 από το Χαϊδάρι που πιάστηκε. Ήταν στο μπλοκ «15» (απομόνωση) του στρατοπέδου. Κατά την τελευταία μεταγωγή του πριν την εκτέλεση, πρόλαβε να πει στη μικρότερη αδελφή του "Ρηνιώ μάς πάνε για εκτέλεση". Αυτή η φράση ήταν σκυτάλη, η αδελφή του Ειρήνη Τσακίρη, συνέχισε τον αντιφασιστικό αγώνα μέχρι και την πτώση της Χούντας.

51) Ζησιμάτος Παντελής Του Σπύρου. [Ακροναυπλιώτης]
Πλασιέ. Από τα Κοντογουράτα Θηναίας Κεφαλονιάς. 32 χρόνων. Ο Παντελής Ζησιμάτος γεννήθηκε στο χωριό Κοντογουράτα Θηναίας Κεφαλονιάς. Πιάστηκε στις 14 Αυγούστου 1936 από τη δικτατορία του Μεταξά, εξορίστηκε στην Ανάφη και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία. Από εκεί, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο της Λάρισας και αργότερα στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στο σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μάη του 1944 με τους 200 κομμουνιστές.

52) Θεμελής ή Χατζηθεμελής Μιχαήλ Του Γιάννη. [Ελασίτης]
Από την Κάλυμνο. 41 χρόνων. Έμπορος. Μέλος του ΕΑΜ Πλάκας Αθήνας.

53) Θεολόγος Ιωάννης Ο Ιωάννης Θεολόγος γεννήθηκε στην Σμύρνη το 1919. Ήταν το δεύτερο από τα 3 παιδιά της οικογένειας. Όταν ο πατέρας του Γεώργιος σκοτώθηκε το 1922 στην Σμύρνη, η μητέρα του Γερασιμίνα πήρε τα 3 παιδιά και με ένα πλοίο κατάφερε να φτάσει στον Πειραιά, όπου έμεινε αρχικά. Από εκεί η οικογένεια μετακόμισε στον Βύρωνα. Είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό, ανάπηρο πολέμου, που πήρε μέρος στην Αντίσταση και μία μικρότερη αδερφή την Ειρήνη. Ο ίδιος κατατάχθηκε στο ναυτικό από όπου δεν κατάφερε να απολυθεί, καθώς τον βρήκε ο πόλεμος. Στις 10 Μάρτη του 1942 γίνεται μέλος του ΕΑΜ και τον Φλεβάρη του 1943 εντάσσεται στον ΕΛΑΣ. Συλλαμβάνεται σε μπλόκο στον Βύρωνα στις 8 Γενάρη του 1944 και οδηγείται στο Χαϊδάρι. Εκτελέστηκε σε ηλικία 25 χρονών την 1η Μάη του 1944 στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, ανάμεσα στους 200 κομμουνιστές ήρωες. Σύμφωνα με την οικογένεια, μετά την εκτέλεση η μητέρα του Ιωάννη κατάφερε να περιθάλψει το σώμα του και το τύλιξε σε μία κουβέρτα που διασώζεται μέχρι σήμερα με το αίμα του αλύγιστου κομμουνιστή.

54) Θεοφιλόπουλος Γεώργιος Του Ιωάννη. [Ακροναυπλιώτης]
Λογιστής. Γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1912. Κάτοικος Αθήνας.

55) Καδίκας Ιωάννης Του Θεοδώρου. [Ακροναυπλιώτης].
Από την Πελοπόννησο.

56) Κακαλιός Ηλίας [Αναφιώτης]
Γεννήθηκε το 1913 στην Αγιάσο Λέσβου. Στέλεχος του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ Λέσβου. Ράφτης, πρωτοστατεί στη συγκρότηση της Συνεργατικής Ραφτάδων Αγιάσου. Το 1935 εξορίστηκε στη Σίκινο, νέα σύλληψη και εκτόπιση τον Δεκέμβρη του 1938 στη Σίφνο, και μετά στην Ανάφη.

57) Καλαϊτζίδης Νικόλαος Ή Καλαϊτζής. [Ακροναυπλιώτης]
Του Γιάννη. Ναυτεργάτης. Από τη Σάμο.

58) Καλαφατάκης Θρασύβουλος Του Γρηγόρη. [Ακροναυπλιώτης]
Αγρότης. Γεννήθηκε το 1904 στον Πλατανιά Χανίων. Στέλεχος του ΚΚΕ. Δυναμικός και πρωτοπόρος αγρότης, οργάνωσε πρώτος στο χωριό αγελαδοτροφείο. Συμμετείχε στο αντιδικτατορικό κίνημα του Ιούλη του 1938 στα Χανιά, αργότερα συνελήφθη, στάλθηκε στις φυλακές Χανίων και από εκεί στην Ακροναυπλία.

59) Καλόφας Απόστολος
Από την Προσοτσάνη Δράμας. [Ακροναυπλιώτης]
26 χρόνων. Νεολαίος, στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ.

60) Καμαρινός Παναγιώτης [Αναφιώτης]
Ράφτης (ή ναυτεργάτης).
Από τη Ρηχιά Λακωνίας. Κάτοικος Αθήνας. 40 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ.

61) Καμτσίκης Νικόλαος Του Αναστασίου. [Ακροναυπλιώτης]
Ιδιωτικός υπάλληλος από τη Θεσσαλονίκη, συνδικαλιστής στο σωματείο των Εμποροϋπαλλήλων. Ακροναυπλιώτης. Καραβοκυρός Διαμαντής. Γεννήθηκε το 1895 στους Σπαθαραίους Σάμου. Εργάτης γης. Στέλεχος του ΚΚΕ. Επανειλημμένα εκτοπίστηκε για την επαναστατική του δράση, το 1930 πιάστηκε και εκτοπίστηκε στην Τσαρίτσανη, όπου βρέθηκε επικεφαλής της καθόδου των αγροτών στην Ελασσόνα, που πέτυχαν να αποσπάσουν καλαμπόκι. Εκτελεστικός επίτροπος της πανεργατικής ένωσης ‘Πρόοδος’. Αργότερα μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη. Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης και Κατερίνης με το ΕΜΕΑ στις εκλογές του 1933. Το 1935 εξόριστος στον Άη Στράτη στη συνέχεια φυλακή στην Ακροναυπλία.

62) Καπέλας Στέφανος [Ακροναυπλιώτης].
Τροχιοδρομικός. Κάτοικος Αγ. Αναργύρων Αττικής. Στέλεχος του ΚΚΕ.

63) Καπλιτζόγλου Ευριπίδης [Ακροναυπλιώτης].
Εργάτης. Από την Καβάλα. Νοσοκόμος στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

64) Καραβοκυρός Διαμαντής [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε το 1895 στους Σπαθαραίους Σάμου. Εργάτης γης. Στέλεχος του ΚΚΕ. Επανειλημμένα εκτοπίστηκε για την επαναστατική του δράση, το 1930 πιάστηκε και εκτοπίστηκε στην Τσαρίτσανη, όπου βρέθηκε επικεφαλής της καθόδου των αγροτών στην Ελασσόνα, που πέτυχαν να αποσπάσουν καλαμπόκι. Εκτελεστικός επίτροπος της πανεργατικής ένωσης "Πρόοδος". Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης και Κατερίνης με το ΕΜΕΑ στις εκλογές του 1933. Το 1935 εξόριστος στον Άϊ Στράτη.

65) Καράγιωργος Λάμπρος Του Κωνσταντίνου.[Αναφιώτης].
Από τα Θεοδώριανα Άρτας. Στέλεχος του ΚΚΕ.

66) Καραγιάννης Αυγέρης Του Δημητρίου. [Ακροναυπλιώτης]
Αγρότης. Από τη Σαλμώνη Ηλείας. Στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

67) Καραθανάσης Ιωάννης Του Χριστόδουλου.
Αγρότης. Από τον Παγώνδα Σάμου. Στέλεχος του ΚΚΕ, μέλος ενός απ’ τους πρώτους πυρήνες του ΚΚΕ το 1928 στη Σάμο. Πήρε μέρος στο αγροτικό συλλαλητήριο στον Παγώνδα το 1933 και προφυλακίστηκε. Ακολούθησαν νέες διώξεις και εξορίες.
Ο Γιάννης Καραθανάσης γεννήθηκε στον Παγώνδα Σάμου το 1902 και είναι το 3ο παιδί από τα 6 παιδιά της οικογένειας Χριστοδούλου Καραθανάση. Τα 3 αδέρφια του σκοτώθηκαν πολεμώντας για την πατρίδα και τις κομμουνιστικές ιδέες αγάπης και αδελφοσύνης. Ο ίδιος αγωνίστηκε για τα συμφέροντα των Παγωνδιωτών και της πατρίδας και φυλακίστηκε για τις κομμουνιστικές του ιδέες. Ο Μεταξάς τον φυλάκισε στις φυλακές της Ακροναυπλίας και η Ελληνική Χωροφυλακή τον παρέδωσε στους Γερμανούς. Είχε την δυνατότητα να δραπετεύσει αλλά δεν το έκανε γιατί όπως είπε ο εχθρός θα σκότωνε άλλους φυλακισμένους. Εκτελέστηκε την 1η Μαϊου 1944 με τους 200 κομμουνιστές στην Καισαριανή

68) Καρανικόλας Κώστας [Ακροναυπλιώτης]

69) Καραντώνης Ζαφείριος Του Ευθυμίου και της Ασπασίας. [Ακροναυπλιώτης]
Οικοδόμος. Γεννήθηκε το 1906 στη Ραιδεστό Ανατολικής Θράκης. Πρόσφυγας φτάνει στον Πειραιά, στη Δραπετσώνα. Γρήγορα συνδέθηκε με την ΟΚΝΕ. Γίνεται μέλος του Κ.Κ.Ε. Μαχητικά παίρνει μέρος στους εργατικούς και λαϊκούς αγώνες. Η δικτατορία του Μεταξά τον βρίσκει με τους πρωτοπόρους οικοδόμους να αγωνίζεται ενάντιά της. Συλλαμβάνεται το 1938 και στέλνεται στην Ακροναυπλία. Το 1941 παραδόθηκε από τις ελληνικές αρχές, μαζί με όλους τους κρατούμενους κομμουνιστές στους κατακτητές. Από την Ακροναυπλία οδηγήθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου και την Πρωτομαγιά του 1944 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής.

70) Καράσσο Μωυσής [Αναφιώτης].
Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Υποδηματεργάτης. Πήρε μέρος στα γεγονότα του Μάη του 1936 και αμέσως μετά την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, εξορίστηκε στην Ανάφη και στη συνέχεια φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία. Εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαίου 1944 με τους 200 από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου όπου είχε μεταφερθεί.

71) Καρατζάς Παύλος [Ακροναυπλιώτης]
Από το Μαρμάρι Εύβοιας. Γιός πολυμελούς αγροτικής οικογένειας, έζησε από μικρός την τσιφλικάδικη εκμετάλλευση, όταν ο πατέρας του δούλευε κολλήγος στο νησί Πεταλιοί, ιδιοκτησία του μεγαλοεφοπλιστή Εμπειρίκου. Έφυγε από το νησί και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου δούλεψε ως εργάτης ξυλουργείου. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Ξύλου.
Βρέθηκε ένα σημείωμά του μετά την εκτέλεση: «Παύλος Καρατζάς, εξόριστος από το 1936. Με πήραν για εκτέλεση 1 Μαΐου 1944».

72) Κάρλος Γεώργιος [Ακροναυπλιώτης]

73) Κηπουρός Απόστολος [Ακροναυπλιώτης].
Του Πασχάλη. Αγρότης. Από το Σουφλί (ή τις Σέρρες). Στέλεχος του ΚΚΕ.

