Η Εθνική Αντίσταση στην Δυτική Μακεδονία



Εισαγωγή:
Ο χώρος της δυτικής Μακεδονίας παρουσιάζεται ιδιαίτερα διασπασµένος καθ’ όλη τη διάρκεια της κατοχής, καθώς η οικονοµική, κοινωνική και πολιτική συνοχή (ήδη αποδυναµωµένη από την περίοδο του Μεσοπολέµου) πλήττεται σε οριακό βαθµό.
Οι αρχές κατοχής θα προσπαθήσουν να εκµεταλλευτούν προς όφελος τους, και σε µεγάλο βαθµό θα το πετύχουν, τις προϋπάρχουσες διαφορές µεταξύ των διαφορετικών πληθυσµιακών οµάδων που ζούσαν στη δυτική Μακεδονία.
Η ανάπτυξη της αντίστασης και ιδιαίτερα της εαµικής θα αλλάξει τα δεδοµένα και το ΕΑΜ θα δηµιουργήσει µια νέα πραγµατικότητα στις απελευθερωµένες περιοχές. Όµως η δυτική Μακεδονία θα παραµείνει χώρος ιδιαίτερα διασπασµένος όπως δείχνουν οι συχνά ιδιαίτερα βίαιες εµφύλιες συγκρούσεις που πλήθαιναν όσο πλησίαζε το τέλος της κατοχής. Μέσα στο πλαίσιο αυτό πολλές εθνοτικές οµάδες θα συνεργαστούν µε τις κατοχικές αρχές.
Bλάχοι, σλαβόφωνοι κοµιτατζήδες (με τον όρο κοµιτατζήδες την περίοδο αυτή αναφέρονται οι σλαβόφωνοι που εντάχθηκαν στο Κοµιτάτο, οργάνωση που ίδρυσαν οι ιταλικές αρχές την άνοιξη του 1943), πόντιοι (τουρκόφωνοι κυρίως) θα έρθουν σε συνεννόηση µε τους κατακτητές, Βούλγαρους, Ιταλούς και Γερµανούς. Από την άλλη το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ θα προσελκύσουν στις τάξεις τους µέλη από ολόκληρο το φάσµα του πληθυσµού. Αναφορικά µε τους σλαβόφωνους, οι πληθυσµοί αυτοί διεκδικήθηκαν από τους Βούλγαρους κατακτητές, το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και τους Γιουγκοσλάβους παρτιζάνους. Το φθινόπωρο του 1943 το ΕΑΜ δηµιουργεί το SNOF µε σκοπό τον προσεταιρισµό των σλαβόφωνων της δυτικής Μακεδονίας. Η οργάνωση αυτή όπως και τα σλαβοµακεδονικά τάγµατα που δηµιουργήθηκαν µετά τη διάλυση της θεωρούνται αρκετά αµφιλεγόµενα, λόγω των αυτονοµιστικών τάσεων που αναπτύχθηκαν µέσα στις τάξεις τους.
Με τη λήξη του πολέµου, η περιοχή της δυτικής Μακεδονίας θα χωριστεί σε δύο ζώνες κατοχής, τη δυτική ζώνη που ήταν υπό ιταλική κατοχή και περιελάµβανε την περιοχή της Καστοριάς και την ανατολική ζώνη που ήταν υπό γερµανική κατοχή και περιελάµβανε την περιοχή της Φλώρινας, σηµαντικό συγκοινωνιακό κόµβο. Το κλίµα αβεβαιότητας και ανασφάλειας που δηµιουργήθηκε τότε προσπάθησαν να το εκµεταλλευθούν οι κατοχικές αρχές και πρώτη από όλους η βουλγαρική προπαγάνδα. Βούλγαροι αξιωµατούχοι προσπάθησαν να κερδίσουν τη συµπάθεια των σλαβόφωνων µε το να µεσολαβούν στις ιταλικές αρχές για να απελευθερώσουν αιχµάλωτους πολέµου που κατάγονταν από την περιοχή. Παράλληλα µεσολαβούν και στις γερµανικές αρχές για να αφεθούν ελεύθεροι σλαβόφωνοι που κρατούνταν σε ελληνικές φυλακές.

