Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από την Google για την παροχή των υπηρεσιών του και την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Κοινοποιούνται στην Google πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστοτόπου. Κάνοντας κλικ στην επιλογή Αποδοχή, δηλώνετε ότι συμφωνείτε με τη χρήση cookie.
Πολιτική cookie

Ο «διαβολογιατρός» του Πειραιά Σήφης Βαρδινογιάννης

Επειδή αρκετοί απόγονοι ταγματαλητών κ.λ.π. αντιδρούν στις δημοσιεύσεις μας για την ΟΠΛΑ και τους μαχητές της, θα δημοσιεύσουμε ποιους "ελληνες" εκτέλεσε η ΟΠΛΑ (κατάλογο θα βρείτε εδώ). Συνεχίζουμε με τον «διαβολογιατρό» του Πειραιά Σήφη Π. Βαρδινογιάννη



Ο Σήφης Παύλου Βαρδινογιάννης γεννήθηκε το 1889 στον Άγιο Ιωάννη Σφακίων, ο Σήφης Βαρδινογιάννης, ήταν αδελφός του εμπόρου Ιωάννη Παύλου Βαρδινογιάννη, πατέρα των γνωστών εφοπλιστών. Ηταν γιατρός και πολιτικός παράγοντας του Βενιζελισμού στον Πειραιά. Διατέλεσε επί σειρά ετών πρόεδρος της «Αδελφότητας Κρητών Πειραιώς “H Ομόνοια”», η οποία αποτελούσε το ισχυρότερο τότε προπύργιο του βενιζελισμού εκτός Κρήτης, -το κτίριο της οποίας είναι δωρεά του Ελ. Βενιζέλου στο σωματείο-, ενώ κατά την γερμανική κατοχή ανέλαβε αρχηγός του ΕΔΕΣ Πειραιά.

Ωστόσο, από το 1943, άρχισε να συνεργάζεται με τις κατοχικές δυνάμεις ασφαλείας, θορυβημένος από τη ραγδαία εξάπλωση και ενίσχυση του ΕΑΜ. Όντας άνθρωπος με παραδοσιακά πολύ καλές προσβάσεις σε όλο τον τοπικό κρατικό μηχανισμό του Πειραιά, ο Βαρδινογιάννης χρησιμοποιούσε την επιρροή του για να εξασφαλίζει στα μέλη του ΕΔΕΣ Πειραιά ταυτότητες της Ειδικής Ασφάλειας, ενώ είχε εξαρχής τη δυνατότητα να αποφυλακίζει κρατουμένους της Γενικής Ασφάλειας Πειραιώς κατά βούληση.

Σε ηλικία 55 ετών, ο αρχηγός του ΕΔΕΣ Πειραιά ήταν πρόσωπο με κύρος και υπόληψη στους πληθυσμούς των Κρητικών του Πειραιά, ενώ είχε ανακηρύξει εαυτόν πολέμιο του κομμουνισμού από την εποχή της διάσπασης του ΕΔΕΣ. Σε στενή συνεργασία με αντικομμουνιστικές οργανώσεις, την Ειδική Ασφάλεια και τους ίδιους τους Γερμανούς, βρισκόταν σχεδόν πίσω από κάθε διωκτική δράση κατά του ΕΑΜ στις γειτονιές του Πειραιά, ενεργώντας «σα Γερμανός και όχι σαν Έλληνας», ενώ ο Ριζοσπάστης τον ήθελε να έχει πρωτοστατήσει και στο Μπλόκο της Κοκκινιάς. Ίσως να μην είναι τυχαίο πως οι παλιοί Πειραιώτες τον θυμούνται καλύτερα με το παρωνύμιο «Βαρδουλογιάννης» που απέκτησε λόγω του βίαιου χαρακτήρα του.