74) Κλαμπατσέας Κων/νος
Ο Κωνσταντίνος Κλαμπατσέας γεννήθηκε το 1916 στη Σαϊδόνα Μεσσηνίας και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου διακρίθηκε για την ευστροφία και το αγωνιστικό του πνεύμα.
Από νεαρή ηλικία εντάχθηκε στην ΟΚΝΕ (Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας), ως στέλεχος της ΟΚΝΕ ανέλαβε τα καθήκοντα που τον χρέωσε το Κόμμα την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας. Ήταν ιδιαίτερα οξυδερκής, ικανός προπαγανδιστής και διαφωτιστής, τόσο που ο Μανιαδάκης είχε ασφαλίτη αποκλειστικά για τον «πνευματοδιαρρήκτη Κλαμπατσέα», όπως τον αποκαλούσε ο Μεταξάς. Η πολιτική του δράση και οι ιδέες της κοινωνικής δικαιοσύνης και ελευθερίας που πρέσβευε, τον οδήγησαν στη σύλληψή του από τους μελανοχίτωνες του δικτάτορα.
Κατά την περίοδο της Κατοχής ο Κωνσταντίνος Κλαμπατσέας εντάχθηκε στις δυνάμεις του ΕΑΜ, συμμετέχοντας σε οργανωτικές και πολιτικές δραστηριότητες στην Αθήνα. Ως παλιό στέλεχος της κομμουνιστικής νεολαίας, ανέλαβε καθήκοντα στρατολόγησης, διαφώτισης και στήριξης των αντιστασιακών πυρήνων, συμβάλλοντας στη διάδοση αντιφασιστικού υλικού και στη διατήρηση της επαφής ανάμεσα σε κρατούμενους, εξόριστους και τις παράνομες Οργανώσεις.
Η μητέρα του ήταν η αδερφή του Ηλία Νοέα και ήταν αυτός που προπολεμικά στρατολόγησε και οργάνωσε τους Σαϊδονίτες στο ΚΚΕ.
Στις φυλακές, όπου ήταν κρατούμενος, την ώρα του επισκεπτηρίου και μπροστά στα μάτια της μάνας του, ο φύλακας τον χτύπησε στο κεφάλι «χωρίς λόγο». Με το αίμα να τρέχει και εντελώς ατάραχος γύρισε και του είπε «Πρόσεξε, μη λερώσεις τα ρούχα σου!».
Μαζί με άλλους κομμουνιστές φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία από τη μεταξική δικτατορία, που στη συνέχεια τους παρέδωσε στα ναζιστικά κατοχικά στρατεύματα. Κι από εκεί στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου και στο Μπλοκ 15, πριν βαδίσουν όλοι μαζί στο δρόμο προς την αιωνιότητα, την Πρωτομαγιά του 1944.

75) Κοβάνης Γεώργιος.
Αναφέρεται ως τροτσκιστής.

76) Κόκκινος Θεοφάνης [Ακροναυπλιώτης].
Αγρότης. Από τη Θράκη.

77) Κοντογιάννης Γεώργιος («Τσουράπας»). [Ακροναυπλιώτης]
Από το Παλιόκαστρο Σάμου. Μέλος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Σάμου με το Π.Μ. το 1936.

78) Κορνάρος Παναγιώτης Του Γιώργου. [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε στο Σφακοπηγάδι Κισσάμου Χανίων το 1908. Στέλεχος του ΚΚΕ από την αρχή της δεκαετίας του '30. Διώχτηκε από το πανεπιστήμιο μαζί με το Γιώργη Τσιτήλο επειδή πήραν μέρος το 1929 στη μεγάλη φοιτητική απεργία. Με τους διαλεχτούς συντρόφους και συνεργάτες του Νίκο Μαριακάκη, Γιώργη Τσιτήλο, Γιώργη Πετράκη, Μανώλη Πισσαδάκη κάτω από την καθοδήγηση του Βαγγέλη Κτιστάκη έβαλαν τα θεμέλια των οργανώσεων του ΚΚΕ στην πόλη των Χανίων αλλά και σε αρκετά χωριά της υπαίθρου. Για ένα χρονικό διάστημα διετέλεσε αρχισυντάκτης του «Ριζοσπάστη». Στον Ριζοσπάστη, την περίοδο 1932-1934, αναφέρονται πολλές διώξεις και φυλακίσεις του. Υποψήφιος βουλευτής Χανίων το 1935 με το ΕΜΕΑ και το 1936 με το Π.Μ.
Πριν αρκετά χρόνια ο Πολιτιστικός Σύλλογος Περβολακίων οργάνωσε εκδήλωση για να τιμήσει την μνήμη του στην οποία έγιναν και τα αποκαλυπτήρια προτομής του.

79) Κοσμάς Δημήτριος Του Γιώργου και της Πανάγιως. [Ακροναυπλιώτης].
Δάσκαλος. Από το Μιχαλίτσι Γιαννίνων. 31 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ.

80) Κοσμερίδης Αθανάσιος [Ακροναυπλιώτης].
Οδοντοτεχνίτης. Από την Καλλιθέα Αττικής. 38 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ.

81) Κοσμίδης Στράτος [Ακροναυπλιώτης].
Από την Καλαμαριά Θεσσαλονίκης (ή το Κιλκίς).

82) Κουβελιώτης Χρήστος Του Γιώργου. [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε το 1903. Από τον Πήδασο Μεσσηνίας. Τελειόφοιτος της Ανωτάτης Εμπορικής (ή του Οικονομικού Τμήματος της Νομικής). Ως Πρόεδρος της Κοινότητας Πηδάσου προώθησε τη δημιουργία Συνδέσμων μεταξύ των Κοινοτήτων και τον θεσμό των κοινοτικών συνεδρίων. Το 1934 εκδίδει την εφημερίδα ‘Πήδασος’, η οποία όμως κλείνει βίαια και ο ίδιος διώκεται. Ηγετική μορφή στη μεγάλη σταφιδική εξέγερση της Μεσσηνίας τον Αύγουστο του 1935. Υποψήφιος βουλευτής Μεσσηνίας με το Π.Μ. το 1936. Συνελήφθη τον Ιούνη του 1936, λίγο πριν το σταφιδικό συνέδριο του Πύργου και εξορίστηκε στη Σίκινο. Αργότερα μεταφέρεται στην Ακροναυπλία.

83) Κουής Δημήτριος [Ακροναυπλιώτης].
Από τα Κρέσταινα Ηλείας.

84) Κουργιώτης Δημήτριος Του Βασίλη. [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Πρόσφυγας, γεννήθηκε στη Κίο της Μ. Ασίας το 1914. Κάτοικος Θεσσαλονίκης. Στέλεχος του ΚΚΕ. Επί δικτατορίας Μεταξά πέρασε στην παρανομία, τον Αύγουστο του 1938 συνελήφθη και κλείστηκε στην Ακροναυπλία.

85) Κουσέσης Γεώργιος Ή Κουσέτης.

86) Κουσίσης Σταμάτης [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε το 1918 στην Κάρυστο, κάτοικος Μοσχάτου Αττικής. Καζαντζής, πρόεδρος του Σωματείου Λεβητοποιών Αθηνών. Συνελήφθη και οδηγήθηκε στην Ακροναυπλία στις 14-8-1937.

87) Κούτης Γεώργιος Ή Κούσης. [Ακροναυπλιώτης].
Κάτοικος Ν. Ιωνίας Αττικής.

88) Κουτσοβός Ηλίας [Ακροναυπλιώτης]
Από την Πύλο. Στέλεχος του ΚΚΕ. Έλαβε μέρος στα «σταφιδικά» της Μεσσηνίας το 1935.

89) Κρόκος Γεώργιος [Ακροναυπλιώτης]
Δάσκαλος και μετά οικοδόμος. Από το Στελί Ικαρίας. 39 χρόνων. Αρχειομαρξιστής στο πρώτο του ξεκίνημα, αργότερα προσχώρησε στην τροτσκιστική ΕΟΚΔΕ και ΚΔΚΕ. Μεταφερόμενος στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, κατάφερε να στείλει έναν τελευταίο χαιρετισμό στην οικογένειά του: «Να σταλή Άνναν Κ. Πλακίδη, Κάμπος Ικαρίας. Σας φιλώ όλους απ’ τον τόπο της εκτέλεσης 1-5-πρωί».

90) Κυρανούδης Αθανάσιοςv.
Αγρότης. Από το Σουφλί. Στέλεχος του ΚΚΕ.

91) Κυριακούδης Δημήτριος [Ακροναυπλιώτης]
Ο Δημήτρης Κυριακούδης γεννήθηκε στο Σιτοχώρι το 1909. Φοίτησε στο Γυμνάσιο Σερρών, όντας υποχρεωμένος πολλές φορές να ταξιδεύει με το άλογο διανύοντας μια διαδρομή 40 περίπου χλμ. από το Σιτοχώρι έως την πόλη των Σερρών, δείγμα της μεγάλης του θέλησης για μόρφωση. Κατατάγηκε στο 19ο Σύνταγμα Πεζικού ως κληρωτός στις 3/09/1928 και απολύθηκε με τον βαθμό του Λοχία στις 3/07/1930.
Καταγόταν από αγροτική οικογένεια, ενώ για ένα διάστημα εργάστηκε στα έργα αποξήρανσης της λίμνης Αχινού, τα οποία ξεκίνησαν το 1931 και ολοκληρώθηκαν το 1936. Για την κομμουνιστική του ιδεολογία και την ενεργό συμμετοχή του στο εργατικό κίνημα, συνελήφθει στις 17/01/1937 από το Μεταξικό καθεστώς και από το Τμήμα Μεταγωγών Σερρών όπου μεταφέρθηκε αρχικά, τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους εξορίστηκε στη Φολέγανδρο.
Από τις αρχές του 1938 έως και τον Φεβρουάριο του 1942 ήταν κρατούμενος στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Μετά από τη συνθηκολόγηση της Ελλάδας τον Απρίλιο του 1941, η κυβέρνηση Τσουδερού παρέδωσε και τυπικά στους Γερμανούς τους 600 κρατούμενους της Ακροναυπλίας. Από τον Μάρτιο του 1943 ήταν μέλος του ΕΑΜ και στις αρχές του ίδιου έτους μεταφέρθηκε στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Λάρισας.
Από τον Σεπτέμβριο του 1943 έως και την εκτέλεσή του την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή, παρέμεινε φυλακισμένος στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Χαϊδαρίου. Ήταν παντρεμένος με την Αθανασία (Θανάσω/Νάσω) Κυριακούδη και είχε 2 αγόρια, τον Μενέλαο και τον Παναγιώτη, ενώ οι 2 κόρες του Κατερίνα και Παναγιώτα πέθαναν από μηνιγγίτιδα σε μικρή ηλικία κατά τη διάρκεια της εξορίας του.
Ως κομμουνιστής, πίστευε βαθιά στις πανανθρώπινες αξίες και πάλεψε με τίμημα την ίδια του τη ζωή για μια ανώτερη κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, επηρεασμένος και εμπνευσμένος από τη Μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση και τη δημιουργία του πρώτου στην ιστορία εργατικού κράτους.

92) Κυριαζής Εμμανουήλ.
Τσαγκάρης. Από τη Δράμα. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

93) Κωνσταντινίδης Αλέκος [Ακροναυπλιώτης]
Υδραυλικός. Πρόσφυγας, γεννημένος στο Βατούμ της Ρωσίας το 1900. Κάτοικος Αργυρούπολης Αττικής.

94) Κωνσταντινίδης Δημήτριος [Ακροναυπλιώτης]
Τροχιοδρομικός από τη Θεσσαλονίκη, από τα στελέχη των τραμβαγιέρηδων. Για τους συνδικαλιστικούς του αγώνες και τη συμμετοχή του στα γεγονότα του Μάη 1936 συνελήφθη αμέσως με την κήρυξη της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936 και αρχικά εξορίστηκε στον Άη Στράτη. ΄Ύστερα από ένα χρόνο μεταφέρθηκε και φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία από όπου η «ελληνική» διοίκηση των παρέδωσε στους Ναζί. Μέχρι την εκτέλεσή του υπήρξε επικεφαλής του συνεργείου μηχανουργών στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Ακροναυπλιώτης.