Μια ακόµη δραστηριότητα των Βουλγάρων είχε στόχο την εκµετάλλευση των πολύ άσχηµων οικονοµικών συνθηκών της περιοχής. Με την ίδρυση της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης και τη δράση πολλών Βουλγάρων αξιωµατικών συνδέσµων στα γερµανικά φρουραρχεία της δυτικής Μακεδονίας έγινε προσπάθεια να εγγραφούν πολλοί σλαβόφωνοι ως “Βούλγαροι” µε την παροχή προνοµίων. Με τη δήλωση βουλγαρικής εθνικότητας, οι εγγραφέντες έπαιρναν βουλγαρική ταυτότητα καθώς και λίγα τρόφιµα, κυρίως δηµητριακά καθώς και σπάνια είδη όπως σαπούνι και ζάχαρη.
Η κατάρρευση του οικονοµικού ιστού και το κλίµα φόβου και ανασφάλειας που επικρατούσε σε όλη την περιοχή µπορεί να εξηγήσει την κίνηση αυτή. Η δυσαρέσκεια των σλαβόφωνων προς τις ελληνικές αρχές και η έντονη φηµολογία από τους Βούλγαρους συνδέσµους ότι η περιοχή θα παραχωρούνταν τελικά στη Βουλγαρία, ενίσχυσε την τάση αυτή. Οι δηλώσεις βουλγαρικής εθνικότητας είχαν µάλλον ως κίνητρο την οικονοµική βοήθεια και το καθεστώς ασφάλειας που τους προσέφερε η κίνηση αυτή. Άλλωστε φαίνεται ότι όταν το οξύ επισιτιστικό πρόβληµα περιορίστηκε, οι δηλώσεις αυτές µειώθηκαν ή σταµάτησαν.

Μια αντίστοιχη προσπάθεια προσεταιρισµού των βλάχων, µε σκοπό τον έλεγχο της ορεινής περιοχής Πίνδου-Θεσσαλίας έγινε από τις ιταλικές αρχές κατοχής. Αυτές µε την παροχή προνοµίων, τη διανοµή τροφίµων και την υπόσχεση δηµιουργίας ενός αυτόνοµου “Πριγκιπάτου της Πίνδου” (που θα περιελάµβανε τµήµατα της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της δυτικής Μακεδονίας) στα πλαίσια της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας, κατάφεραν να προσεγγίσουν ένα µικρό αριθµό βλάχων. Επικεφαλής της όλης κίνησης, όργανο της οποίας ήταν η “Ρωµαϊκή Λεγεώνα”, ήταν ο Αλκιβιάδης ∆ιαµάντης που προωθούσε παράλληλα συµφέροντα των Ρουµάνων στην περιοχή.
Η κίνηση δεν βρήκε σηµαντική ανταπόκριση και ως το καλοκαίρι του 1942 η απήχηση της οργάνωσης είχε µειωθεί σηµαντικά.

Ένα ιδιαίτερο γεγονός που είχε ιδιαίτερη σηµασία για την ανάπτυξη της αντίστασης υπήρξε η απελευθέρωση στις 30 Ιουνίου 1941 27 στελεχών του ΚΚΕ από τις φυλακές Ακροναυπλίας οπού κρατούνταν από τη µεταξική περίοδο. Η απελευθέρωση των 27, η πλειοψηφία των οποίων ήταν Σλαβοµακεδόνες έγινε έπειτα από απόφαση της καθοδήγησης της κ.ο. του ΚΚΕ Ακροναυπλίας. Η καθοδήγηση έδωσε εντολή στο Νεδέλκο Παπανεδέλκο (Σλαβοµακεδόνας κοµµουνιστής που είχε απελευθερωθεί στις 12 Ιουνίου µε µεσολάβηση της Γερµανίδας συζύγου του) να µεσολαβήσει στη βουλγαρική πρεσβεία για την απελευθέρωση των Σλαβοµακεδόνων Ακροναυπλιωτών. Φαίνεται ότι οι βουλγαρικές αρχές κατοχής πίστευαν ότι θα µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν τους Σλαβοµακεδόνες κοµµουνιστές προς όφελος των δικών τους σχεδίων.
Από την άλλη το ΚΚΕ προσπάθησε να χρησιµοποιήσει αυτή τη δυνατότητα για να ανασυγκροτήσει τον εξαρθρωµένο µηχανισµό του και να επαναδραστηριοποιηθεί. Ανάµεσα στα 27 στελέχη ήταν και ο Ανδρέας Τζήµας, βλάχος από τη Σαµαρίνα, ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΛΑΣ καθώς και σηµαντικά στελέχη από τη δυτική Μακεδονία που στη συνέχεια θα πρωτοστατήσουν στην αναδιοργάνωση του κόµµατος στην περιοχή.