Το αρχηγείο του Βαρδινογιάννη, που διέθετε σωματοφυλακή και οπλοφορούσε, στεγαζόταν κοντά στην εκκλησία της Ευαγγελίστριας, στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου, όπου ήταν και τα γραφεία του Συλλόγου Κρητικών Πειραιώς, τόπο δύσκολα προσπελάσιμο για τις δυνάμεις της Αντίστασης.


Στο ένατο τεύχος της εφημερίδας «Κατηγορώ», «(όργανο της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Αθήνας), της 20ής Σεπτεμβρίου 1944, οι συντάκτες θα κάνουν ειδική μνεία στον 55χρονο αντιμοναρχικό γιατρό Σήφη (Ιωσήφ) Βαρδινογιάννη, επικεφαλής της αντιστασιακής οργάνωσης του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (Ε.Δ.Ε.Σ.) στον Πειραιά:

«Καταγγέλνουμε το γιατρό Βαρδινογιάννη αρχηγό του Ε.Δ.Ε.Σ. Πειραιά γιατί ενεργεί σαν Γερμανός κι όχι σαν Έλληνας. Αποδοκιμάζοντας ανοιχτά την Εθνική ενότητα δίνει εντολές στις Ασφάλειες του Πειραιά και στις δολοφονικές του ομάδες να συνεχίσουν την εξόντωση και τις δολοφονίες των λαϊκών αγωνιστών.
Ο Βαρδινογιάννης διακηρύσσει ανοιχτά πως εχθροί δεν είναι οι Γερμανοί παρά οι Κομμουνιστές, και ετοιμάζει καινούργιες σφαγές. Ο Οργανωτής των σφαγών της Κοκκινιάς και των συνοικιών του Πειραιά πρέπει να ξέρει πως η ώρα της τιμωρίας των Εθνοπροδοτών πλησιάζει».

Για ευνόητους λόγους ο Βαρδινογιάννης δεν απομακρυνόταν από την έδρα του –την περιοχή της Ευαγγελίστριας στα «Κρητικά» του Πειραιά όπου και τα γραφεία του Συλλόγου Κρητικών Πειραιώς στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου–, διέθετε σωματοφυλακή και οπλοφορούσε πάντοτε. Η περιοχή ήταν δύσκολα προσπελάσιμη και η πρώτη προσπάθεια απέτυχε γιατί η ομάδα έγινε αντιληπτή από μακριά. Στη δεύτερη απόπειρα χρησιμοποιήθηκαν ως «μυστικά» όπλα ένα ασθενοφόρο που διέθεσε η οργάνωση του Νοσοκομείου Σαπόρτα (το σημερινό Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας “Άγιος Παντελεήμων”) για καμουφλάζ και ο «Βίλλυ», ένας Γερμανός αυτόμολος που είχε κιόλας γράψει ιστορία στον ΕΛΑΣ Κοκκινιάς.



Το χαρακτηριστικό κολάρο της γερμανικής στρατονομίας Feldgendarmerie. Με τέτοιες στολές ντύθηκαν οι άντρες της ΟΠΛΑ προκειμένου να δολοφονήσουν τον Σήφη Βαρδιονογιάννη



«Βίλλυ» ήταν ένα από τα πολλά ψευδώνυμα του Γερμανού σκληροτράχηλου αντιφασίστα Μπρούνο Κέλερ, θα ‘τανε δε θα ‘τανε 22-23 χρονών, ήταν λοχίας του γερμανικού πολεμικού ναυτικού κι όταν λιποτάκτησε προσχώρησε στον ΕΛΑΣ Πειραιά. Όταν το ‘σκασε και πέρασε στους δικούς μας, με το όπλο και ό,τι άλλο μπορούσε να κουβαλήσει, τον πήγανε στην Κοκκινιά.