95) Κωνσταντινίδης Κώστας

96) Λαζαρίδης Ανέστης [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε στην Καισάρεια της Μ. Ασίας το 1912. Το 1924 ήλθε πρόσφυγας στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Ελευσίνα. Αχθοφόρος. Στέλεχος του ΚΚΕ. Τον Σεπτέμβριο του 1938 πιάστηκε και εξορίστηκε στην Ανάφη και μετά στην Ακροναυπλία. Το 1942 μεταφέρθηκε άρρωστος σαν όμηρος στο Τζάνειο Νοσοκομείο. Στο στρατόπεδο της Λάρισας το 1943. 97) Λαμπρινίδης Εμμανουήλ Του Ευτύχιου. [Αναφιώτης]
Υπάλληλος της Ηλεκτρικής Εταιρείας. Από την Αθήνα. 33 χρόνων. Μέλος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Σε σημείωμά του που έριξε από το καμιόνι που μεταφερόταν στον τόπο της εκτέλεσης έγραφε: «Αφήνω γεια σε όλους … Ζήτω το ΕΑΜ».

98) Λιακίδης Θεόφιλος [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Από τη Δάφνη Καλαβρύτων. Κάτοικος Αργυρούπολης Αττικής.

99) Λυμπερόπουλος Παύλος [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Από τα Ταμπούρια Πειραιά.

100) Μαγκάκης ή Μαγκανάς Κων/νος

101) Μακέδος ή Παρασκευάς Δημοσθένης [Ακροναυπλιώτης]
Καπνεργάτης. Από την Καβάλα. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής. Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Καβάλας το 1934 επί δημαρχίας Παρτσαλίδη.

102) Μακρής Κων/νος [Ακροναυπλιώτης]
Λογιστής. Από το Λουτράκι Κορινθίας.

103) Μάλλης Αχιλλέας

104) Μαλτέζος Γεώργιος

105) Μαμαλάκης Γεώργιος Του Γιάννη.[Ακροναυπλιώτης]
Βυρσοδεψεργάτης. Από τα Αγκουσελιανά Αγ. Βασιλείου Ρεθύμνου. Κάτοικος Κοκκινιάς Πειραιά. 43 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Εργατικού Κέντρου Πειραιά. Υποψήφιος βουλευτής Πειραιά στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ. Στις 8-12-1932 καταδικάστηκε σε 8 μήνες φυλάκιση και ένα χρόνο εξορία για παράβαση του «ιδιώνυμου». Το 1935 εξόριστος στη Σίκινο και αργότερα στην Ακροναυπλία και την Πύλο.

106) Μανέκας Νικόλαος Του Κώστα. [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε το 1903 στο Ζαγόρι της Ηπείρου, απ’ όπου και έφυγε μικρός αναζητώντας καλύτερη τύχη και βρέθηκε στη Χωριστή Δράμας, όπου άρχισε να δουλεύει ως αυτοκινητιστής. Αργότερα εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ, γενικός γραμματέας του Σωματείου Αυτοκινητιστών Θεσσαλονίκης. Υποψήφιος βουλευτής Θεσσαλονίκης στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ και 1936 με το Π.Μ. Πήρε μέρος στα γεγονότα του Μάη του 1936. Λίγες μέρες αργότερα συνελήφθη και στάλθηκε στον Άϊ Στράτη, αλλά δραπέτευσε ένα χρόνο περίπου αργότερα και πέρασε στην παρανομία. Το 1939 συνελήφθη ξανά και στάλθηκε αρχικά στις φυλακές της Αίγινας και αργότερα στην Ακροναυπλία

107) Μανιατέας Θεόδωρος [Ακροναυπλιώτης]
Ο Θεόδωρος Μανιατέας ήταν Σμυρνιός πρόσφυγας με Μανιάτικη καταγωγή που έζησε στην Κόρινθο. Ήταν τσαγκάρης και πατέρας 5 κοριτσιών. Ήταν στέλεχος του ΚΚΕ, υπήρξε υποψήφιος δήμαρχος Κορίνθου το 1934 και υποψήφιος βουλευτής Αργολιδοκορινθίας το 1935 και το 1936. Ακολούθησε τον δρόμο της εξορίας και της φυλακής, παραδόθηκε από το μεταξικό καθεστώς στους Ναζί ως Ακροναυπλιώτης. Οδηγήθηκε μαζί με τους συντρόφους του την Πρωτομαγιά του '44 στον τοίχο της Καισαριανής στα 39 του χρόνια.

108) Μαριακάκης Νικόλαος Του Μανώλη. [Ακροναυπλιώτης]
Γεωπόνος. Γεννημένος το 1911 στα Χανιά. Το 1935 ήταν μέλος του ΚΚΕ και υπεύθυνος του Αγροτικού Κόμματος στην Κρήτη. Μαζί με τον Βαγγέλη Κτιστάκη πάλεψαν κατά της Κονδυλικής «κοσμογονίας» και συνέχισε τον αγώνα του κατά της δικτατορίας Μεταξά, πρωτοστατώντας σε όλες τις αντιδικτατορικές διαδηλώσεις. Πιάστηκε τον Μάρτη του 1937, την επόμενη του μνημοσύνου του Ελ. Βενιζέλου, που έγινε στο Ακρωτήρι. Ο Γεν. Διοικητής Κρήτης του πρότεινε να αφεθεί ελεύθερος και να σταλεί με υποτροφία στο εξωτερικό, μια και είχε πρωτεύσει στον διαγωνισμό του Γεωργικού Επιμελητηρίου, υπό τον όρο να δηλώσει, έστω και προφορικά, ότι «εφεξής θα ασχολείται μόνον με την επιστήμην και την οικογένειάν του». Αρνήθηκε να το δεχθεί και εκτοπίστηκε στην Ανάφη, μετά στην Ακροναυπλία, και την Πύλο. [Ακροναυπλιώτης] Κατά τη μεταφορά του από το Χαϊδάρι στην Καισαριανή για εκτέλεση, πέταξε ένα σημείωμα: «Καλύτερα να πεθαίνη κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζη σκλάβος. 1.5.44. Νίκος Μαριακάκης, γεωπόνος. Χανιά Κρήτης. Όποιος το βρη να μη το καταστρέψη».

109) Μαρκούσης Αθανάσιος [Αναφιώτης]
Από τον Δάφνο Δωρίδας (ή το Λιδωρίκι). Γαλατάς. Κάτοικος Αθήνας. Στέλεχος του ΚΚΕ.

110) Μαυράκης Ιωάννης

111) Μαυροκεφαλίδης Ιωάννης [Ακροναυπλιώτης]
Ηλεκτρολόγος. Γεννήθηκε στην Οινόη Πόντου και μετά τη Μικρασιατική καταστροφή η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Καλαμαριά. Ως μαθητής Γυμνασίου πήρε μέρος στα γεγονότα του Μάη 1936 και εξορίστηκε από τη δικτατορία Μεταξά στην Ανάφη, φυλακίστηκε στη συνέχεια στην Ακροναυπλία. Εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 με τους 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

112) Μέκαλης Πάνος Του Θωμά. [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Από τα Γιάννινα. Μέλος του ΚΚΕ. Το 1933 φυλακίζεται στις φυλακές Ακραίου (Ηπείρου). Τον Ιούνιο του 1936, όντας καταζητούμενος επειδή είχε καταδικαστεί από την Ασφάλεια σε 2 χρόνια εξορία, συνελήφθη στη Θεσσαλονίκη και παραπέμφθηκε με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας (Ριζ. 15-6-36). 113) Μελισσαρόπουλος Ιωάννης του Ηλία [Αναφιώτης]
Βρέθηκε μέσω αναζητήσεων του Ερυθρού Σταυρού. 114) Μερκούρης Δημήτριος

115) Μήτσης Ηρακλής [Ακροναυπλιώτης]
Του Παναγιώτη και της Ευανθίας. Αρτεργάτης – μπογιατζής. Από τα Κάτω Ραβένια Γιαννίνων. 30 χρόνων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ήταν διευθυντής της αρχειομαρξιστικής εφημερίδας "Πάλη των Τάξεων". Αργότερα προσχώρησε στο τροτσκιστικό ρεύμα.

116) Μόσχος Μήτσος
Από το Αίγιο. 31 (ή 26) χρόνων. Ανάπηρος πολέμου. Στέλεχος του ΕΑΜ. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

117) Μπεραχιά Ανρί Ή Περαχιά. [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος του αρχειομαρξιστικού ρεύματος κατά τον Μεσοπόλεμο, γραμματέας της ΚΟΜΛΕΑ στη Θεσσαλονίκη, υποψήφιος βουλευτής στις επαναληπτικές εκλογές Θεσσαλονίκης το 1933. Εξέδιδε την εφημερίδα ‘Προλετάριος’ στα ελληνικά και στη λαντίνο, και είχε ιδρύσει το "Ακαδημαϊκό Βιβλιοπωλείο". Στη συνέχεια, μέλος του ΚΑΚΕ (βλ. και Γ. Αλεξάτο).

118) Νεγρεπόντης Νίκος [Ακροναυπλιώτης]
Του Ματθαίου. Καπνεργάτης. Πρόσφυγας [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε στη Σμύρνη. Κάτοικος Καβάλας. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Καπνεργατών. Δημοτικός σύμβουλος Καβάλας το 1934.

119) Νικολαΐδης Δημήτριος (Τάκης) Του Παναγιώτη.
Από τη Θεσσαλονίκη. Στέλεχος του ΚΚΕ. 31 χρόνων. Εξόριστος το 1935 στον Άϊ Στράτη, στο υπόμνημα των εξόριστων προς την κυβέρνηση για να τους δοθεί αμνηστία υπογράφει ως υποδηματοποιός (30-11-1935).

120) Νικολόπουλος Ιωάννης Του Αλεξάνδρου. [Ακροναυπλιώτης]
Ο Ιωάννης Νικολόπουλος, του Αλεξάνδρου και της Βασιλικής, γεννήθηκε στο Μάτεσι της Ηλείας το 1903. Σε νεαρή ηλικία στην Κοκκινιά του Πειραιά παντρεύεται την Κλειώ που ήταν πρόσφυγας από τη Σμύρνη. Έκαναν τρεις κόρες. Την Βασιλική, την Φωτεινή και την Αλεξάνδρα. Το 1936 φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία ως κομμουνιστής και σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι στις 3-9-1943, όπου την 1-5-1944 εκτελέστηκε με τους 200 στην Καισαριανή. Εξόριστος το 1935 στον Άϊ Στράτη, στο υπόμνημα των εξόριστων υπογράφει ως μηχανουργός.