Η ανασυγκρότηση του ΚΚΕ και η εµφάνιση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ στην περιοχή θα µετατρέψουν την κατάσταση. Παρ’ όλα τα προβλήµατα που υπήρχαν, το ΚΚΕ θα καταφέρει να ανασυγκροτήσει το µηχανισµό του και θα παίξει πρωτεύοντα ρόλο στην οργάνωση του ΕΑΜ και του στρατιωτικού του τµήµατος, του ΕΛΑΣ. Στην περιοχή, οι συνθήκες ήταν µάλλον πιο δύσκολες στη Φλώρινα, όπου η ισχυρή παρουσία των Γερµανών έκανε τις όποιες κινήσεις ιδιαίτερα επικίνδυνες, ενώ οι συνθήκες στα νοτιοδυτικά (περιοχή Βοΐου, Γράµµου, Γρεβενών) ήταν πιο πρόσφορες για την ανάπτυξη του αντάρτικου. Σηµαντικό ρόλο επίσης στη δυσκολία ανάπτυξης της αντίστασης στην Καστοριά και στη Φλώρινα είχε η δυσπιστία πολλών σλαβόφωνων προς το ελληνικό στοιχείο, δυσπιστία που θα υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια της κατοχής.



Χρονικό της Αντίστασης:

  • Δήμος Βοΐου
  • Από το χειμώνα του '41-42 στην περιοχή Γρεβενών-Βοΐου, δημιουργήθηκαν εστίες οργανωμένων αγωνιστών, αυτές ανδρώθηκαν σε ένοπλες ομάδες μετά την πορεία της ομάδας “Αστραπή”, που αποτέλεσε την αρχή της ένοπλης δράσης του ΕΛΑΣ στην περιοχή.
    προΕΛΑΣίτικες ομάδες

  • Γρεβενά 1943
  • Στα Γρεβενά δρούσαν: το τμήμα από 30 άνδρες με τους Τασιανόπουλο Δημήτρη, Ευθυμιάδη Τηλέμαχο, Αεροβηματά και Θεοδωρόπουλο Τάσο. Το τμήμα από 35 άνδρες με τον ανθ/γό Γκανάτσιο Βασίλη (Χείμαρρο). Το τμήμα από 42 άνδρες με τους ανθ/γούς Παπαδόπουλο Ηρακλή, Τόλη Χρήστο (Προμηθέα) και τον λοχία Παπαδημητρίου Σπύρο.
    Αποφασίστηκε τη διοίκηση των τμημάτων του ΕΛΑΣ Γρεβενών να την αναλάβει ο έφεδρος υπ/γός Κυρατζόπουλος Δημήτρης (Φωτεινός), με βοηθό τον ανθ/γό Θεοχαρόπουλο Νίκο (Σκοτίδα) και τη διοίκηση των ομάδων Βοϊου, ο ανθ/γός Χοτούρας Αριστοτέλης (Αρριανός).

  • Πολυνέρι 16/1/1943
  • Στις 16 του Γενάρη του 1943, το ένοπλο τμήμα με τον Τασιανόπουλο Δημήτρη και τον ανθ/γό Θεοχαρόπουλο Νίκο επικεφαλής, με τη βοήθεια της οργάνωσης των χωριών Πολυνερίου και Αλατόπετρας, αφοπλίζουν την Υποδιοίκηση χωροφυλακής Πολυνερίου.