Στη νέα επιχείρηση συμμετείχε ολόκληρη η ομάδα της ΟΠΛΑ Παλιάς Κοκκινιάς με αρχηγό το Σπύρο Καπαρέλη και μαχητές από τα Καμίνια για κάλυψη, σχεδόν όλοι τους ντυμένοι με γερμανικές στολές της Feldgendarmerie. «Ο Βίλλυ φόρεσε τη στολή αξιωματικού της Γκεστάπο και κατέφθασε με αυτοκίνητο στα γραφεία του Βαρδινογιάννη, (που ήταν στην Ελ. Βενιζέλου και Ζέας γωνία) ανέβηκε επάνω και του ζήτησε να τον ακολουθήσει αμέσως και επειγόντως στα γραφεία της Γκεστάπο. Παρουσίασε και κάποιο πλαστό χαρτί. Ήτανε τόσο πειστικός και τόσο βιαστικός που ο Βαρδινογιάννης τον ακολούθησε αμέσως ανύποπτος. Αλλά μόλις μπήκε στο αυτοκίνητο του Γερμανού αξιωματικού, είδε το…εσωτερικό του επανδρωμένο με φάτσες μόνο ελληνικές και μυρίστηκε την υπόθεση» (Μπενάς Τάκης, Της Κατοχής – Μνήμες μικρές σαν χρέος).

Κατηφόρισαν μέσα σε αυτοκίνητο προς τη λεωφόρο Γρηγορίου Λαμπράκη. Πέρασαν μπροστά από το καφενείο του Παπαδάκη, που ήταν κι αυτό στην Ελ. Βενιζέλου και Ζέας, ακριβώς απέναντι από το ιατρείο του Βαρδινογιάννη κι έστριψαν δεξιά στην οδό Δεληγιώργη.
«Ο Βαρδινογιάννης κατάλαβε τι συνέβαινε και έκανε να τραβήξει πιστόλι αλλά δέχτηκε τρεις σφαίρες από το πιστόλι του Καπαρέλη και έπεσε νεκρός» (Μαρτυρία Θόδωρου Ξηροτάγαρου).
Αμέσως η ομάδα εγκατέλειψε το αυτοκίνητο και οι τσιλιαδόροι άρχισαν να πυροβολούν στον αέρα –το σύνθημα της υποχώρησης. Δύο μαχητές έπεσαν νεκροί από τα πυρά της προσωπικής φρουράς του Βαρδινογιάννη, (βάσει των ληξιαρχικών βιβλίων του Δήμου Πειραιά, εκείνη την ημέρα εκτός από τον Βαρδινογιάννη καταγράφηκαν δύο ακόμη βίαιοι θάνατοι με την ένδειξη «διαμπερές κεφαλής», του Παναγιώτη Λούρμπα και του Ιορδάνη Σάββα). Ο Γερμανός «Βίλλυ» για να ξεφύγει έστριψε τρέχοντας προς την οδό Δεληγιώργη. Επιχείρησε να κρυφτεί πίσω από τη σκάφη πλυσίματος ρούχων μιας ηλικιωμένης γυναίκας που έμενε εκεί κοντά. Αυτή όμως μόλις τον είδε έβαλε τις φωνές και το στέλεχος της ΟΠΛΑ πιάστηκε. Έκτοτε δεν ξανακούστηκε τίποτα γι΄αυτόν. Όπως ακούστηκε τον παρέδωσαν στo «κολαστήριο» της οδού Μέρλιν στην Αθήνα που έδρευαν τα δολοφονικά τάγματα της ναζιστικής μοίρας ασφαλείας των SS (Schutzstaffel) όπου εξέπνευσε μετά από φρικτά βασανιστήρια. Οι άνδρες της Ασφάλειας σκότωσαν επίσης επί τόπου ένα νεαρό λούστρο αρμένικης καταγωγής ο οποίος μετά τους πυροβολισμούς άρχισε να τρέχει, στοιχείο που τον στοχοποίησε ως βασικό συνεργό. «Γυάλιζε τα παπούτσια του Βαρδινογιάννη και μάζευε πληροφορίες. Τελικά τον βρήκαμε στο γεφυράκι της Πειραιώς από κάτω, στον Κεραμεικό. Σπασμένα χέρια, σπασμένα πόδια…Παλικάρι. Ένα ψηλό παιδί. Αρτίν τον ξέραμε…» (Μαρτυρία Θόδωρου Ξηροτάγαρου).