121) Ντάσιος ή Κατσαρός Σωτήριος [Ακροναυπλιώτης]
Αγρότης. Από τον Τύρναβο Λάρισας.
Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου τον φυλάκισε αρχικά στην Ακροναυπλία το 1936-37, μαζί με άλλους Τυρναβίτες (Κ. Λουλέ, Γ. Λουλέ, Κ. Αρίδα, Μανδηλά) και άλλους 2-3 ακόμη σαν «εχθρό της χώρας», καθότι ήταν Πρόεδρος Συνδικάτου Εργατών Γης με πλούσια συνδικαλιστική και πολιτική δράση στον χώρο της αριστεράς, θεωρούμενος έτσι «εσωτερικός εχθρός της χώρας» και «επικίνδυνος δια την τάξιν».
Το καθεστώς των δωσίλογων συνεργατών και γερμανοτσολιάδων κουκουλοφόρων, αν και ήταν αίτημα των ίδιων φυλακισμένων αγωνιστών του ΚΚΕ και της αριστεράς να σταλούν στο μέτωπο στην πρώτη γραμμή του πολέμου, όχι μόνο δεν τους έστειλε στο μέτωπο, αλλά ούτε καν τους απελευθέρωσε παραδίδοντάς τους βορά -ως αναλώσιμα στοιχεία- στους Γερμανούς, προκειμένου να χρησιμοποιούνται ως αντίποινα σε αντιστασιακές επιχειρήσεις των Γερμανών ή ακόμη και σαν ανθρώπινες ασπίδες των Γερμανών…
Ο Σωτήρης Ντάσιος ήταν ο τρίτος από τα δώδεκα παιδιά του Θανάση Ντάσιου και της Ουρανίας. Η καταγωγή της οικογένειας που είχαν το παρατσούκλι «Κατσαρός», ήταν από το Δομένικο Ελασσόνας. Ο Σωτήρης γεννήθηκε το 1907 στον Τύρναβο από φτωχή οικογένεια. Ο πατέρας του πήγε μετανάστης στην Αμερική. Ο Σωτήρης από πολύ νωρίς ανέπτυξε συνδικαλιστική δράση και συνδέθηκε με τους πρώτους κομμουνιστικούς πυρήνες στον Τύρναβο. Αναδείχτηκε πρόεδρος του Συνδικάτου Εργατών Γης μέχρι τη σύλληψή του το 1936 από την τεταρτοαυγουστιανή δικτατορία.
Αρχικά κρατήθηκε στην Ακροναυπλία μέχρι που έκλεισε και μεταφέρθηκε στη Λάρισα. Όσο κρατούνταν στη Λάρισα, μπορούσαν να τον βλέπουν οι συγγενείς του οι οποίοι αντάλλασαν μαζί του σημειώματα με την ξαδέρφη μου τη Βάγια που ήταν μωρό, τα οποία τα έκρυβαν στο εσώρουχο.
Τέλη του ’43 μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι και εκτελέστηκε με τους 200 Κομουνιστές στην Καισαριανή.
Τα αδέρφια του Σωτήρη, Μανώλης και Ξενοφών πήραν μέρος στην αντίσταση και στο Δημοκρατικό Στρατό, και για χρόνια ταλαιπωρήθηκαν με φυλακές και εξορίες. Ο Ξενοφών βασανίστηκε άγρια στη Μακρόνησο. Επίσης μια αδερφή του Σωτήρη, η Σοφία έζησε στην πολιτική προσφυγιά.

122) Ντορέας Γεώργιος

123) Οικονόμου Βασίλειος [Ακροναυπλιώτης]
Τσαγκάρης. Από το Μεσοβούνι Ζαγορίου Ηπείρου.

124) Ουραΐλογλου Βασίλειος [Αναφιώτης]
Τσαγκάρης. Από τον Πειραιά. Στέλεχος του ΚΚΕ.

125) Ορφανός Ηλίας

126) Πανέτης Χρήστος
Μνημονεύεται ως αγωνιστής από την Πεντέλη.

127) Πανταζής Δημήτριος [Ακροναυπλιώτης]
Σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές (Κουβάς, Φλούντζης, ΚΚΕ) ήταν αρτεργάτης, στέλεχος του ΚΚΕ, κάτοικος Καισαριανής και Ακροναυπλιώτης.
128) Παπαβασιλείου Βασίλειος [Ακροναυπλιώτης]
Ράφτης. Από το Βελβεντό Κοζάνης.

129) Παπαγιάννης Ιωάννης Ή Παπαϊωάννου. [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης. Από την Ξάνθη. 32 χρόνων.

130) Παπαδήμας Βασίλειος Του Νίκου.
Γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Το 1938 πήρε πτυχίο πρακτικού μηχανικού. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας (ΑΕΟΠ) στη Γιάλοβα Μεσσηνίας.
Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη απόΙταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες με βάση καταστάσεις ονομάτων που είχε παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση στους κατακτητές. Μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και στη συνέχεια της Λάρισας.
Ήταν αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού

Δημήτρη Παπαδήμα που πέθανε πριν 10 χρόνια.

131) Παπαδημητρίου Δημήτριος Του Ανδρέα. [Ακροναυπλιώτης]
Υπάλληλος των Σιδηροδρόμων Πειραιώς - Αθηνών - Πελοποννήσου. Από την Καλαμάτα. 44 χρόνων. Κάτοικος Κοκκινιάς Πειραιά. Στέλεχος του ΚΚΕ και των Συνδικάτων.

132) Παπαδόπουλος Δημήτριος [Ακροναυπλιώτης]
Σύμφωνα με κάποιες πηγές (Κουβάς, ΚΚΕ) ήταν οικοδόμος, πρόσφυγας από τον Πόντο, κάτοικος Καλλιθέας, στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Οικοδόμων, υποψήφιος βουλευτής Αττικής στις εκλογές του 1935 με το ΕΜΕΑ∙ το 1936, όντας γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Οικοδόμων, συλλαμβάνεται, στέλνεται εξορία και από εκεί στην Ακροναυπλία. 133) Παπαδόπουλος Ευάγγελος
Από την Πεντέλη, κομμουνιστής, μέλος της ΕΠΟΝ.
Τον άρπαξαν πέριξ του Συντάγματος, τον πήγανε Μέρλιν και μετά Χαϊδάρι, παραμονή της γιορτής του. 1 Μαΐου 1944 εκτελέστηκε, 18 χρονών παλικάρι…

134) Παπαδόπουλος Κων/νος Του Ιωάννη.
Από το Καστόρι Σπάρτης. Κρατούμενος στη Λάρισα το 1943.

135) Παπαδόπουλος Μανούσος ή Μανασής. [Ακροναυπλιώτης]
Κουρέας. Από την Καβάλα. 136) Παπαδόπουλος Μύρων Του Ευσταθίου. [Ακροναυπλιώτης]
Πρόσφυγας, από την Αργυρούπολη Πόντου. Κάτοικος Μεσιανού Κιλκίς. Δάσκαλος, και, μετά τη συνταξιοδότησή του, αγρότης και συνεταιριστής. Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Κιλκίς με το Π.Μ. στις εκλογές του 1936. Στην Ακροναυπλία δίδασκε στους κρατούμενους Μαθηματικά.

137) Παπάζογλου Ευάγγελος [Ακροναυπλιώτης]

138) Παπαμιχαήλ ή Παπαμιχάλης Γεώργιος [Ακροναυπλιώτης]
Έλληνας, Κομμουνιστής, Πρόεδρος του Σωματείου Φτυαριστών στο λιμάνι του Πειραια. Από τη Σαλαμίνα.
Σε κάποια μεταγωγή, τους έβγαλαν στο Πασαλιμάνι για δημόσια διαπόμπευση. Αλυσοδεμένους. Να φοβηθούν οι άλλοι. Να σιωπήσουν. "Γιώργη, το παιδί σου", έγνεψε ο παππούς μου στο θείο το Γιώργη. "Δημήτρη, αυτός είναι ο πατέρας σου" είπε ο παππούς μου έχοντας τον γιό του στις πλάτες. Και του τον έδειξε με το δάχτυλο. Κι ο Γιώργης έγνεψε όχι. Όχι από άρνηση. Από προστασία. Για να μη μείνει στο βλέμμα του γιου του η εικόνα του πατέρα δεμένου. Ήθελε η μνήμη του παιδιού του να τον κρατήσει όρθιο. Ελεύθερο. Όπως ήταν πάντα. Τους έβγαλαν στο Πασαλιμάνι για διαπόμπευση... για εξευτελισμό.
Στην Ακροναυπλία ένα από τα βασανιστήρια, ήταν η απότομη μετάβαση από το σκοτάδι των υπόγειων κελιών στο έντονο φως του ήλιου. Αυτό προκαλούσε προσωρινή τύφλωση, αποπροσανατολισμό και άλλες νευρολογικές καταπονήσεις. Σε ανθρώπους ήδη εξαντλημένους από ξυλοδαρμούς ή κακουχίες, μπορούσε να επιφέρει ακόμη και μόνιμη βλάβη στην όραση. Σε ένα επισκεπτήριο, ο Γιώργης ψηλάφιζε τα πρόσωπα των δικών του με δάχτυλα που έτρεμαν όχι από φόβο αλλά από αγάπη. Αναζητούσε τα χαρακτηριστικά τους μέσα στο σκοτάδι. Δεν λύγισε. Δεν υπέγραψε. Δεν πρόδωσε. Διάλεξε να σταθεί απέναντι στην κάννη με βλέμμα στραμμένο στον ουρανό.
Η γυναίκα του δεν μιλούσε γι’ αυτά. Η σιωπή της ήταν δεύτερο πένθος. Γιατί τότε οι οικογένειες μάθαιναν να κρύβουν τον πόνο τους και τους ''επικίνδυνους'' νεκρούς τους. Κι όμως, η αλήθεια δεν πεθαίνει. Περιμένει.
"Ελα ρε αντάρτη να σου πω μια ιστορία για το θείο το Γιώργη…" μου έλεγε ο παππούς μου ο Τζώτζης. Κι εγώ νόμιζα πως άκουγα

παραμύθι. Δεν ήξερα πως μου παρέδιδε σκυτάλη. Πως μέσα σε εκείνες τις λέξεις φύτευε σπόρο ευθύνης. Να ψάξω. Να μάθω. Να μη σωπάσω.
(Μαρίλυ Μαμμή Περήφανη απόγονος & ανιψιά)

139) Παπανδρέου Κώστας Του Χρυσόστομου. [Ακροναυπλιώτης]
Σερβιτόρος. Από τον Αμπελώνα (Καζακλάρ) Λάρισας. Μέλος του ΚΚΕ και μέλος του ΔΣ του Σωματείου Σερβιτόρων.
Ο Κώστας Παπανδρέου του Χρυσοστόμου γεννήθηκε, μεγάλωσε και έβγαλε το δημοτικό στο Καζακλάρ της Λάρισας, τον σημερινό Αμπελώνα. Από μικρός δουλεύει με τον πατέρα του, τη γη τους και τα πρόβατα.
Δραστηριοποιήθηκε στις γραμμές του ΚΚΕ και στοχοποιήθηκε. Για να μην εκθέσει την οικογένειά του έφυγε στην Αθήνα. Ο θείος του Δαρίβας το βρήκε δουλειά στη βασιλική εστία, όντας αυλικός του παλατιού. Συνέχισε τη δράση του αλλά αποκαλύφθηκε και εγκατέλειψε την βασιλική εστία. Από δω και έπειτα συναντάμε κενό για τη ζωή του μέχρι που κατέφυγε στην Αμερική σε θείους του να δουλέψει. Ήταν προτού ξεσπάσει ο πόλεμος του ’40.
Τότες, ο πατέρας του τον κάλεσε να έρθει να υπηρετήσει την πατρίδα με την επιστράτευση που κήρυξε ο Μεταξάς. Πράγματι γύρισε αλλά το μεταξικό καθεστώς τον συνέλαβε και στη συνέχεια τον παρέδωσε στους Ιταλούς. Από τον τόπο των πολιτικών κρατουμένων του στρατόπεδο στα Πυροβολικά της Λάρισας, σημερινό στρατόπεδο Μπουγά, μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι.
Μια μέρα πριν φύγει τον επισκέφθηκαν τα αδέλφια του, όπου τους ανακοίνωσε ότι την άλλη μέρα φεύγουν για την Αθήνα. Ήταν η πρώτη και τελευταία φορά που τον είδαν. Μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι με άλλους κομμουνιστές.
Από ‘κει την 1 Μάη 1944 με τους συντρόφους του διάβηκε την είσοδο του Σκοπευτηρίου της Καισαριανής, τόπο θυσίας. Εκεί με το κεφάλι ψηλά, με τη γροθιά σφιγμένη, με τραγούδια και συνθήματα αντιμετώπισαν τους εκτελεστές τους.

140) Παπανίκας Γεώργιος Του Γιάννη.

141) Πασχαλίδης Θεμιστοκλής Του Ιωάννη. [Αναφιώτης] Κάτοικος Καισαριανής.

142) Πατσανιάν Κεβόρκ Αλλού λανθασμένα Παρετσαριάν. [Αναφιώτης]
Από το Δουργούτι Αθήνας. Χοροδιδάσκαλος. Στέλεχος του ΚΚΕ.