  • Κυδωνιές 20/1/1943
  • Στις 20 του Γενάρη του 1943 από το χωριό Κυδωνιές το ένοπλο τμήμα “Αστραπή” αποτελούμενο από 25 άνδρες υπό τη διοίκηση του υπ/γού Κυρατζόπουλου Δημήτρη-Φωτεινού και υποδιοικητή τον ανθ/γό Θεοχαρόπουλο Νίκο-Σκοτίδα, ξεκινάει νέα πορεία.
    Από τις Κυδωνιές στις 23 του μήνα πηγαίνει στη Ροδιά. Εκεί συναντάει τον υπεύθυνο καθοδήγησης του ΕΑΜ και του ΚΚΕ Φίλο Γάμα ή Σέφτελο και μαζί καταστρώνουν το τολμηρό σχέδιο δράσης. Στους κατοίκους του χωριού μίλησαν για τις αρχές και τους σκοπούς του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Πέντε νέοι με τα όπλα τους κατατάχθηκαν στην ομάδα.
    Από τη Ροδιά συνεχίζει η πορεία στα χωριά Σύδεντρο, Αμυγδαλιές, Άγιο Γεώργιο, Κιβωτός, Κοκκινιά. Και από την Κοκκινιά το απόγευμα με κεραυνοβόλα κίνηση και έφοδο η ομάδα καταλαμβάνει τη γέφυρα του Αλιάκμονα και το φυλάκιο χωροφυλακής 20 ανδρών. Τους αφοπλίζει και τους καλεί να τους ακολουθήσουν, κανείς δεν ακολούθησε.
    Με γρήγορη κίνηση, πριν πληροφορηθεί ο εχθρός, αφήνουν τη γέφυρα και το ίδιο βράδυ με τη βοήθεια της οργάνωσης του ΕΑΜ Σιάτιστας και του συνδέσμου, καταλαμβάνουν το τηλεγραφείο και αφοπλίζουν την δύναμη της Υποδιοίκησης χωροφυλακής Σιάτιστας με δύναμη 30 ανδρών, ανοίγουν τη φυλακή και απελευθερώνουν 30 κρατούμενους. Η είσοδος του τμήματος στην πόλη της Σιάτιστας, σε μια πόλη με 10.000 κατοίκους στην αρχή του 1943, σε μια περίοδο που το αντάρτικο και ο ένοπλος αγώνας μόλις έκανε τα πρώτα του βήματα, άσκησε τεράστια επίδραση σε ολόκληρη την Ελλάδα.
    Περισσότερα:Η μάχη του Φαρδύκαμπου

  • Σιάτιστα 23/1/1943
  • Το ένοπλο τμήμα “Αστραπή” αποτελούμενο από 25 άνδρες υπό τη διοίκηση του υπ/γού Κυρατζόπουλου Δημήτρη-Φωτεινού και υποδιοικητή τον ανθ/γό Θεοχαρόπουλο Νίκο-Σκοτίδα, με τη βοήθεια της οργάνωσης του ΕΑΜ Σιάτιστας και του συνδέσμου, καταλαμβάνουν το τηλεγραφείο και αφοπλίζουν την δύναμη της Υποδιοίκησης χωροφυλακής Σιάτιστας με δύναμη 30 ανδρών, ανοίγουν τη φυλακή και απελευθερώνουν 30 κρατούμενους. Η είσοδος του τμήματος στην πόλη της Σιάτιστας, σε μια πόλη με 10.000 κατοίκους στην αρχή του 1943, σε μια περίοδο που το αντάρτικο και ο ένοπλος αγώνας μόλις έκανε τα πρώτα του βήματα, άσκησε τεράστια επίδραση σε ολόκληρη την Ελλάδα.
    Περισσότερα:Η μάχη του Φαρδύκαμπου