Πειραιάς στη κατοχή



Σημειωτέων ότι το καφενείο του Παπαδάκη (που προαναφέρθηκε) και το καφενείο του Ρουσάκη, που ήταν Ελ. Βενιζέλου και Θεάτρου, ήταν στέκια Κρητών από τα προπολεμικά χρόνια και βεβαίως μελών του σωματείου τους. Εκείνη την ώρα τα καφενεία είχαν κόσμο, που αναστατώθηκε και σάστισε. Αλλοι προσπαθούσαν να δουν τι γίνεται και άλλοι να σωθούν.

Σα να επρόκειτο για σύνθημα εκκαθαριστικής επιχείρησης, οι εκτελέσεις ΕΔΕΣιτών και «αντιδραστικών» στον Πειραιά κορυφώθηκαν τη βδομάδα που ακολούθησε τη δολοφονία του Βαρδινογιάννη.

Το ίδιο απόγευμα μια άλλη ομάδα της ΟΠΛΑ θα σκότωνε μπροστά στην εκκλησία της Υπαπαντής στα Ταμπούρια με μια σφαίρα στο κεφάλι, τον 52χρονο έφεδρο ταγματάρχη πεζικού Νικόλαο Κεντρωτή, πρώην στρατιωτικό στέλεχος του ΕΔΕΣ και στενό συνεργάτη του Βαρδινογιάννη. Οι εκκαθαρίσεις από την κομμουνιστική Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών, θα συνεχιστούν και τα επόμενα εικοσιτετράωρα στην περιοχή του Πειραιά. Το βράδυ της 30ής Σεπτεμβρίου, η ΟΠΛΑ θα απαγάγει τον 52χρονο κτηματία Βασίλιο Χαρίκο και τον γιο του Ευθύμιο.
Με συνοπτικές διαδικασίες θα εκτελεστούν και οι δύο στη Μάντρα του εργοστασίου Καρέλλα, ως συνεργάτες του Σήφη Βαρδινογιάννη. Ο πατέρας θα σωθεί ως εκ θαύματος!

Πηγές:
- «Το Τιμωρό χέρι του Λαού – Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη Αθήνα του Ιάσωνα Χανδρινού (1942-1944)» / Εκδόσεις «Θεμέλιο» 2012
- «Της Κατοχής – Μνήμες μικρές σαν χρέος» του Τάκη Μπενά / Εκδόσεις «Θεμέλιο» 1990, σ. 92
- «Ο Πειραιάς στην Εθνική Αντίσταση» του Νίκανδρου Κεπέση / Εκδόσεις «Σύνδεσμος Σημών Πειραιά – Δυτικής Αττικής» 1980
- Η κινηματογραφική εκτέλεση του «διαβολογιατρού» Σήφη Βαρδινογιάννη - Γεώργιος Σαρρής newsbeast.gr
- Θόδωρος Ξηροτάγαρος, μέλος της ΟΠΛΑ Πειραιά.
Φωτογραφίες: Αρχείο Γεώργιου Σαρρή

Αν σας άρεσε το άρθρο, μπορείτε να το διαδώσετε

ή να το εκτυπώσετε (Εκτύπωση)

Υποστηρίξτε την σελίδα μας στο Facebook
κάνοντας "κλικ" στον παρακάτω σύνδεσμο, ευχαριστούμε.



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ
Στείλτε ιδέες, προτάσεις, κριτικές για τον ιστότοπό μας.


© 2017-2026 Εθνική Αντίσταση - ΔΣΕ - Το περιεχόμενο τις ιστοσελίδας διατίθεται με άδεια χρήσης CC BY-SA 4.0