143) Πίττακας Γεώργιος [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε στο Φραντάτο Ικαρίας το 1905, παιδί επταμελούς οικογένειας. Πήρε μέρος στο εργατικό κίνημα από το 1924. Ήταν τραμβαγιέρης, αλλά διώχθηκε και έγινε μπογιατζής. Στέλεχος του ΚΚΕ και της εργατικής βοήθειας.
Διώκονταν από το 1931 για εξέγερση στον κάμπο Ικαρίας. Δικάστηκε ερήμην σε φυλάκιση και εξορία.Το 1932 είχε αναλάβει την ανασυγκρότηση της εργατικής βοήθειας που είχε σχεδόν διαλυθεί από τα συνεχή χτυπήματα.
Πέρασε στην παρανομία από το 1932 ως και το 1940. Δούλευε στην Εργατική Βοήθεια Αθήνας. Επί δικτατορίας Κονδύλη φυλακίστηκε στην Αίγινα. Στις 28-10-1940 βγήκε από την παρανομία και ζήτησε να σταλεί στο μέτωπο να πολεμήσει τον Ιταλό επιδρομέα. Αμέσως οι ντόπιοι φασίστες τον έκλεισαν φυλακή και τον έστειλαν στην Ακροναυπλία.
Τον Σεπτέμβρη του 1943 οι Ακροναυπλιώτες μεταφέρονται στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, μέσα σε αυτούς και ο Γεώργιος Πίττακας. Από κει επιλέγεται στους 200 Κομμουνιστές που εκτελέστηκαν το 1944 από τους Γερμανούς και τους ντόπιους φασίστες.

144) Πίτσος Ιωάννης

145) Πιτσούλης Δημήτριος

146) Πλακοπίτης Νικόλαος Του Γιάννη. [Ακροναυπλιώτης]
Χτίστης. Γεννήθηκε το 1906 στην Κοζάνη. Οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ το 1927 και στη συνέχεια αναδείχθηκε στέλεχος του ΚΚΕ. Μέλος του Εργατικού Κέντρου και πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Κοζάνης. Εκδότης της εφημερίδας ‘Παλλαϊκό Μέτωπο’ και ταυτόχρονα ανταποκριτής του Ριζοσπάστη στην Κοζάνη. Υποψήφιος βουλευτής Κοζάνης στις εκλογές του 1933 με το ΕΜΕΑ και του 1936 με το Π.Μ. Εξορίστηκε σε Ανάφη και Άϊ Στράτη, και με τη δικτατορία του Μεταξά εξορίζεται πάλι, αρχικά στη Φολέγανδρο και τελικά στην Ακροναυπλία και στην Πύλο.

147) Πλατανησιώτης Κώστας

148) Πόλκος Ευάγγελος [Ακροναυπλιώτης]
Δάσκαλος. Από τη Ραχούλα Καρδίτσας. 35 Χρόνων. Πήρε το πτυχίο του δασκάλου από το Διδασκαλείο Αλεξανδρούπολης το 1925. Κατατάχθηκε στη Χωροφυλακή και γράφτηκε στη Νομική Σχολή. Μέλος της ΕΕ της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας. Στέλεχος του ΚΚΕ. Με τη δικτατορία του Μεταξά συλλαμβάνεται και οδηγείται στις φυλακές Λάρισας, εκτοπίζεται στη Φολέγανδρο, και στη συνέχεια στην Ακροναυπλία, όπου δίδασκε τους κρατούμενους Φυσική.
Πίσω από μια φωτογραφία της κόρης του που βρέθηκε μετά την εκτέλεσή του στο σακάκι του είχε σημειώσει:
«Κόρη μου, Καίτη Πόλκου, μένει Κλειούς 22 Θεσσαλονίκη. Να γίνει δασκάλα. Ο πατέρας της».

149) Πολύδωρος Δημήτριος Ή Πολυδώρου. [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε το 1910 στο Ζιγοβίστι Γορτυνίας. Το 1928 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και εργάστηκε ως σερβιτόρος. Στέλεχος του ΚΚΕ, γραμματέας της Ομοσπονδίας Σερβιτόρων. Συνελήφθη στις 4 Αυγούστου 1936 και στάλθηκε στον Άϊ Στράτη και μετά στην Ακροναυπλία. Προϊστάμενος μαγειρείων στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Ανέπτυξε πλούσια συνδικαλιστική και πολιτική δράση, εντάχθηκε στο ΚΚΕ και αναδείχθηκε πρόεδρος του σωματείου σερβιτόρων Αθήνας και Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Επισιτισμού. Του ζητήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας και να αποκηρύξει το Κόμμα και τα ιδανικά του, μα το αρνήθηκε. Το 1937 τον μετέφεραν στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Τον Οκτώβρη του 1940, με την κήρυξη του ελληνο – ιταλικού πολέμου ζήτησε, όπως όλα τα μέλη του ΚΚΕ, να αποφυλακιστεί και να πολεμήσει στην πρώτη γραμμή. Οι ελληνικές αρχές (καθεστώς Μεταξά – κυβέρνηση Τσουδερού), όχι μόνο δεν του το επέτρεψαν, αλλά μετά τη συνθηκολόγηση το 1941, τον παρέδωσαν στους Γερμανούς και Ιταλούς κατακτητές

και στους ντόπιους συνεργάτες τους, που τον μετέφεραν στις φυλακές της Λάρισας. Το 1943 τον μετέφεραν στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Την Πρωτομαγιά του 1944 εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής και πέρασε στην αιωνιότητα.

150) Ποντίκης Κοσμάς Του Στέλιου. [Ακροναυπλιώτης]
Ναυτεργάτης. Από την Αλεξανδρούπολη. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστικό στέλεχος των ναυτεργατών Αλεξανδρούπολης. Το 1932 εκτοπίστηκε στη Σίκινο για ένα χρόνο και το 1935 φυλακίστηκε στις φυλακές Αίγινας. Υποψήφιος βουλευτής Έβρου το 1935 με το ΕΜΕΑ και το 1936 με το Π.Μ.
Ο Κοσμάς Ποντίκης, του Στυλιανού, ήταν ναυτεργάτης, στέλεχος του ΚΚΕ, ηγετικό συνδικαλιστικό στέλεχος των ναυτεργατών της Αλεξανδρούπολης. Γεννήθηκε το 1904 στην Αίνο Ανατολικής Θράκης και λίγο μετά η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αλεξανδρούπολη. Υπηρέτησε τη θητεία του στο Πολεμικό Ναυτικό και απολύθηκε (από τον Ναύσταθμο του Πόρου τον Ιούλιο του 1925) με «εξαίρετον διαγωγήν και ικανότητα αρίστην». Πριν την ψήφιση του Ιδιώνυμου του Βενιζέλου, τον Ιούλη του 1929, ήταν ήδη τρεις μήνες εκτοπισμένος στην Ανάφη. Επέστρεψε στην πόλη και λόγω της επαναστατικής του δράσης το 1932 εξορίστηκε για ένα χρόνο στη Σίκινο. Ήταν ο γραμματέας του Σωματείου των Ναυτεργατών Αλεξανδρούπολης που μαζί με τον Χρ. Σαπουντζή, γραμματέα του Ενωτικού Εργατικού Κέντρου, οργάνωσαν τη μεγάλη πανεργατική απεργία τον Νοέμβρη του 1933. Η απεργία χτυπήθηκε άγρια ακόμη και από δύναμη ιππικού, εξορίστηκαν πολλοί εργάτες και ο Ποντίκης στην Αίγινα. Όντας εξόριστος, μπαίνει υποψήφιος βουλευτής Έβρου το 1935 με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών και το 1936 με το Παλλαϊκό Μέτωπο.
151) Πότης Αλέκος

152) Ρεμπούτσικας Δημήτριος [Ακροναυπλιώτης]
Δικηγόρος. Γεννήθηκε το 1905. Από την Αχαγιά Αχαΐας. Κάτοικος Αθήνας. Στέλεχος του ΚΚΕ.
Το τελευταίο του σημείωμα:
«Αγαπημένοι μου, ο θάνατός μου δεν θα πρέπει να σας λυπήσει, αλλά να σας ατσαλώσει πιο πολύ για την πάλη που διεξάγετε. Σφίξετε τις καρδιές σας και βγήτε παλικάρια απ’ τη νέα αυτή δοκιμασία. Έτσι θα μας τιμήσετε καλύτερα. Όταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά δεν πεθαίνει ποτέ. 1-5-44 Χαϊδάρι. Με πολλή αγάπη. Σας φιλώ, Μήτσος».

153) Ρίζος Ηλίας Του Δημητρίου. [Ακροναυπλιώτης]
Μακαρονοεργάτης. Από το Ροβολιάρι Φθιώτιδας. 41 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. Συνδικαλιστής στη Λαμία.
Ο Ηλίας εργαζόταν σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού, στην περιοχή του Αγίου Λουκά. Με την είσοδο των ιταλικών δυνάμεων στην πόλη, συνελήφθη από Έλληνες συνεργάτες των κατακτητών και παραδόθηκε στους εισβολείς.
Αρχικά κρατήθηκε στις φυλακές της Λαμίας, στο κτίριο όπου σήμερα λειτουργεί το Ορφανοτροφείο Αρρένων. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, έναν από τους βασικούς τόπους κράτησης αντιστασιακών πριν από τις εκτελέσεις.
Η πορεία του ήταν κοινή με εκατοντάδες άλλους αγωνιστές που οδηγήθηκαν από εκεί στο απόσπασμα.
Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης ενεργή αντιστασιακή δράση και συνδέονταν πολιτικά με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.
Η οικογένεια βρέθηκε συνολικά στο στόχαστρο των κατακτητών και των συνεργατών τους, πληρώνοντας βαρύ τίμημα για τη αντιστασιακή δράση της.

154) Ρογανάς Γεώργιος ή Ροζάνης, που είναι το σωστό.
Με καταγωγή από τη Ζίτσα Γιαννίνων. Μέλος του ΕΑΜ. Αγωνιστής από την Πεντέλη, όπως και ο επόμενος.

155) Ρογανάς Ιωάννης ή Ροζάνης, γιός του προηγούμενου. Επονίτης. Μαθητής (ή αρτεργάτης).