  • Γεφύρι Πασά 23/1/1943
  • Στις 20 του Γενάρη του 1943 από το χωριό Κυδωνιές το ένοπλο τμήμα “Αστραπή” αποτελούμενο από 25 άνδρες υπό τη διοίκηση του υπ/γού Κυρατζόπουλου Δημήτρη-Φωτεινού και υποδιοικητή τον ανθ/γό Θεοχαρόπουλο Νίκο-Σκοτίδα, ξεκινάει νέα πορεία.
    Από τις Κυδωνιές στις 23 του μήνα πηγαίνει στη Ροδιά. Εκεί συναντάει τον υπεύθυνο καθοδήγησης του ΕΑΜ και του ΚΚΕ Φίλο Γάμα ή Σέφτελο και μαζί καταστρώνουν το τολμηρό σχέδιο δράσης. Στους κατοίκους του χωριού μίλησαν για τις αρχές και τους σκοπούς του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Πέντε νέοι με τα όπλα τους κατατάχθηκαν στην ομάδα.
    Από τη Ροδιά συνεχίζει η πορεία στα χωριά Σύδεντρο, Αμυγδαλιές, Άγιο Γεώργιο, Κιβωτός, Κοκκινιά. Και από την Κοκκινιά το απόγευμα με κεραυνοβόλα κίνηση και έφοδο η ομάδα καταλαμβάνει τη γέφυρα του Αλιάκμονα και το φυλάκιο χωροφυλακής 20 ανδρών. Τους αφοπλίζει και τους καλεί να τους ακολουθήσουν, κανείς δεν ακολούθησε.
    Με γρήγορη κίνηση, πριν πληροφορηθεί ο εχθρός, αφήνουν τη γέφυρα και το ίδιο βράδυ με τη βοήθεια της οργάνωσης του ΕΑΜ Σιάτιστας και του συνδέσμου, καταλαμβάνουν το τηλεγραφείο και αφοπλίζουν την δύναμη της Υποδιοίκησης χωροφυλακής Σιάτιστας με δύναμη 30 ανδρών, ανοίγουν τη φυλακή και απελευθερώνουν 30 κρατούμενους. Η είσοδος του τμήματος στην πόλη της Σιάτιστας, σε μια πόλη με 10.000 κατοίκους στην αρχή του 1943, σε μια περίοδο που το αντάρτικο και ο ένοπλος αγώνας μόλις έκανε τα πρώτα του βήματα, άσκησε τεράστια επίδραση σε ολόκληρη την Ελλάδα.
    Περισσότερα:Η μάχη του Φαρδύκαμπου

  • Βέντζια 30/1/1943
  • Στα Βέντζια η ομάδα “Αστραπή” καταδίωξε και τους λεγεωνάριους αδελφούς Δημαρέληδες.

  • Βέντζια 1943
  • Στα Βέντζια δρούσε τμήμα 25 ανδρών με τον ανθ/γό Ζυγούρα Δημήτρη (Παλαιολόγο).

  • Καστοριά 1943
  • Στην Καστοριά δρούσε τμήμα 60 ανδρών σε ομάδες με τους ανθ/γούς Γιαννούλη Γιώργο, Κιουρτσιδάκη, Κουλούρη, Πατσιούρα και Μπασκάκη στην περιοχή Νεστορίου.

  • Σιάτιστα 4/2/1943
  • Δέκα αξιωματικοί και χωροφύλακες του σταθμού Χωροφυλακής Σιάτιστας με επικεφαλής τον υπομοίραρχο Θωμά Βενετσανόπουλο, προσχωρούν στον ΕΛΑΣ.

  • Κοζάνης-Γρεβενών 1/3/1943
  • Την πρώτη Μαρτίου το πρωί, η φάλαγγα των Ιταλικών αυτοκινήτων κινήθηκε από Κοζάνη προς Γρεβενά και όταν πια όλα τα αυτοκίνητα μπήκαν στα στενά και στον κλοιό, δόθηκε το σύνθημα της επίθεσης και της εξόρμησης και σε μια ώρα ο εχθρός υπέκυψε στα αιφνιδιαστικά και καταιγιστικά πυρά των ανταρτών και παραδόθηκε, αφήνοντας 50 αιχμαλώτους, τους υπόλοιπους νεκρούς και τραυματίες, με λάφυρα εννέα αυτοκίνητα με όλον τον οπλισμό του λόχου και το πολεμικό υλικό που μεταφέρονταν για τα Γρεβενά.