156) Ρουσσόπουλος Κώστας [Ακροναυπλιώτης]
Τσαγκάρης, γεννημένος στο Ροδολίβος Σερρών το 1901. Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Σερρών στις εκλογές του 1933 με το ΕΜΕΑ. Το 1934 αντιπρόεδρος της Κοινότητας Ροδολίβου.
Ο Κώστας Ρουσόπουλος δεν ήταν ανάμεσα στους 200. Οταν ακούστηκε το όνομα ενός συντρόφου και συγκρατούμενού του, φώναξε αυτός «παρών». Και του είπε: «Ζήσε εσύ Γιώργη, έχεις οικογένεια και παιδιά, εγώ μόνο την μάνα μου έχω και τ’ αδέρφια». Και βάδισε αυτός προς το απόσπασμα, ολόρθος, στητός, τραγουδώντας. Ηταν 43 χρόνων και απ’ αυτά τα 10 τα είχε περάσει σε φυλακές και εξορίες.
Γεννημένος το 1901, μεγαλωμένος μαζί με τ’ αδέρφια του, τη Φωτεινή και τον Βασιλάκη, τον παππού μας, σε μια Ελλάδα που άλλαζε βίαια και γρήγορα.
Ήταν τσαγκάρης στο επάγγελμα, αλλά η ψυχή του δεν χωρούσε σε πάγκους και καλούπια. Και ενώ έραβε παπούτσια για τον κόσμο, έραψε στη μοίρα του ένα δρόμο πολύ μεγαλύτερο από τα χρόνια της ζωής του.
Γνήσιος κομμουνιστής, βαθιά ιδεολόγος, ήταν από εκείνους τους ανθρώπους που ο κομμουνισμός δεν ήταν απλώς ιδεολογία, αλλά τρόπος ζωής. Πίστευε στην ισότητα, στην αξιοπρέπεια, στη δικαιοσύνη. Είχε μια ψυχή που δεν λύγιζε ούτε από φυλακές, ούτε από εξορίες, ούτε από την πείνα. Η αλληλεγγύη του ήταν σχεδόν ιερή· έβαζε τον άλλον μπροστά από τον εαυτό του, χωρίς δεύτερη σκέψη. Κι αυτό το μείγμα ανιδιοτέλειας και θάρρους ήταν που τον έκανε να σταθεί όρθιος εκεί όπου άλλοι θα λύγιζαν. Ένας άνθρωπος που δεν έζησε για το «εγώ», αλλά για το «εμείς», και που απέδειξε με τη θυσία του ότι τα ιδανικά γίνονται φως μόνο όταν τα κρατάς μέχρι το τέλος.
Το 1934 το «Ιδιώνυμο» του Βενιζέλου τον εξόρισε στη Σίκινο, επειδή ήταν υποψήφιος βουλευτής Σερρών με τον συνδυασμό του Ενιαίου Μετώπου Εργατών Αγροτών. Ένα νησί που έγινε η πρώτη δοκιμασία του. Επιστρέφοντας στο χωριό εξελέγη αντιπρόεδρος της κοινότητας Ροδολίβους.
Ήταν μόλις μία βδομάδα παντρεμένος, όταν το 1936 από την δικτατορία του Μεταξά, εξορίστηκε στην Ακροναυπλία. Το 1939 βρέθηκε στην Πύλο, στην Ανάφη, κι από εκεί πάλι στην Ακροναυπλία. Η ζωή του έγινε αγώνας και η αντοχή του πίστη· μια σιωπηλή μαρτυρία πως υπάρχουν άνθρωποι που δεν παζαρεύουν την ψυχή τους, ακόμη κι όταν τους το ζητά η Ιστορία.
Στην επιστολή που έστειλε στη γυναίκα του από την Ακροναυπλία, έγραψε.
"Αθανασία, εγώ δεν υπογράφω. Πίσω δεν πρόκειται να γυρίσω. Κοίτα να φτιάξεις τη ζωή σου και να με ξεχάσεις."
Άντεξε τις στερήσεις, την πείνα, το ξύλο, το κρύο, πειθαρχικές ποινές και κακουχίες. Πέρασε συνολικά 10 χρόνια στην εξορία. Μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι και εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής με άλλους 199 κομμουνιστές την 1η Μαΐου του 1944.
Πολλά χρόνια μετά, ο συγχωριανός του Νίκος Εξιόγλου όντας οδηγός στο εκδρομικό λεωφορείο του Γυμνασίου Ροδολίβους επισκέφτηκε την Κοζάνη. Ένας γεράκος έξω απ’ τον φούρνο του, βλέποντας την πινακίδα "Ροδολίβος" τον ρωτάει…
"- Απ’ το Ροδολίβος Σερρών είστε παλικάρι; Eναν Ρουσόπουλο Κώστα τον ήξερες;
– Τον ήξερα μπάρμπα.
– Αχ παλικάρι, άμα ζω εγώ σήμερα σ’ αυτόν το χρωστάω. Πες στη οικογένειά του πώς όταν φώναξαν το όνομά μου να πάω στο απόσπασμα βγήκε αυτός μπροστά και είπε ‘παρών’.
"Ζήσε εσύ Γιώργη, έχεις οικογένεια και παιδιά, εγώ μόνο την μάνα μου έχω και τ’ αδέρφια."
Γι’ αυτό και στα αρχεία με τα ονόματα υπήρχε ασάφεια για το αν λέγεται Γιώργος ή Κώστας και ήταν γραμμένος ως αρτεργάτης.

157) Σαββόπουλος Σάββας Του Κώστα. [Ακροναυπλιώτης]
Εργάτης μεταλλουργός. Πρόσφυγας, καταγόταν από την Καλλικράτεια Αν. Θράκης και γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1913. Από μαθητής του Γυμνασίου γίνεται μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας στη Βέροια. Στη γ’ τάξη του Γυμνασίου Θεσσαλονίκης αποβάλλεται οριστικά για την κομμουνιστική του δράση. Από τότε δουλεύει ως εργάτης μεταλλουργός. Οργανώνει το συνδικάτο μεταλλουργών και ιδρύει το σωματείο Κλινοποιών του οποίου εκλέγεται πρόεδρος. Στέλεχος της ΟΚΝΕ, του ΚΚΕ και του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Το 1935 εκτοπίζεται για ένα χρόνο στην Ανάφη. Τον Ιούλιο του 1937, συλλαμβάνεται, βασανίζεται στην Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, και μεταφέρεται στην Ακροναυπλία.
Στο σημείωμα, πριν την εκτέλεσή του γράφει: «Ας μάθει όλη η Ελλάδα, πως ούτε στιγμή δε χάσαμε την πίστη στην τελική νίκη της Σοβιετικής Ενωσης... Καμιά δύναμη δε θα μπορέσει να τσακίσει το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ θα νικήσει. Καλώ τον αδελφό μου, με σκληρή δουλειά να προσπαθήσει να ξεπλύνει το κακό που έκανε με τη δήλωση και την αδελφούλα μου να πάρει τη θέση μου στο ΚΚΕ».

158) Σακκάς Κώστας Του Χρήστου. [Ακροναυπλιώτης]
Κουρέας. Από την Ήπειρο. Στέλεχος του ΚΚΕ. Το ’35 στον Άϊ Στράτη.

159) Σαμόπουλος Γεώργιος Ή Σταμόπουλος. [Ακροναυπλιώτης] Από τη Μυτιλήνη.

160) Σαντομοίρης Φώτης [Ακροναυπλιώτης]
Μουσικός, βολιστής. Από τις Σέρρες ή Δράμα.

161) Σερδερίδης Κοσμάς [Ακροναυπλιώτης]
Αγρότης. Γεννήθηκε το 1905 στην Αργυρούπολη Πόντου. Το 1918 ήλθε πρόσφυγας στο Γερακαριό Κιλκίς. Μέλος του ΚΚΕ. Από νέος πήρε μέρος στο αριστερό κίνημα και το 1930, με το «ιδιώνυμο», εξορίστηκε στη Σαντορίνη για δύο χρόνια. Τον Απρίλη του 1937 πιάστηκε και εξορίστηκε στην Φολέγανδρο, και, αργότερα, μεταφέρεται στην Ακροναυπλία.

162) Σκλάβαινας Στέλιος [Ακροναυπλιώτης]
Από τη Σίφνο. Κάτοικος Ν. Κόσμου Αττικής. Τυπογράφος. Επιφανές στέλεχος του ΚΚΕ προπολεμικά, που αργότερα διαγράφηκε, βουλευτής, γνωστός από το σύμφωνο Σοφούλη – Σκλάβαινα του 1936.

163) Σουκατζίδης Ναπολέων [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε στις 11-12-1909 στα Μουδανιά της Μ. Ασίας από γονείς δασκάλους. Η οικογένειά του βρέθηκε από την Προύσα στο Αρκαλοχώρι της Κρήτης το 1922. Φοίτησε στην Εμπορική Σχολή του Ηρακλείου και εργάστηκε ως λογιστής και αλληλογράφος στο εργοστάσιο της εταιρείας «Μίνως» στην Ιεράπετρα. Στέλεχος του ΚΚΕ, πρόεδρος των Εμποροϋπαλλήλων Ηρακλείου. Πιάστηκε στις 6-6-1936 και εξορίστηκε στον Άϊ Στράτη, και μετά ένα χρόνο στην Ακροναυπλία. Ηγετική μορφή των Ακροναυπλιωτών, εκτελούσε χρέη διερμηνέα στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες ότι την ημέρα της εκτέλεσης ο διοικητής Φίσερ πρότεινε σ’ αυτόν και τον Αντ. Βαρθολομαίο να παραμείνουν στο στρατόπεδο, αλλά αυτοί αρνήθηκαν.

Τα τρία σημειώματα που άφησε:
Στον πατέρα του: «Πατερούλη. Πάω για εκτέλεση. Νάσαι περήφανος για τον μονάκριβο γιό σου. Ν’ αγαπάς, να λατρεύεις την κορούλα σου και την αδελφούλα μου. Κ’ οι δυο μεγάλοι άνθρωποι. Γεια. Γεια πατερούλη. Ναπολέων».
Στην αρραβωνιαστικιά του: «Η τελευταία μου σκέψη μαζί σου. Θα ‘θελα να σε κάμω ευτυχισμένη. Ν’ αγαπάς πολύ το μπαμπά και την αδελφούλα μου. Να βρεις σύντροφο της ζωής σου άξιό μου και άξιό σου. Γεια χαρά. 1-5-44. Ναπ. Σουκατζίδης. Υ.Γ. Κάτι ενθύμια θα σου δώσει ο Ζήσης».
Στην αδελφή του: «Αδελφούλα. Πάω για εκτέλεση. Σε λάτρευα πολύ όπως λάτρευα και το γυναικούλι μου. Δεν μπόρεσα να σας κάμω ευτυχισμένους. Λίγη αγάπη στο μπαμπά όσο να ζη. Γεια σου. Γεια σου λατρευτή μου αδελφούλα».

164) Σόφης Δημήτριος Επονίτης.
Από την Πεντέλη. Μαθητής. Αυτό το σημείωμα άφησε πριν την εκτέλεσή του:
«Χαίρετε φίλοι. Εκδίκηση. Μάνα μη λυπάσαι. Χαίρε μάνα. Δημήτρης Σόφης».

165) Σόφης Χρήστος Επονίτης.
Από την Πεντέλη. Πιθανόν αδελφός του προηγούμενου.
Σημ.: Σε άλλες πηγές αναφέρεται και τρίτος με το ίδιο επώνυμο, Σόφης Ανδρέας. Ο Γ. Κουβάς γράφει ότι προσπάθησε να εξακριβώσει αν ο Ανδρέας Σόφης είναι πατέρας των δύο αδελφών, αλλά δεν βρήκε άκρη. Στο ηρώο της Παλαιάς Πεντέλης πάντως είναι γραμμένα τα ονόματα των Δημήτρη και Ανδρέα Σόφη.
Η Ιωάννα Τσάτσου, που υπηρετούσε στην Αρχιεπισκοπή, γράφει στο βιβλίο της:
«Μια μητέρα απ’ την Πεντέλη βρήκε το σακάκι του γιού της. Το αγκάλιασε και το κρατούσε σφιχτά πνιγμένη με τα δάκρυά της. Έπειτα σαν μπόρεσε να κοιτάξει γύρω της, πήρε το μάτι της κάποιο ρούχο του πιο μικρού κρατούμενου παιδιού της. Την μεταφέρανε αναίσθητη».

166) Σούλας Χρήστος [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε το 1912 στην Τσερκοβίτσα της Β. Ηπείρου. Αρτεργάτης και ξυλουργός. Αρχειομαρξιστής, αργότερα μέλος των τροτσκιστικών ΟΚΔΕ και ΕΟΚΔΕ. Συνδικαλιστής, γραμματέας του Συνδικάτου Αρτεργατών Πειραιά. Υπεύθυνος έκδοσης της εφημερίδας της ΟΚΔΕ ‘Εργατική Πρωτοπορία’. Στα τέλη του 1936 συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στην Ανάφη και μετά στην Ακροναυπλία.

167) Σπυρίδης Γεώργιος [Ακροναυπλιώτης].
Σιδηροδρομικός. Στέλεχος του ΚΚΕ και του Συνδικάτου Σιδηροδρομικών. Κάτοικος Αθήνας. Το 1935 εξόριστος στην Ανάφη, μετά στην Ακροναυπλία.

168) Στάθης Ιωάννης Του Κώστα [Ακροναυπλιώτης].
Αγρότης (ή δάσκαλος). Από τα Σέρβια Κοζάνης. 32 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ.

169) Σταμούλης Βασίλειος Του Αναστασίου. [Ακροναυπλιώτης].
Γιός πολυμελούς οικογένειας, γεννήθηκε το 1911 στη Ζίτσα Γιαννίνων, όπου και φοίτησε στο δημοτικό σχολείο και στο σχολαρχείο. Το 1928 πήγε στην Αθήνα και έμαθε την τέχνη του τυπογράφου, επάγγελμα το οποίο άσκησε αρχικά στα Γιάννινα, στην εφ. "Ηπειρωτικός Αγών" και στη συνέχεια στην Αθήνα, στον Ριζοσπάστη, ενώ φαίνεται πως ασχολήθηκε παράλληλα και με τη δημοσιογραφία. Μέλος του ΚΚΕ.