  • 6/3/1943 Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΦΑΡΔΥΚΑΜΠΟΥ
  • Τις απογευματινές ώρες 4 του Μάρτη, το Ιταλικό τάγμα Γρεβενών με δύναμη 650 ανδρών, τρία πυροβόλα και όλμους, αποφάσισε να εκστρατεύσει με στόχο να ελευθερώσει τον αιχμαλωτισμένο λόχο και να κάψει τη Σιάτιστα. Το βράδυ έφτασε στον Αλιάκμονα, κατέλαβε τη γέφυρα και διανυκτέρευσε στα γύρω υψώματα. Τα τμήματα των Γρεβενών και οι δεκαρχίες των γύρω χωριών με επικεφαλής τον ανθ/στή Παπασίμο, από την πρώτη στιγμή συνέχισαν τις μικροσυγκρούσεις και παρενοχλούσαν την ελεύθερη κίνηση των Ιταλών, επιβραδύνοντας έτσι την πορεία των Ιταλών προς τη Σιάτιστα. Τη δεύτερη μέρα, το πρωί 5 του Μάρτη, ο εχθρός έκανε σοβαρές προσπάθειες να επεκτείνει το προγεφύρωμα και να κινηθεί προς τη Σιάτιστα-Μπουγάζι, αλλά συναντά σοβαρή αντίσταση από τα τμήματα της Σιάτιστας και από τα νώτα δέχεται χτυπήματα από τα τμήματα των Γρεβενών. Παρ’ όλα αυτά είχαν προχωρήσει αρκετά. Είχαν φτάσει στη διασταύρωση των δρόμων από Κοζάνη-Γρεβενά-Νεάπολη, στα αμπέλια και στα ριζά του βουνού της Σιάτιστας. Ο εχθρός στις 5 Μαρτίου διανυκτέρευσε πάνω στο δρόμο Γρεβενών-Κοζάνης και οργανώθηκε στα γύρω υψωματάκια και ήταν βέβαιος για την εύκολη πορεία προς τη Σιάτιστα την επόμενη μέρα. Είχαν τη εντύπωση ότι οι αντάρτες διαλύθηκαν ή υποχώρησαν, δεν πίστευαν ότι θα συνεχίσουν τις συγκρούσεις για τρίτη ημέρα και πίστευαν ότι θα τους ερχόταν βοήθεια από τις γειτονικές φρουρές.
    Τις πρωινές ώρες της 6 Μαρτίου, ταυτόχρονα και την καθορισμένη περίπου ώρα, σύμφωνα με τις εντολές και τις οδηγίες του διοικητή της μάχης, τα τμήματα από όλες τις κατευθύνσεις με άλματα έφτασαν τον εχθρό στα 400 και άλλα στα 600 μέτρα και τον κύκλωσαν από ‘ολες τις πλευρές και άρχισαν εναντίον του σφοδρά πυρά. Ο εχθρός έκανε σοβαρή προσπάθεια να βγει από τη δύσκολη θέση, χρησιμοποιώντας άφθονα τα μέσα πυρός και την αεροπορία, εκτός του πυροβολικού που είχε καταστεί άχρηστο λόγο των κοντινών αποστάσεων των μαχητών από τον εχθρό. Η μάχη εξακολουθεί να είναι σκληρή και αμφίρροπη. Ο εχθρός όλο και περισφίγγεται από παντού, η θέση του από ώρα σε ώρα γίνεται πιο δύσκολη και επικίνδυνη. Παρ' όλα αυτά εξακολουθεί να βάζει εναντίον των τμημάτων μας, ελπίζοντας ότι θα έρθουν προς βοήθεια νέες δυνάμεις. Το σκοτάδι και η σύγχυση που επικρατούσε τα σκέπαζε όλα. Η επικοινωνία της διοίκησης με τα τμήματα είχε διακοπεί. Τα πυρά γενικά από 20:15 είχαν αραιώσει και στις 20:30 είχαν διακοπεί τελείως και επικρατούσε απόλυτη ησυχία. Σε λίγο ο σύνδεσμος έφερε την πληροφορία από τα τμήματα της Σιάτιστας ότι ο εχθρός παρέδωσε τα όπλα και είναι αιχμάλωτος.
    Αποτελέσματα της μάχης: 40 νεκροί και τραυματίες, 603 αιχμάλωτοι, μεταξύ των οποίων 18 αξιωματικοί με τον διοικητή τους ταγματάρχη Περόνε Πασκονέλι. Λάφυρα: όλος ο οπλισμός του τάγματος, 3 πυροβόλα των 6,5 με 300 βλήματα, όλμοι, πολυβόλα και τα μεταγωγικά του τάγματος. Απώλειες δικές μας: νεκροί 3 και 15 τραυματίες.
    Περισσότερα:Η μάχη του Φαρδύκαμπου

  • Άργος Ορεστικό 8/3/1943
  • Το Άργος Ορεστικό απελευθερώνεται από τον ΕΛΑΣ.

  • Ιεροπηγή 13/3/1943
  • Τμήματα του ΕΛΑΣ χτυπούν στο χωριό Ιεροπηγή Καστοριάς μεγάλη Ιταλική φάλαγγα. Απώλειες Ιταλών 23 νεκροί.

  • Απελευθέρωση Γρεβενών 24/3/1943
  • Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει τα Γρεβενά μετά από πολυήμερες μάχες. Είναι η πρώτη πόλη που απελευθερώνεται.

  • Ανθοχώρι Μετσόβου (22/4/1943)
  • Η μάχη στο Ανθοχώρι Μετσόβου (22/4/1943) Ο ΕΛΑΣ καταλαμβάνει την κορυφογραμμή της Πίνδου.
    Περισσότερα:Η μάχη στο Ανθοχώρι Μετσόβου

  • Μεσοποταμία 11/1/1944
  • Τμήματα της 9ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ αιφνιδιάζουν προδοτικές ομάδες, εξοπλισμένες από τις Βουλγαρικές αρχές κατοχής του Κάλτσεφ στο χωριό Μεσοποταμία Καστοριάς. Σκοτώνονται δύο, τραυματίζονται 5, ενώ άλλοι 15 αιχμαλωτίζονται από τον ΕΛΑΣ.

  • Κολοκυνθού - Ποριά 24/3/1944
  • Άλλα τμήματα της ΙΧ μεραρχίας του ΕΛΑΣ χτυπούν συμμορίες του Κάλτσεφ στα χωριά Κολοκυνθού και Ποριά Καστοριάς, προκαλώντας τους αρκετές απώλειες και συλλαμβάνοντας 6 αιχμαλώτους.

  • Κλεισούρα 5/4/1944
  • Στην Κλεισούρα Καστοριάς, τμήματα του ΕΛΑΣ Σινιάτσικου κτυπούν γερμανικά τμήματα και προδότες του Κάλτσεφ. Ο εχθρός έχει απώλειες 30 νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Σε αντίποινα την επομένη (6/4) οι κατακτητές και ντόπια όργανά τους κάνουν επιδρομή στην Κλεισούρα, καίνε 200 σπίτια και δολοφονούν 233 χωρικούς.

  • Βούρινος 6/6/1944
  • Πάνω από 1.500 χιτλερικοί κατακτητές και προδότες της ΠΑΟ ενεργού εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στο Μπούρινο. Μετά από τριήμερες μάχες υποχωρούν έχοντας 80 περίπου νεκρούς.

  • Βόρεια Πίνδος 3/7/1944
  • Πάνω από 15.000 Γερμανοί διενεργούν μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις εναντίων του ΕΛΑΣ στην Βόρειο Πίνδο. Επί 15 μέρες δόθηκαν σκληρές μάχες και ο εχθρός αναγκάστηκε να υποχωρήσει στις 22/7 με απώλειες πάνω από 700 νεκρούς και τραυματίες. Οι απώλειες του ΕΛΑΣ ήταν πάνω από 200 νεκροί και τραυματίες. Στην διάρκεια των μαχών οι Γερμανοί πυρπόλησαν 4.449 σπίτια 53 σχολεία, 25 εκκλησίες και 5.484 καλύβες και αχυρώνες. Σκότωσαν 840 μεγάλα και μικρά ζώα και άρπαξαν 3.497 μεγάλα και 27.755 μικρά ζώα.

  • Γρεβενά 22/7/1944
  • Οι Γερμανοί υποχωρούν από την Βόρεια Πίνδο. Ο ΕΛΑΣ ανακαταλαμβάνει τα Γρεβενά.

  • Πεντάβρυσο 23/7/1944
  • Έξω από το χωρίο Πεντάβρυσο κοντά στο Νεστόριο Καστοριάς, τμήματα του ΕΛΑΣ παγιδεύουν και εξοντώνουν φάλαγγα από 1.000 Ιταλούς και 300 ταγματαλήτες.

  • Άργος Ορεστικό 23/7/1944
  • Τμήματα του ΕΛΑΣ χτυπούν στο Άργος Ορεστικό τους εξοπλισμένους από τους κατακτητές εθνοπροδότες, και τους εξοντώνει όλους.

  • Αλιάκμονας 20/8/1944
  • Τμήμα του 50ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ χτυπούν σε ενέδρα φάλαγγα 250 Γερμανών στην αριστερή όχθη του Αλιάκμονα. Σκοτώθηκαν 52 Γερμανοί.

  • Πολυκέρασο 21/8/1944
  • Τμήμα της 9ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ χτυπά εξοπλισμένους του Κάλτσεφ στο Πολυκέρασο Καστοριάς. Σκοτώθηκαν 20 και πιάστηκαν αιχμάλωτοι 150.