170) Σταύρου Σπύρος

171) Στρατής Αλμπέρτος [Ακροναυπλιώτης]
Αλλού Εσδρατή Αλμπέρτος, που είναι το σωστό. Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη. Τσαγκάρης.

172) Συνοδινός Απόστολος [Ακροναυπλιώτης]
Ξυλουργός. Πρόσφυγας, γεννήθηκε στην Πάνορμο της Μ. Ασίας το 1908. Κάτοικος Σερρών. Στέλεχος του ΚΚΕ. Γραμματέας της Περιφερειακής Κομματικής Οργάνωσης Δράμας του ΚΚΕ. Το 1936 με το κίνημα της Δράμας δεν μπόρεσε να ξεφύγει, τον έπιασαν και τον έστειλαν στις φυλακές της Ακροναυπλίας.

173) Ταλαίπωρος Ηλίας Αγρότης. Από τον Παγώνδα Σάμου.

174) Ταμπάνος Βασίλειος Ή Ταμιζόνος ή Φίλιππος. Του Θεοδόση. [Ακροναυπλιώτης]
Ιδιωτικός υπάλληλος. Από τη Λευκάδα. 51 χρόνων. Στέλεχος του ΚΚΕ. Από πολύ νέος ασπάστηκε τις ιδέες του κομμουνισμού και ανέπτυξε δράση στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Το 1932 εξορίστηκε στον Άϊ Στράτη. Όταν απολύθηκε, εργάστηκε στον Ριζοσπάστη. Το 1936 η δικτατορία του Μεταξά τον εξόρισε στην Ανάφη για ένα χρόνο. Μετά μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία και στην Πύλο.

175) Τζανετής Χρήστος [Ακροναυπλιώτης]

176) Τζίμος Ανδρέας

177) Τζοάνος Περικλής [Ακροναυπλιώτης] Τσαγκάρης. Από την Καβάλα.

178) Τζωρτζάτος Κώστας [Ακροναυπλιώτης]
Οικοδόμος ή ξυλουργός. Γεννήθηκε στη Σάμη Κεφαλονιάς το 1907. Κάτοικος Πάτρας. Υποψήφιος βουλευτής Αχαΐας το 1935 με το ΕΜΕΑ.

179) Τούμπας Θανάσης
Σπουδαστής του Πολυτεχνείου. Στέλεχος της ΕΠΟΝ. Ανιψιός του ναυάρχου Τούμπα.

180) Τούρπας Παναγιώτης [Ακροναυπλιώτης]
Από το Σουφλί. Υπάλληλος του ΟΣΕ και μετά δάσκαλος. Στέλεχος του ΚΚΕ. Υποψήφιος βουλευτής Έβρου το 1935 με το ΕΜΕΑ και το 1936 με το Π.Μ. Στις 20-8-1935 συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στην Ανάφη. Αργότερα, έγκλειστος στην Ακροναυπλία.

181) Τσαλίκης Τάσος [Ακροναυπλιώτης]
Ο Τάσος Τσαλίκης γεννήθηκε στην Αργαλαστή το 1911 και ήταν το πρώτο από τα πέντε παιδιά της οικογένειας του Γιάννη και Ζωής Τσαλίκη. Είχε άλλα 4 αδέρφια: την Χαϊδούλα, την Μαρία, την Κατίνα και τον Αποστόλη που πήρε μέρος στην Εθνική αντίσταση ως μαχητής του ΕΛΑΣ και στην συνέχεια ως μαχητής του ΔΣΕ και πέθανε στην Τασκένδη.
Τις διδασκαλικές του σπουδές έκανε στο Τριτάξιο Διδασκαλείο της Λαμίας όπου εγγράφηκε το 1928 και αποφοίτησε το 1931. Εκεί ήρθε σε επαφή με τις σοσιαλιστικές και μαρξιστικές ιδέες και με τις ιδεολογικές και παιδαγωγικές κληρονομιές και κατακτήσεις του «Παιδαγωγικού Ομίλου». Την ίδια εποχή (1929) εμφανίζεται και η «αριστερή Παράταξη» των δασκάλων που εξελίσσεται σε μια δυναμική παράταξη με μεγάλη επιρροή στους κόλπους της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας (ΔΟΕ). Από τα χρόνια του Διδασκαλείου ο Τσαλίκης οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ και ανέπτυξε δράση οργανώνοντας μαθητικά συσσίτια και άλλες εκδηλώσεις. Η δράση του και οι ιδεολογικές του απόψεις μάλιστα ανάγκασαν τον Σύλλογο των καθηγητών να ασχοληθεί ιδιαίτερα με την περίπτωσή του σε σχετικές συνεδριάσεις, αλλά και να μπει στο στόχαστρο των διωκτικών αρχών. Είναι η εποχή του «Ιδιώνυμου» και των διώξεων, ειδικά των δημοσίων υπαλλήλων. Μετά την αποφοίτησή του εργάστηκε πρώτα στα «Ηνωμένα Εκπαιδευτήρια» στο Βόλο, έπειτα στο χωριό Μπιρ (σημερινή Καλλιθέα λίγο έξω από το κεφαλοχώρι της Αργαλαστής) και έπειτα στο Δημοτικό σχολείο Αργαλαστής. Εκτός τη δράση του στο Διδασκαλείο, άρθρα του με εκπαιδευτικό-κοινωνικό περιεχόμενο δημοσίευε η βολιώτικη εφημερίδα «Λαϊκή Φωνή».
Συνελήφθη από την δικτατορία του Μεταξά και εξορίσθηκε. Ο Τσαλίκης εξορίστηκε αρχικά στον Αη Στράτη και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Εκεί, θα μείνει στον 2ο θάλαμο των «διανοουμένων» και θα γνωριστεί με τον Δημήτρη Γληνό, που μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία από την Ανάφη στις 7/5/37. Ο Γληνός, για όσο χρόνο έμεινε εκεί (ως τον Μάιο του 1938) ανέλαβε την οργάνωση και καθοδήγηση μορφωτικών δραστηριοτήτων δίνοντας με την παρουσία του την ανάλογη αίγλη και κίνητρο για συμμετοχή σε όλους τους εγκλείστους. Ο Τσαλίκης είχε αναλάβει τα μαθήματα των Ελληνικών. Στην Ακροναυπλία ο Τσαλίκης έμεινε μέχρι τον Σεπτέμβρη του 1942. Τότε, οι Ιταλικές αρχές, έχοντας σχεδιάσει το κλείσιμο των φυλακών άρχισαν τις μεταγωγές των κρατουμένων. Η πρώτη μεταγωγή 50 κρατουμένων έγινε στις 14/9/42. Απ’ αυτούς, οι 25, μεταξύ αυτών και ο Τσαλίκης, οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο Τρικάλων και οι υπόλοιποι στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Λάρισας. Στο στρατόπεδο των Τρικάλων έμειναν μέχρι τον Μάιο του ’43 επειδή οι Ιταλοί, λόγω της αυξανόμενης απειλής των ανταρτών και της γειτνίασης της πόλης με τον Κόζιακα, έκλεισαν το στρατόπεδο και μετέφεραν τους κρατούμενους στη Λάρισα.
Στο στρατόπεδο της Λάρισας ο Τσαλίκης έμεινε από τις 18 Μαΐου ’43 έως τον Αύγουστο ’43, οπότε και μεταφέρθηκε για το Χαϊδάρι, όπως μας πληροφορεί ο ερευνητής Γιάννης Κονιόρδος από την Αργαλαστή.
Λίγες μέρες αφότου πήγε στη Λάρισα στις 5 Ιουνίου ’43 είδε να παίρνουν τους 106 συγκρατούμενούς του που εκτέλεσαν οι Ιταλοί στο Κούρνοβο, ως αντίποινα για την ανατίναξη αμαξοστοιχίας από τον ΕΛΑΣ. Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία, όσο καιρό ήταν έγκλειστος στη Λάρισα έγιναν κάποιες ενέργειες αποφυλάκισής του, αλλά ο ίδιος αρνήθηκε σε προνομιακή μεταχείριση απαντώντας «ή όλοι ή κανένας». Από κει κι έπειτα η ιστορία τού επιφύλαξε να ακολουθήσει και τους υπόλοιπους συγκρατούμενούς του στον τοίχο του Σκοπευτηρίου την Πρωτομαγιά του 1944.

182) Τσερμέγκας Μιχάλης [Ακροναυπλιώτης]
Γεννήθηκε στο χωριό Μαυράτο της Ικαρίας το 1912 και ήταν το πέμπτο παιδί οικογένειας αγωνιστών. Στα 1929 είναι οργανωμένο μέλος της ΟΚΝΕ μαθητής ακόμα. Υπήρξε διαφωτιστής των οργανώσεων της νεολαίας και τελείωσε το Γυμνάσιο Αγίου Κηρύκου το 1930.
Άριστος μαθητής, δραστήριος, ανήσυχος, αγαπούσε πολύ το διάβασμα. Το 1934 οργανώνεται στο ΚΚΕ.
Το 1935 γυρίζοντας από το στρατό, δούλευε μαζί με άλλους εργάτες, σε συνεργείο που έφτιαχνε τον παραλιακό δρόμο προς το χωριό Ξυλοσύρτη και προς Θέρμα.
Οι εργάτες δούλευαν 12ωρο με χαμηλό μεροκάματο. Ο εργολάβος του έργου τους άφηνε απλήρωτους μέρες και μήνες. Ο Μιχάλης με το Γιώργο Πασβάνη, από το χωριό Οξέ, οργάνωσαν σε σωματείο τους εργάτες του έργου και έκαναν την πρώτη μεγάλη απεργία διεκδικώντας: Καλύτερες συνθήκες δουλειάς, οχτάωρη εργασία, πληρωμή των μεροκάματων που τους χρωστούσαν. Το έργο σταμάτησε πολύ καιρό γιατί οι εργάτες ήταν αποφασισμένοι.
Στα πανηγύρια του νησιού υπήρχε κουτί που συγκεντρώνονταν χρήματα για να ενισχύσουν τους απεργούς. Υπήρχε η «εργατική βοήθεια» είχε όμως διαλυθεί με δικαστική απόφαση το 1930, αλλά συνέχιζε να υπάρχει με άλλα ονόματα όπως «εργατική κοινωνική αλληλεγγύη» που ιδρύθηκε το 1933.
Αρχές του καλοκαιριού του 1936 με την επανέναρξη των εργασιών του έργου κι αφού δεν έχουν ικανοποιηθεί τα αιτήματα των εργατών, έχουμε νέες κινητοποιήσεις.
Προκηρύσσεται νέα απεργία που κράτησε πολλές μέρες και ανάγκασε την εργοδοσία να ικανοποιήσει τα αιτήματα τους. Τότε οπλισμένοι χωροφύλακες συλλαμβάνουν το διοικητικό συμβούλιο του σωματείου. Είχε μεσολαβήσει η δικτατορία του Μεταξά. Ο Μιχάλης Τσερμέγκας και ο Γιώργος Πασβάνης εξορίζονται στον Αι Στράτη. Από εκεί στην Ακροναυπλία. Τον Μ. Τσερμέγκα τον μετέφεραν στο Χαϊδάρι. Εκτελούσε χρέη νοσοκόμου στο στρατόπεδο. Μπήκε στην Επιτροπή του στρατοπέδου και παρά την καθημερινή του απασχόληση κατάφερε να μάθει 4 ξένες γλώσσες. Το 1940 αρνήθηκαν όπως και σε άλλους έγκλειστους να αποφυλακιστούν, ώστε να στρατευθούν εναντίον των κατακτητών στον πόλεμο που ακολούθησε.
Την Πρωτομαγιά του 1944 μαζί με τους άλλους 199 ανάμεσά τους και 2 ακόμα παιδιά από την Ικαρία, τον Γιώργο Κρόκο από το Στελί και τον Γιώργο Πίτακκα από το Φραντάτο, οδηγούνται στο θυσιαστήριο της λευτεριάς. Έδωσαν τη ζωή τους για ανώτερα ιδανικά, για το δίκιο του λαού.

183) Τσίκας Αλέξανδρος [Ακροναυπλιώτης]
Γιός του δασκάλου – λόγιου Μάνθου Τσίκα, γεννήθηκε στο Γραμμένο Γιαννίνων το 1909. Αφού φοίτησε δύο χρόνια στο Γυμνάσιο στα Γιάννινα, διέκοψε τις σπουδές του και έγινε τσαγκάρης. Αργότερα άνοιξε δικό του κατάστημα στο χωριό και το 1935 στην Αθήνα. Στέλεχος του ΚΚΕ. Με την δικτατορία του Μεταξά στάλθηκε εξόριστος στη Σίφνο, και αργότερα στην Ακροναυπλία.

184) Τσίρκας Κώστας Του Γιώργου. [Ακροναυπλιώτης]
Δάσκαλος. Γεννήθηκε το 1906 στα Πράμαντα Γιαννίνων. Το 1926 τελείωσε το μονοτάξιο Γυμνάσιο Γιαννίνων και διορίστηκε δάσκαλος στο χωριό Ψέλτσκο (Κυψέλη) Καστοριάς. Το 1930 μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου παράλληλα με την εργασία του γράφτηκε και στη Νομική Σχολή. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής, πρόεδρος του Συλλόγου των προοδευτικών δασκάλων ‘Αναγέννησις’.
Μετά την δικτατορία του Μεταξά τέθηκε σε διαθεσιμότητα, συμμετείχε στο "Αντιδικτατορικό Κίνημα Μακεδονίας" και ήταν συντάκτης της εφημερίδας "Αντιδικτατορικό Μέτωπο". Πιάστηκε με προδοσία στις 6-5-1938, μαζί με άλλους 75 υπαλλήλους και μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία.
Πριν εκτελεστεί άφησε τρία χαρτάκια. Ένα πέταξε δεμένο σε μαντίλι. Ένα βρέθηκε στο σακάκι του και ένα στην κουβέρτα του.
Στο πρώτο που απευθύνεται στον λαό έγραφε: «Πρωτομαγιά. Γεια σας όλοι. Πάμε στη μάχη. Κώστας Τσίρκας. 1-5-44».
Στο δεύτερο, για τους συγγενείς του, έγραφε: «Γεια και χαρά. Σας φιλώ όλους με πολλή αγάπη. Κώστας Τσίρκας. Μάρνη 52 Αθήνα».
Και στο τρίτο για τη γυναίκα του και τον γιό του: «Κατίνα, Γεωργούλη. Σας φιλώ με αγάπη. Κώστας Τσίρκας. Μάρνη 52».

185) Τσολιάκος Ιωάννης [Ακροναυπλιώτης]

186) Υψηλάντης Κώστας [Ακροναυπλιώτης]

187) Φάβας Κώστας [Ακροναυπλιώτης] Αγρότης. Υποψήφιος βουλευτής Ξάνθης στις εκλογές του 1936 με το Π.Μ.

188) Φερετόπουλος Νώντας Ή Νικήτας. [Ακροναυπλιώτης]

189) Φεφές Απόστολος [Ακροναυπλιώτης]
Δικηγόρος. Από την Πάτρα. Πιάστηκε από τους Ιταλούς τον Ιούλη του 1941 με βάση καταστάσεις ονομάτων που είχε παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση στους κατακτητές και κλείστηκε στη φυλακή. Το 1943 κρατούμενος στη Λάρισα (προηγουμένως πιθανότατα στο Ναύπλιο). Σημ.: Ο Φλούντζης τον έχει Ακροναυπλιώτη, χωρίς να διευκρινίζει πότε κρατήθηκε εκεί.

190) Φιλόπουλος Ανέστης [Ακροναυπλιώτης]

191) Φουντής Στέφανος Του Νίκου. [Ακροναυπλιώτης]
Μηχανολόγος – ηλεκτρολόγος. Γεννήθηκε στον Μανταμάδο Λέσβου το 1908. Σπούδασε στη Γάνδη του Βελγίου με υποτροφία. Στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. Το 1936 συλλαμβάνεται και στέλνεται στην Ανάφη, και από εκεί στην Ακροναυπλία

192) Φωκάς Ιωακείμ 17 χρόνων, μαθητής.

193) Χάλαρης Γεώργιος
Από το μπλοκ «15» του στρατ. Χαϊδαρίου (απομόνωση). Γεννήθηκε το 1916 στην Αθήνα. Πιάστηκε στα τέλη του 1942 σε μπλόκο από τους Γερμανούς στη συνοικία Αγ. Ιωάννη Ρέντη.

194) Χαρίτος Χρήστος [Ακροναυπλιώτης]
Καπνεργάτης. Από τον Πειραιά. Στέλεχος του ΚΚΕ.

195) Χατζηχρήστος Χρήστος [Ακροναυπλιώτης]
Αρχειομαρξιστής, συνδικαλιστής στο Συνδικάτο τσαγκάρηδων, μέλος του ΚΑΚΕ. Το 1937 συνελήφθη, στάλθηκε στη Γαύδο και μετά στην Ακροναυπλία. Τσαγγάρης το επάγγελμα, πασίγνωστος στο τσαγκαριό της ΑΘήνας και του Πειραιά για την επαναστατική του δράση, οργάνωσε και καθοδήγησε δεκάδες απεργίες των τσαγκαράδων και με αυτή του τη δράση επιβλήθηκε στη συνείδησή τους, τον αγάπησαν καί τον λάτρεψαν σαν ηγέτη τους.
Συμμετείχε ενεργά, χωρίς ούτε μιας ώρας διακοπή, σ’ όλους τους αγώνες του Κόμματός μας, όπως και σαν υποψήφιο στις εκλογικές του καθόδους.
Φυλακίστηκε και εξορίστηκε πριν τη 4η Αυγούστου κατ’ επανάληψη. Στις 10-1-37 πιάστηκε από τους χαφιέδες του Μανιαδάκη. Στάλθηκε διαδοχικά στη Γαύδο, Ακροναυπλία, Χαλκίδα, Στρατόπεδα Τρικάλων και Λαρίσσης και τελικά στο Χαιδάρι. Η βαθειά του Μαρξιστική κατάρτηση, η πίστη του στην προλεταριακή επανάσταση και η ιδεολογική υπεροχή το επέβαλε και σ’ αυτούς τους πολιτικούς αντιπάλους του. Την Πρωτομαγιά του 44. ο Χατζηχρήστος ...... (αδύνατο να διαβάσω...) 200 για εκτέλεση. Τότε μίλησε για τελευταία φορά στο Χαιδάρι, βαδίζοντας προς το θάνατο με ψηλά το κεφάλι και σηκωμένη τη γροθιά και είπε:
«Σύντροφοι! Στο Ενιαίο μέτωπο της κεφαλαιοκρατίας μόνο ένα μέτωπο πρέπει ν’ αντιτάξουμε, το Ταξικό Επαναστατικό Μέτωπο Πάλης. Αυτό, και μόνο αυτό θα συντρίψει την Κεφαλαιοκρατική αντίδραση και θα γκρεμίσει το σάπιο καθεστώς της. Ζήτω ο Κομμουνισμός. Ζήτω η νέα επαναστατική Μαρξιστική Διεθνής. Ζήτω το Κομμουνιστικό Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδας».

196) Χατζόπουλος Φώτιος

197) Χατζόπουλος Νίκος

198) Χριστακόπουλος Δημήτριος (Διομήδης) ου Διονυσίου. [Ακροναυπλιώτης]
Ο Χριστακόπουλος Δημήτρης - Διομήδης, γεννήθηκε το 1904 ή 1905, στην Ζαχάρω Πύργου. Από την ηλικία των 12 ετών ο πατέρας του τον έδιωξε από το σπίτι λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων κι έτσι κατέληξε στη Μεσσηνία. Γνώρισε και παντρεύτηκε την Ευδοκία Καρακατσάνη, Μικρασιάτισσα προσφυγοπούλα από την Σμύρνη και έκανε μαζί της 4 παιδιά. Ήταν κομμουνιστής και συνδικαλιστής, γραμματέας της οινοπνευματοποιϊας Ζαν Κερού, όπου δούλευε σαν εργοδηγός, βαρελάς. Μάλιστα ο Γερμανός Διοικητής του στρατόπεδου Χαϊδαρίου του είχε ζητήσει να του φτιάξει ένα μικρό βαρελάκι.
Εξορίστηκε στην Ακροναυπλία από την Μεταξική δικτατορία, ενώ στις 23 Απριλίου 1942 μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Λαρίσης και στη συνέχεια στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου και εκτελέστηκε την 1η Μάη του 1944 στην Καισαριανή. Από τον Ερυθρό Σταυρό μας ενημέρωσαν μετά την εκτέλεση του ότι από τα βασανιστήρια και το πολύ ξύλο είχε χάσει την ακοή του.
Την είδηση της εκτέλεσης του την έμαθε η οικογένειά του μια μέρα μετά, όπου από μαρτυρία του γιού του λίγες μέρες μετά τους έστειλαν τα ρούχα του και τα πράγματά του. Η γυναίκα του μόλις είδε το δέμα λιποθύμησε κι έτσι το άνοιξε ο γιος του, όπου μέσα στα ρούχα του βρήκε μια φωτογραφία της γυναίκας του με τη μικρή του κόρη που είχε τζάμι και ήταν κολλημένη με μονωτική ταινία. Επάνω έγραφε: "Δημήτρης Χριστακόπουλος 1 Μάη ΄44, μας πάνε για εκτέλεση".

199) Χρυσάφης Νικόλαος [Ακροναυπλιώτης]
Βυρσοδεψεργάτης. Από το Καρλόβασι Σάμου. Στέλεχος του ΚΚΕ, συνδικαλιστής, μέλος του Σωματείου Βυρσοδεψών ‘Άγιος Παντελεήμων’. Το 1932 φυλακίστηκε με τον «ιδιώνυμο» και το σωματείο διαλύθηκε. Μετά την αποφυλάκισή του πρωτοστάτησε στην ίδρυση νέου σωματείου με την επωνυμία ‘Αναγέννηση’

200) Χυτήρης Κώστας Του Σπύρου. [Ακροναυπλιώτης].
Γεννήθηκε στο χωριό Κουραμάδες Κέρκυρας το 1906. Δάσκαλος στην Ξάνθη. Στέλεχος του ΚΚΕ. Μέλος του ΔΣ της ΔΟΕ. Εργάστηκε στο "Διδασκαλικό Βήμα".

-------------------------------------------

Οπως γράφει ο Κώστας Βάρναλης στο ποίημά του «Πρωτομαγιά 1944»:

...Κι αν πέσανε για το λαό, νικήσαν οι προδότες,
που τώρα εδώ κατάχρυσοι περνούν και μαγαρίζουν,
και τώρα πιο τους μάχονται και τους ξανασκοτώνουν!

Σιχαίνεσαι τους ζωντανούς; Μην κλαις τους σκοτωμένους!

Απ' τα ιερά τους κόκκαλα, πρώτη του Μάη και πάλι,
θα ξεπηδήσει ο καθαρμός κ' η λεφτεριά του ανθρώπου.
Κ' είναι χιλιάδες στην Ελλάδα όμοιοι Πανάγιοι Τάφοι.

Ενώ ο Γιάννης Ρίτσος στο «Σκοπευτήριο της Καισαριανής» θα μας θυμίζει παντοτινά την ορμήνια τους...

Εμείς μερτικό δε ζητήσαμε. Τίποτα. Μόνον θυμηθείτε το:
Αν η ελευθερία δε βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας
εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας

(Οποιος συναγωνιστής έχει πρόσθετες πληροφορίες να μας στείλει, στο email info@ethniki-antistasi-dse.gr, Ευχαριστούμε…)