  • Ροδίτης - Βαθύλακκος - Μεσιανή 28/8/1944
  • Συντονισμένη επίθεση τμημάτων του ΕΛΑΣ στα χωριά Βαθύλακκος, Μεσιανή και Ροδίτης Κοζάνης, όπου είχαν οχυρωθεί πάνω από 300 ΠΑΟτζήδες και Γερμανοί. Προξενήθηκαν σοβαρές απώλειες στον εχθρό με 70 νεκρούς, ενώ πάρθηκε πλούσιος οπλισμός.

  • Ροδιανή 3/9/1944
  • Τμήμα της ΙΧ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ επιτίθεται στην Γερμανική φρουρά της Ροδιανής Σιάτιστας. Μετά από μάχη όπου οι Γερμανοί είχαν 40 νεκρούς και πολλούς τραυματίες οι γερμανική φρουρά υποχώρησε στην Κοζάνη.

  • Περδίκκας 11/10/1944
  • Το πρωί της ημέρας εκείνης, μια επίλεκτη γερμανική διμοιρία αναχώρησε από τη στρατιωτική της βάση στην Πτολεμαΐδα με κατεύθυνση προς το Αμύνταιο. Οι Γερμανοί ήταν εφοδιασμένοι με ιδιαίτερα βαρύ οπλισμό, κάτι που ενίσχυε τις φήμες των κατοίκων ότι θα δρούσαν σε βάρος του τοπικού πληθυσμού, σαν αντίποινα για τη δραστηριοποίηση ομάδων του Ε.Λ.Α.Σ. στην ευρύτερη περιφέρεια.
    Για το σκοπό αυτό, μια μικρή δύναμη μόλις επτά ανδρών του Ε.Λ.Α.Σ. με επικεφαλής τον 28χρονο Ηλία Ακριτίδη, είχε διαταχθεί να εποπτεύει το σημείο και να αντισταθεί σε περίπτωση γερμανικής παρουσίας. Ωστόσο, παρά το ότι δεν ήταν ακάλυπτοι, οι επτά ελασίτες δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν τα μυδραλιοβόλα των γερμανών, με αποτέλεσμα να φονευθούν και οι επτά. Οι έξι από αυτούς (Ακριτίδης, Δημήτριος Μαυρίδης, ετών 19, Μιχαήλ Παραστατίδης, ετών 50, Γεώργιος Τσοπανίδης, ετών 38, Γεώργιος Τριανταφυλλίδης, ετών 23 και Ιωάννης Αμαραντίδης, ετών 27) ήταν κάτοικοι του γειτονικού Μεσόβουνου, ενώ ο έβδομος ήταν ένας Ιταλός αντιφασίστας μαχητής, που είχε προσχωρήσει στον Ε.Λ.Α.Σ. ονόματι Marlo.
    Οι πεσόντες τάφηκαν σε παρακείμενο χώρο του σημερινού κοιμητήριου του δ.δ. Περδίκκα, ενώ στη μνήμη τους διοργανώνονται κάθε χρόνο εκδηλώσεις τιμής.

  • Μέτσοβο 19/10/1944
  • Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει το Μέτσοβο.

  • Κοζάνη 28/10/1944
  • Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει την Κοζάνη.

  • Φλώρινα 1/11/1944
  • Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει την Φλώρινα.
    Περισσότερα:Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει την Φλώρινα.



Αν σας άρεσε το άρθρο, μπορείτε να το διαδώσετε

ή να το εκτυπώσετε (Εκτύπωση)

Υποστηρίξτε την σελίδα μας στο Facebook
κάνοντας "κλικ" στον παρακάτω σύνδεσμο, ευχαριστούμε.



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ
Στείλτε ιδέες, προτάσεις, κριτικές για τον ιστότοπό μας.


© Copyright 2017 Εθνική Αντίσταση - ΔΣΕ - All Rights Reserved

Χρησιμοποιούμε μόνο τα απολύτως απαραίτητα cookies.
Τα απολύτως απαραίτητα cookies είναι ουσιαστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία του ethniki-antistasi-dse.gr διότι σας επιτρέπουν να επισκέπτεστε τις ιστοσελίδες του με ασφάλεια. Μπορείτε να απενεργοποιήσετε τα απαραίτητα cookie στις ρυθμίσεις του προγράμματος περιήγησής σας αλλά αυτό μπορεί να επηρεάσει το ethniki-antistasi-dse.gr . .